Stowarzyszenie Historyczno - Eksploracyjne "Archegryf"

07/04/2026

wśród fanów
Misja "Lancaster", ciąg dalszy...
Wtorek, 6 kwietnia 2026.
Właśnie odebrałem swój autorski egzemplarz czasopisma "Szczeciner". To magazyn miłośników stolicy Pomorza. W aktualnym, 10 numerze, jest artykuł pt. "Upadek bombowca", którego współautorami są redaktor Marek Rudnicki i ja.
Borzetymujzielony i szumiący... Kiedy zaczynają ukazywać się drukiem książki, czasopisma, z tym co napisałeś - to znak, że pora umierać. A to już kolejna publikacja, której jestem autorem. Były już moje artykuły w Szczecinerze, jestem cytowany w bardzo grubej książce o Szczecinie 😁.
A gdzieś, kiedyś, w poprzednim życiu zawodowym, popełniłem też kilka publikacji. Z historią nie miały nic wspólnego. One były na temat tego "jak złapać zbója i zamknąć go w więzieniu".
Artykuł jest dla mnie o tyle ważny, że mamy jako z Stowarzyszenie Historyczno - Eksploracyjne "Archegryf", profesjonalny tekst na temat znalezionej przez nas mogiły wojennej. Daje nam to, duże szanse na poszukiwanie śladów członków poległej załogi i godne ich upamiętnienie.

05/04/2026

Wielka Niedziela, 5 kwietnia 2026 r.

01/04/2026

wśród fanów
Misja "Tiger".

Zapraszam do obejrzenia wideorelacji z eksploracji, którą przeprowadziliśmy w ostatni weekend. Tę misję eksploracyjną przygotowywaliśmy od niemal trzech lat.
Wzbudzała bardzo duże zainteresowanie, stawili się więc wszyscy członkowie Archegryfa.
Tym razem, badaliśmy łąkę nadbrzeżną, nad rzeką Obrzycą, w okolicy wsi Drwień (do 1945 r. niem. Hirschwalde), niedaleko Gozdowic.
To tutaj, jak ustaliliśmy w archiwach, miał miejsce w dniu 28 kwietnia 1945 r., zaciekły pojedynek pancerny. Bój pomiędzy jednostkami ###VI Pancernego Korpusu Gwardyjskiego, pod dowództwem generała pułkownika Michaiła Buczakowa, z jednostkami 16. Gepanzerte Spezialabteilung der SS-Grenadiere "Der Brünschwick". Niemiecka dywizja dowodzona była przez Oberst Generalführera Klausa "Mariusa" von Stolpstigel. To tutaj, ciężkie czołgi niemieckie Panzerkampfwagen VI Ausf. B Tiger II (Sd.Kfz.182), stoczyły bój z czerwonoarmistami. Z archiwum wynikało, że w tej okolicy jest zagrzebany praktycznie kompletny czołg, potocznie nazywany Königstiger. Maszyna została porzucona przez załogę wskutek braku paliwa i amunicji, niezbędnych do dalszej walki. Teren był wtedy podmokły, wskutek wiosennych roztopów i maszyna osiadła w gruncie.
Mamy potwierdzenie z pracy w terenie. Udało się potwierdzić, że czołg faktycznie zalega w miejscu, które wytypowaliśmy. Niedługo przystąpimy do zgromadzenia siły i środków, potrzebnych do wyciągnięcia go w całości. Wspomnę tylko, że nigdzie na terenie Polski, nie ma zachowanego żadnego czołgu tego typu.

31/03/2026

Misja Lancaster.

Kolejne etapy odkrywania historii Lancastera idą bardzo powoli. Ale, cały czas do przodu.

24/03/2026

wśród fanów
Miejsce zalegania wraku Lancastera i szczątków jego bohaterskiej załogi, zostało oficjalnie uznane za mogiłę wojenną.
Nas to bardzo cieszy. Wszelkie prace eksploracyjne, zostały tym samym wstrzymane, co w pełni szanujemy i respektujemy.
Sprawa ma jeszcze kilka innych, toczących się w tle wątków i aspektów. Będziemy informować na bieżąco, wraz z rozwojem sytuacji.

