03/06/2025
Pamięci Żołnierzy Batalionu Obrony Narodowej „Rzeszów” – Wrzesień 1939
„Ojczyzna – to ziemia i groby. Narody tracąc pamięć – tracą życie.”
We wrześniu 1939 roku, kiedy Polska stanęła wobec brutalnej napaści Niemiec hitlerowskich, a niedługo potem – Związku Sowieckiego, do walki o niepodległość Ojczyzny stanęły nie tylko regularne jednostki Wojska Polskiego, ale także formacje Obrony Narodowej. Wśród nich znalazł się Batalion Obrony Narodowej „Rzeszów”, złożony głównie z mieszkańców Rzeszowa i okolicznych miejscowości – ludzi prostych, często cywilów, którzy w obliczu zagrożenia chwycili za broń, by bronić swojej ziemi, domów i rodzin.
Krótka historia batalionu
Batalion ON „Rzeszów” został zmobilizowany latem 1939 roku, w ramach struktury Obrony Narodowej – formacji rezerwowej i terytorialnej, utworzonej do obrony lokalnych obszarów przed spodziewaną agresją. Batalion wchodził w skład Karpackiej Brygady Obrony Narodowej, a jego zadaniem była obrona terenów południowo-wschodniej Polski, zwłaszcza linii komunikacyjnych, mostów, przepraw i miast przed jednostkami niemieckimi atakującymi z południa i zachodu.
Wrzesień 1939 – walka bez odwrotu
W kampanii wrześniowej Batalion „Rzeszów” stawił opór nacierającym wojskom niemieckim, mimo dramatycznej przewagi przeciwnika w uzbrojeniu i liczebności. Część żołnierzy batalionu brała udział w działaniach osłonowych oraz w odwrocie polskich sił na wschód – walcząc w rejonie Krosna, Sanoka, a nawet w dalszych częściach Małopolski Wschodniej. Niektóre oddziały, rozbite lub okrążone, kontynuowały walkę w mniejszych grupach, aż do całkowitej utraty zdolności bojowej lub internowania.
Żołnierska ofiara
Większość żołnierzy Batalionu ON „Rzeszów” poległa na polu walki, została wzięta do niewoli, a część – po 17 września – trafiła w ręce Sowietów. Ci, którzy nie zginęli, często zasilali szeregi późniejszego ruchu oporu. Ich poświęcenie i gotowość do walki – mimo braku nowoczesnego uzbrojenia i odpowiedniego przygotowania – jest przykładem najwyższego oddania Ojczyźnie.
Cześć i pamięć
Dziś, po ponad 80 latach, obowiązkiem naszym – potomnych – jest przywracać pamięć o tych, którzy stanęli w obronie Polski, mimo że historia o nich zamilkła na długo. Żołnierze Batalionu Obrony Narodowej „Rzeszów” nie doczekali się defilad ani wielkich pomników. Ale każdy kamień tej ziemi, którą bronili, każdy krzyż na żołnierskim grobie – świadczy o ich bohaterstwie.
Nie zginęli na darmo. Zginęli za Polskę.
Cześć Ich Pamięci.
Niech spoczywają w pokoju. 🇵🇱
