24/04/2026
Ciekawy dokument „Instrukcja dla szeregów Samodzielnego Korpusu Straży Pogranicznej. Zatwierdzona 7 grudnia 1912 r.” Petersburg, 1912.
Fragmenty instrukcji dla dowódców departamentów
„Dowódca oddziału odpowiada za prawidłowe wykonywanie obowiązków straży granicznej, czujność funkcjonariuszy pełniących służbę oraz ich znajomość obowiązków w zakresie ochrony granicy, ścigania i zatrzymywania przemytu”.
„Dowódca oddziału osobiście prowadzi rozpoznanie przemytu, poszukując odpowiednich agentów i informatorów. Wyniki uzyskane w zakresie przemytu lub ruchów emigracyjnych, a także wpływy i wydatki środków przeznaczonych na działalność wywiadowczą są rejestrowane w tajnej księdze utworzonej w tym celu .”
„Dowódca oddziału musi znać teren w zasięgu oddziału w najdrobniejszych szczegółach , musi znać linię graniczną, przepisy międzynarodowe dotyczące tej linii, a także wszystkie szlaki komunikacyjne do sąsiednich oddziałów w głębi kraju w promieniu 50 mil. W 7-milowym pasie granicznym dowódca oddziału na całym odcinku jest zobowiązany znać nie tylko wszystkie drogi, ale także wszystkie ścieżki dogodne do przewozu i przemytu kontrabandy, a także stopień, w jakim właściwości gleby nadają się do poruszania się bez dróg i w odniesieniu do rozpoznawania śladu. Wzdłuż linii bezpieczeństwa (drogi patrolowej) dowódca oddziału musi znać nie tylko teren każdego odcinka, ale, jeśli to możliwe, zarysy obiektów w nocy, aby móc poruszać się w pełni swobodnie . Musi znać wszystkie obszary zaludnione w 7-milowym pasie granicznym w zasięgu oddziału, placówki handlowe, co każdy z nich sprzedaje, skąd pochodzą towary i czy posiadają kontrabandę. Osoby osoby zajmujące się przemytem lub eskortowaniem emigrantów, powinny, jeśli to możliwe, znać ich z widzenia i przechowywać ich listę w tajnej księdze.
„Jeśli chodzi o przemyt, dowódca oddziału musi wiedzieć: w jakich punktach i gdzie po stronie zagranicznej, zwłaszcza przy granicy, znajdują się stałe lub czasowe magazyny towarów przemycanych; jakie towary znajdują się w magazynach i w jakich ilościach; kto jest właścicielem tych towarów; z których naszych wsi przyjeżdżają ludzie po te towary; kto kieruje przemytem na terenie departamentu; które osoby są wyłącznie przemytnikami; dokąd wysyłane są przemycane towary, przebijające się w tym lub innym punkcie na odcinku oddziału; w jakich miejscach mogą być składowane; kto może być ich przechowawcą; w jaki sposób zazwyczaj odbywa się zwrot przemycanych towarów na odcinku oddziału; gdzie zazwyczaj odbywa się zmiana przemytników, jeśli następuje ; jaką zapłatę otrzymują przemytnicy i przewoźnicy przemycanych towarów i na jakich warunkach są zależni od właścicieli przemycanych towarów i od przywódców przemytu; jakie środki są podejmowane w celu ukrycia przemycane towary ."
Dowódca oddziału ma obowiązek zapewnić, aby Żydzi i osoby nieuprawnione do zamieszkiwania na granicy, w promieniu do 7 mil od oddziału, nie zamieszkiwali.
„ Dowódca oddziału jest zobowiązany osobiście uczestniczyć w ochronie granicy, tj. być z niższymi rangą żołnierzami na patrolach, patrolach lub misjach tajnych w następujących przypadkach: gdy ochrona granicy jest wykonywana ze szczególną intensywnością, przy zmęczeniu ludzi, a osobisty przykład dowódcy oddziału jest niezbędny dla podtrzymania odwagi podwładnych; gdy otrzyma wiarygodną wiadomość o domniemanym przełamaniu kontrabandy lub poważnego przestępcy; gdy dowódca oddziału ma podstawy sądzić, że ktoś z niższych rangą żołnierzy nie jest całkowicie wiarygodny i swoją obecnością na granicy może zapobiec przechodzeniu kontrabandy i wykryć przestępcę.