„Na wyciągnięcie wraku bombowca raczej nie liczę. Natomiast wierzę, że stanie tam niewielki postument i tablica przypominająca historię angielskich lotników i ostatniego lotu ich Lancastera – mówi Zbigniew Małecki, prezes Stowarzyszenia Historyczno-Eksploracyjnego „Archegryf”. Wła...

23/03/2026

Misja "Lancaster" - ciąg dalszy.
I wreszcie. Doczekaliśmy się...
Najpierw - powoli - jak żółw – ociężale,
Ruszyła - maszyna - po szynach - ospale.
Jak pisał mistrz Julian Tuwim.
Ale tym razem nie o lokomotywę chodzi. Tym razem chodzi o ujawnioną przez nas, odnalezioną po latach, mogiłę wojenną ze szczątkami bohaterskich lotników angielskich, pogrzebanych w bagnie, we wraku odkrytego w czasie naszych działań eksploracyjnych bombowca Avro Lancaster. Pisaliśmy o tym dużo.
Otóż, dosłownie przed chwilą, otrzymaliśmy na skrzynkę e-doręczeń, pismo Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Szczecinie. Pismo informujące nas, że w sprawie odnalezionego przez nas grobu wojennego, przekazano sprawę do Zachodniopomorskiego Urzędu Wojewódzkiego, by jego odpowiednie służby zadbały o tę wojenną mogiłę.
Jezuniu, 4 miesiące czekaliśmy na odzew...
Jednocześnie WUOZ, w związku z uzasadnionym podejrzeniem, że jest tam mogiła wojenna, WSTRZYMUJE wszelkie prace eksploracyjne, poszukiwawcze - w rejonie znalezienia wraku.
Panie, panowie, koleżanki i koledzy z Archegryfa, nasi sympatycy i czytelnicy, pasjonaci historii - to maleńki krok, ale dla nas ogromny sukces. Na razie tylko drgnęło, coś się zaczęło dziać. Czekamy na ruchy ze strony Instytutu Pamięci Narodowej, ze strony Miejskiego Konserwatora Zabytków w Szczecinie, ze strony Prezydenta Miasta Szczecina. Wszystkie te instytucje, tego samego dnia (27 listopada 2025 r.) zostały powiadomione przez nas o znalezieniu wraku i szczątków lotników. Czy rzeczywiście, żeby stwierdzić to, co do nas w tym dzisiejszym piśmie napisano, instytucje, które mają ustawowy obowiązek tym się zajmować, potrzebowały aż 4 miesiące?
Nic to: czekamy na dalszy ciąg. Czekamy na upamiętnienie tych lotników!
PS. Nasz kolega Maciej, walczy dzielnie na angielskiej ziemi z tamtejszymi instytucjami w tej sprawie. Na razie odzew z ich strony jest mniej więcej... "dolny zakres stanów średnich" (jak to mówią hydrolodzy zapytani o poziom wody w Odrze na wysokości Mostu Długiego). Ale nie poddajemy się. 😁👍

16/03/2026

Misja „Herta See”.

Taką nazwę do kwietnia 1945 r. nosiło urocze, znane wszystkim mieszkańcom Szczecina, Jezioro Szmaragdowe. Wczoraj, w niedzielę 15 marca 2026 r. o godzinie 9.00, liczna grupa pasjonatów, koleżanek i kolegów z Archegryfa, stawiła się na zbiórce na parkingu poniżej jeziora. Z detektorami i łopatami, na pobliskie wzgórza, wyruszyło łącznie 20 osób. Była to nasza kolejna eksploracja w 2026 r., ale pierwsza, w na skraju Puszczy Bukowej.
Jako, że każdą misję eksploracyjną, wcześniej gruntownie przygotowujemy w oparciu o stare mapy, zdjęcia lotnicze, pocztówki przedwojenne, opisy, wspomnienia, katastrat, archiwa, itd., wiedzieliśmy, w który miejscu obszaru, (na którym możemy prowadzić eksplorację zgodnie z pozwoleniami odpowiednich instytucji), warto prowadzić poszukiwania.
Wiosenna ziemia sypnęła drobnymi przedmiotami, ale jest obiecująco. Dobry czas, bo robactwo latające jeszcze nie gryzie. Las pełen spacerowiczów i biegaczy.
Z ciekawszych rzeczy znaleźliśmy:
✅piękną broszę (prawdopodobnie koniec XIX w.),
✅fragment obudowy pokrywy zamkowej karabinu StG-44,
✅mlecznik porcelanowy,
✅obrączkę ornitologiczną,
✅destrukt tabliczki mocowanej na budynku, informującej, że budynek jest objęty ubezpieczeniem pożarowym (w porównaniu z identyczną, ale lepiej zachowaną),
✅fragmenty ozdób przedwojennych,
✅bardzo ciekawy eksponat „okopowy” – łyżka obiadowa ze śladem trafienia odłamkiem – pewnie nie dowiemy się nigdy, czy jej właściciel, niemal na pewno żołnierz niemiecki, przeżył dzięki temu trafieniu, czy nie.
Na ten teren będziemy wracać jeszcze wielokrotnie.

