01/06/2026
Skarby Puszczy Bukowej – podsumowanie.
W poniedziałek, 1 czerwca 2026 r., jest Dzień Dziecka. My, mieliśmy dzisiaj bardzo dobry Dzień Dziecka. O godzinie 13:00, w Muzeum Narodowym w Szczecinie, oczekiwał na nas bardzo sympatyczny Gospodarz, który zaprosił nas do udziału we wstępnych badaniach znalezionego przez Jozef Krzysiek Dolezał skarbu. Pan Radosław Tomaszewski, poprowadził nas do pracowni, do których zwykli śmiertelnicy wstępu nie mają.
To tutaj, w naszej obecności, przeprowadził badania urządzeniem Thermo Scientific Niton XL3. To urządzenie, które wykorzystując zjawisko fluorescencji rentgenowskiej, pozwala nieinwazyjnie ustalić skład chemiczny przedmiotu poddanego badaniu. Dzięki temu nie ma żadnych wątpliwości, że znaleziony przez nas grot oszczepu, został wytworzony przez pradawnych mieszkańców tej części Pomorza w epoce brązu. Jak wspominałem, trwa dyskusja wśród naukowców dokonujących wstępnej analizy, który etap epoki brązu reprezentuje oszczep znaleziony przez Józefa.
Dzisiejszej nocy, odpowiedział `na nasze zapytanie Szanowny Pan Profesor Flemming Kaul, poddając pod dyskusję, że może to być tzw. „II etap Mionteliusa”. To podział epoki brązu według klasyfikacji stworzonej przez szwedzkiego archeologa Oscara Monteliusa. System ten dzieli epokę brązu (zwłaszcza w Europie Północnej i Środkowej) na sześć okresów. A nas, interesowałby ten określony mianem „II etapu”:
• Datowanie: Około 1500–1300 p.n.e.
• Epoka: Środkowa epoka brązu.
• Najważniejsze cechy: Rozwój metalurgii brązu, wytwarzano coraz bardziej zaawansowane formy broni i ozdób (np. miecze, siekiery, oszczepy, szpile).
• Kontakty handlowe: Widoczny jest wzrost kontaktów między regionami Europy (np. wymiana surowców i wyrobów luksusowych).
• Obrzędy pogrzebowe: Nadal dominują pochówki szkieletowe w kurhanach (grobowce pod nasypem ziemnym), często z bogatym wyposażeniem.
Innymi słowy: II okres Monteliusa, to czas bardzo dynamicznego rozwoju kultury materialnej i wzrostu znaczenia elit wojowniczych, co widać w bogatych grobach i prestiżowej broni.
Dzisiejsze badanie w pracowni Muzeum Narodowego w Szczecinie potwierdziło, że w przypadku znalezionego przez nas grotu oszczepu – nie ma wątpliwości, że przedmiot ten pochodzi z epoki brązu. Co do szpili (jak ją umownie nazwaliśmy}, sprawa jest niejednoznaczna, choćby z tego powodu, że jak wspominał Szanowny Pan Profesor Radosław Janiak – występowały jedynie w 8% depozytów grobowych, zatem jest niewiele materiału porównawczego.
Zobaczcie, jak pięknie prezentuje się grot oszczepu, po oczyszczeniu go przez specjalistów i "zespojeniu" przy użyciu specjalnych mas plastycznych.
A skoro Dzień Dziecka, to pozwolono nam zerknąć tam, gdzie nie wchodzi nikt, oprócz pracowników Muzeum. Zobaczcie!, radość na naszych twarzach, jak u małych dzieci. W tych wszystkich pudłach, na tych półkach regałów, są skarby Pomorza od najdawniejszych czasów prehistorii… Coś niesamowitego.
Krótko po tym, wraz z Józefem porozmawialiśmy w Radiu Eska Szczecin, na temat naszego Stowarzyszenia, pasji do poszukiwania artefaktów i śladów historii. Główny akcent w radiowej rozmowie, dotyczył znalezionego przez Józefa skarbu.
W międzyczasie, dostałem jeszcze bardzo miły list, od Wojewódzkiego Zachodniopomorskiego Konserwatora Zabytków w Szczecinie, który zdecydował przekazać do depozytu, znalezione przez Józefa zabytki do Muzeum Narodowego w Szczecinie.
Mamy nadzieję - taki jest sens tego wszystkiego, że być może niedługo, eksponaty ter trafią na ekspozycję, gdzie na muzealnej „fiszce” będzie adnotacja, że skarby te odnalazł dla potomności nasz Kolega – Józef Doleżał.
PS. To nie koniec tej historii. Będziemy przyglądać się etapom badań i interpretacji znalezionych zabytków.