Dowódca oddziału ma obowiązek reagować na każdy alarm w oddziale i na meldunek o wykryciu przemytu.
„W Zachodnich Brygadach Lądowych 2. i 3. Okręgu dowódca oddziału jest zobowiązany do przeprowadzania inspekcji ochrony granic, w dzień i w nocy, codziennie, z wyjątkiem dni wolnych, co najmniej raz dziennie. W ciągu miesiąca inspekcje nocne muszą stanowić co najmniej jedną trzecią tych inspekcji. Ta sama zasada obowiązuje, gdy jest to możliwe, w przypadku jednoczesnego dowodzenia dwoma oddziałami”.
„Dowódca oddziału jest zobowiązany przeszkolić wszystkich szeregowych w zakresie nadzoru granicznego…, wyjaśniając, co jest możliwe, demonstrując na miejscu i przytaczając przykłady przypadków, które miały miejsce w oddziale. Osobiście nadzoruje wszystkie szkolenia musztry szeregowych i koni oddziału. Jest odpowiedzialny za poprawność szkolenia i znajomość zawodu przez oficerów, podoficerów i szeregowych, a także za ujeżdżanie, pielęgnację i właściwe tresurę koni”.
„Dowódca oddziału ma obowiązek wpływać na podległych mu niższych rangą żołnierzy, aby wspierali się wzajemnie, zapobiegając tchórzliwym i słabym towarzyszom popełnianiu przestępstw, takich jak na przykład przemyt kontrabandy. Aby edukować niższych rangą żołnierzy w zakresie służby w straży granicznej, dowódca oddziału ma obowiązek zapoznać ich z bohaterskimi czynami funkcjonariuszy Straży Granicznej, którzy służyli w obronie granicy państwowej”.
„Dowódca oddziału jest przełożonym oficerów i niższych rangą w oddziale oraz osób do niego przydzielonych. Kieruje powierzonym mu oddziałem pod każdym względem . Jest zobowiązany zawsze posiadać dokładne informacje: o liczbie niższych rang i koni ; o liczbie młodych żołnierzy i koni; o liczbie niższych rangą rzemieślników; o liczbie niższych rangą pieszych i konnych wyruszających na patrole dzienne; o liczbie niższych rangą i koni pozostających pod jego opieką. Dowódca oddziału musi znać każdego podległego mu niższego rangą żołnierza (imię, nazwisko, staż służby, stanowisko, wyznanie), jego zachowanie, charakter, umiejętności i rzetelność w zakresie nadzoru nad granicami.
Jest on zobowiązany dbać o zdrowie niższych rangą żołnierzy, żądać, aby nie ukrywali swoich chorób i aby chorzy nie byli zatrzymywani na stanowiskach.
Jest zobowiązany do nieustannego dbania o terminowe otrzymywanie i dystrybucję do niższych rang wszystkiego, co niezbędne do ich utrzymania, dbając o to, aby żywność i chleb były doskonałej jakości. Dowódca oddziału poświadcza swoim podpisem książki, które zatwierdził do obiegu wśród niższych rang.
„Dowódca oddziału, wolny od obowiązków, ma prawo opuścić teren oddziału na czas nie dłuższy niż 24 godziny, udając się do wszystkich punktów w obrębie siedmiomilowego pasa granicznego na obszarze brygady, do wszystkich stanowisk oficerskich brygady, do kwater głównych brygad i departamentów, a także do miasta lub portu, na którego przybycie zezwoliły mu rozkazy brygady”.
Źródło: „Instrukcja dla szeregów Samodzielnego Korpusu Straży Pogranicznej. Zatwierdzona 7 grudnia 1912 r.” Petersburg, 1912.
Dostarczone przez Lebedev A.Yu.