Drogi Czytelniku – jeśli masz informacje o ciekawych miejscach, które warto zbadać, daj nam znać na skrzynkę e-mail: [email protected]
Przypominam, że aktualnie wraz z koleżankami i kolegami ze Stowarzyszenia Denkmal Pomorze, przygotowujemy się do zbadanie terenu Parku Żeromskiego. Jeśli masz wspomnienia, zapiski, zdjęcia, pocztówki powojenne i przedwojenne, pamiętasz jakieś przedwojenne pozostałości z tego parku - również daj nam o tym znać.

09/03/2026

Drodzy przyjaciele, sympatycy Archegryfa, oglądający nasze relacje.
📣📢👍
Słuchajcie, bo to jest bardzo ważne. Wszyscy muszą o tym wiedzieć i przekazywać tę informację jeszcze dalej. 📢😍👍😘📣

Od jakiegoś czasu wiemy, że nasi członkowie, Anna Gal i Jacek Gall, założyli zawodową rodzinę zastępczą i stworzyli Chatka Galów dla dzieci, które potrzebują miłości i rodziny. A miłości i rodziny potrzebuje każde dziecko, bez wyjątku.

No i trzeba działać!. Trzeba pomóc i koniecznie wesprzeć zrzutkę na kupno samochodu, busa. Żeby dzieciaki, które otoczone są miłością w Chatce Galów, mogły jeździć do przedszkola, do szkoły, do lekarza (oczywiście jak będzie potrzeba, najlepiej w ogóle nie), na zakupy, na wycieczki, do wujków i ciotek, gdzie tylko będzie potrzeba i chęć.🚗🚐🚙

I mam do wszystkich ogromną prośbę: wspierajmy ich, udostępniajmy tę zrzutkę, bo to bardzo ważne, a cel jest szczytny.

https://zrzutka.pl/cr22uu?utm_medium=social&utm_source=messenger&utm_campaign=sharing_button

26/02/2026

Misja "Park Grabowski".

Kilka tygodni temu, podjęliśmy oficjalnie współpracę z naszymi przyjaciółmi, ze Stowarzyszenia Denkmal Pomorze, w celu realizacji nowego, dużego przedsięwzięcia. Do tej pory współdziałaliśmy razem kilkakrotnie, przy realizowanych przez nich rewitalizacjach zapomnianych cmentarzy zachodniopomorskich i naszych eksploracjach w poszukiwaniu śladów historii wokół Szczecina.
Otóż, chcielibyśmy wspólnie dokonać takich połączonych działań, na terenie współczesnego Parku Żeromskiego w Szczecinie.
Pomysł jest autorstwa koleżanek i kolegów z Denkmala, ale przygotowania od strony formalnej, dokumentacyjnej i materialnej, technicznej - prowadzimy razem.
W dniu 24 lutego 2026 r., w Urzędzie Miejskim, odbyło się robocze spotkanie członków kierownictwa Denkmala i Archegryfa, z szefostwem instytucji miejskich, zarządzających zabytkami i zielenią miejską.
Dzisiaj jeszcze nie ujawniamy wszystkich szczegółów. Trwają bowiem intensywne prace: kwerenda archiwalna, analiza zdjęć, planów, map, historycznych zapisków, a nawet przedwojennych widokówek..., obrazujących teren ówczesnych cmentarzy, parków, fortów twierdzy, obecnie znanych wszystkim, jako Park Żeromskiego. Po wojnie był nazywany Parkiem Grabowskim.
A teraz prośba, skierowana do miłośników historii naszego miasta, sympatyków naszych Stowarzyszeń. Szukamy wszystkiego, co może wspomóc nas w planowaniu tych działań. Przejrzyjcie Szanowni, domowe archiwa, albumy, biblioteczki, pawlacze. Wielu z Was, ma w domu pudełko, w którym jest mnóstwo zdjęć, czy pocztówek z okresu powojennego. Typu: "zasmarkany Zbyszek w wózku", gdzieś w Parku Żeromskiego.
Przejrzyjcie je, popytajcie rodziców, może jeszcze żyjących dziadków, czy sąsiadów - może pamiętają, może są w stanie przypomnieć sobie, gdzie co było na terenie Parku Żeromskiego.
Informacje można przekazywać poprzez media społecznościowe:
https://www.facebook.com/Archegryf

