10/04/2026
100 lat temu ustanowiono pierwszy rezerwat przyrody w Dolinie Dolnej Odry. Rezerwat został ustanowiony w 1926 r. na wyspie Mönne (dziś Sadlińskie Łąki) na jeziorze Dąbie, u ujścia Regalicy.
Rezerwat powstał dzięki usilnym staraniom Paula Robiena (1882–1945), aktywisty, ornitologa samouka, najważniejszego badacza pomorskich ptaków przed II wojną światową, wizjonerskiego ekologa wskazującego nowe drogi w ochronie przyrody, dalece wykraczające poza ramy czasów, w których żył.
Rezerwat przetrwał do 1945 r. kiedy wyspa Mönne stała się wyspą Mienią, a Robien wraz ze swoją żoną Evą zostali zamordowani na niej przez żołnierzy radzieckich.
Eksploracje wyspy prowadzone przez polskich naukowców między 1947 a 1956 rokiem pod kątem utworzenia na niej polskiej stacji ornitologicznej oraz rezerwatu przyrody nie przyniosły oczekiwanego rezultatu, głównie ze względu na degradację jej walorów przyrodniczych.
„Wyspa Robiena” wróciła na mapę obszarów chronionych dopiero w 2004 r., gdy Polska stała się członkiem Unii Europejskiej, a jezioro Dąbie zostało częścią ptasiego obszaru Natura 2000 Dolina Dolnej Odry.
Tak się złożyło, że w stulecie objęcia "Wyspy Robiena" ochroną miał premierę film dokumentalny "Paul Robien – człowiek, który nie kłaniał się hydroplanom" (scenariusz: Marek Osajda, Marek Klasa, zdjęcia: Bartosz Jurgiewicz). Premiera telewizyjna (TVP3) miała miejsce 6 kwietnia. Film będzie można zobaczyć także m.in. 13 kwietnia o godz. 18:00 w Klubie Delta (ul. Racławicka 10, Szczecin, wstęp wolny) oraz 22 kwietnia o godz. 19:00 w Kinie Pionier (al. Wojska Polskiego 2, Szczecin, wstęp biletowany).
Na fotografii Paul Robien podczas obserwacji ptaków na jeziorze Möllnsee (zasypane w latach 1942–1944 podczas rozbudowy szczecińskiego portu) znajdującym się naprzeciwko „Wyspy Robiena”. Zdjęcie ze zbiorów Hartwiga Ruthkego (wnuka PR).