https://www.facebook.com/share/1Aj9KgAkLv/
email: [email protected]
[email protected]

https://wszczecinie.pl/sprawdza-jakie-tajemnice-kryja-sie-pod-ziemia-w-parku-zeromskiego-prosza-mieszkancow-o-pomoc/53905?fbclid=IwY2xjawQNOBJleHRuA2FlbQIxMABicmlkETExSUdGVlNpSlFQdWZIU29vc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHs5CAPGaFvo008WxkcEay20uRu2tr__HPiMtF08sTZNlEaTvWGkrSemSbw6X_aem_Gxx-PrLTARrOpHK5xhYIcw

31/12/2025

Życzę Wam wszystkim Koleżankom i Kolegom z Archegryfa i naszym rodzinom, naszym bliskim i przyjaciołom, którzy w 2025 roku nas wspierali i towarzyszyli nam w życiu osobistym, zawodowym i w realizacji naszej pasji, aby 2026 rok przyniósł nie tylko spełnione plany, ale też spokój w chwilach, gdy wszystko pójdzie inaczej, niż byśmy chcieli.
Niech Nowy Rok nauczy nas wybierać to, co ważne, nawet jeśli nie jest to łatwe. Życzę wszystkim mądrych decyzji, cierpliwości i odwagi do zmian.
Niech każdy dzień nowego roku daje radość, nawet jeśli nie będzie idealny. Aby każdy dzień nadchodzącego roku był w zdrowiu, wzajemnym poszanowaniu i miłości.
Szczęśliwego Nowego 2026 Roku.

24/12/2025

Niech te Święta przyniosą Wam chwile pełne spokoju, ciepła i miłości. Niech radość płynąca z bycia razem towarzyszy Wam w każdy dzień nadchodzącego roku, a zdrowie i dobroć niech będą w każdej chwili życia.
Życzę Wam, aby czas Bożego Narodzenia dał Wam chęć do czynienia tego, co dobre. Niech każdy dzień napełnia Was nadzieją i miłością.
Święta to czas, w którym odnajdziecie wewnętrzny spokój i radość z codziennych spraw i znikoma wszelkie troski. Niech Nowy Rok przyniesie realizację marzeń, siłę do działania i wiele chwil, które warto będzie przeżyć, a później wspominać.
Życzę Wam Świąt pełnych miłości i wzajemnego wsparcia, które daje siłę w każdej chwili. Niech czas spędzony z bliskimi przypomina o tym, co w życiu najważniejsze – o ciepłych słowach, życzliwości i chwilach, które nadają życiu sens. Niech nadchodzący rok obfituje w zdrowie, spełnienie najskrytszych marzeń oraz wiele powodów do uśmiechu i wdzięczności.

21/11/2025

Dzień dobry, cześć.
Zapraszam wszystkich chętnych, osoby które zainteresowane są tym, co dzieje się na Weży Gocławskiej i sympatyzują z Archegryfem, na ciekawe wydarzenie, które w wieży będzie miało miejsce w weekend.
W Wieży Gocławskiej, u naszych przyjaciół, stoją trzy gabloty wystawiennicze Archygryfa. Są w nich artefakty, które tam umieściliśmy do obejrzenia przez zwiedzających. Wszystkie te artefakty zostały przez nas znalezione w Szczecinie, w czasie prowadzonych przez nas eksploracji.

https://facebook.com/events/s/dzien-otwarty-na-wiezy-i-wysta/2061066101398853/