Sokole, wieś aktywna od zawsze
Już najstarsi Sokolanie wiedzieli co to jest samorządność. Potrzebna była szkoła wraz z mieszkaniem dla nauczyciela i świetlica do organizacji życia kulturalnego wsi - to zbudowano w czynie społecznym Dom Ludowy. Zamiast chodzić pieszo do przystanku PKP w Żedni zbudowano w Sokolu peron i sobie tylko znanymi sposobami postawiono dyrekcję kolei przed faktem dokona
nym. Od tej pory pociąg zatrzymywał się we wsi, a więc dojazd do Białegostoku (do szkół i pracy) stał się łatwiejszy. Aby mieć pod przysłowiową ręką sklep zbudowano go własnymi siłami. Remontowano drogi, odśnieżano, sprzątano obejścia, remontowano świetlicę, stawiano krzyże przy wylotach dróg. Kiedy młodzież skupiona w jednym z najaktywniejszym w województwie kole Związku Młodzieży Wiejskiej chciała urządzać dyskoteki sama wykonała konsoletę dyskotekową z wmontowanym stereofonicznym magnetofonem, adapterem i wzmacniaczem. Uwieńczeniem tego pomysłu były własnoręcznie zaprojektowane i wykonane światła migające w rytm muzyki. Wspierano budowę pomnika Wincentego Witosa, budowę Centrum Zdrowia Dziecka, Daru Młodzieży, organizowano akcje „Każdy kłos na wagę złota” i wiele, wiele innych społecznych działań. Były też jak u Szaniawskiego „dwa teatry” i ciągły głód aktywności, potrzeby zmieniania świata, nie tego odległego lecz tego najbliższego. Swojej wsi. Działania te budziły respekt w mieszkańcach innych miejscowości a i dziennikarze z ochotą opisywali dokonania sokolskich społeczników. Lokalna władza praktycznie nie pomagała ale przynajmniej nie przeszkadzała. Można by rzec, że „przyjmowała do wiadomości” i czasami na szerszym forum chwaliła się tą niezwykłą wsią. W 2000 r. gdy likwidowano połączenie kolejowe z Białymstokiem to właśnie sokolanie najliczniej i najmocniej protestowali, nie chcieli stać z boku i przyglądać się zagładzie historycznej linii kolejowej zbudowanej ponad 114 lat temu. Były chwile lepsze i gorsze, przemiany jakie zachodziły w całym kraju nie ominęły i Sokola. Wielu młodych ludzi opuściło rodzinną wieś i aktywność tych co zostali osłabła, bo przyszedł czas na zakładanie rodzin wychowanie dzieci, plany zawodowe. A i wiekowy Dom Ludowy straszył zrujnowanym wnętrzem bo nigdy nie było funduszy na jego remont. Wtedy Sokolem zainteresowało się Stowarzyszenia Edukacji Kulturalnej WIDOK i przez 3 lata realizowało własne inicjatywy na bazie Domu Ludowego i wypracowanej latami, przez tutejszą społeczność, tradycji. Kiedy w 2009 r. powstało Towarzystwo Przyjaciół Sokola wielu byłych mieszkańców, czujących związek z miejscem urodzenia, wstąpiło do stowarzyszenia z myślą, by dalej zmieniać na lepsze wieś i promować jej walory kulturowe i historyczne . Przejmując pokoleniową pałeczkę pasji społecznikowskiej i aktywności, wraz z zaprawionymi w bojach sokolskimi społecznikami wierzą w możliwość zmiany jej oblicza, mimo niechęci wielu lokalnych decydentów. Odremontowany w 2012 r. zabytkowy Dom Ludowy im. Pierwszego Marszałka Polski Józefa Piłsudskiego stoi pusty, o klucz starać się trzeba w gminie na piśmie z podaniem celu jego wykorzystania. A podobno miał służyć przede wszystkim mieszkańcom Sokola, tak przynajmniej motywowano we wniosku unijnym. Najprostszym sposobem na prawdziwe otwarcie owego DOMU to zatrudnienie na pół etatu osoby z Sokola, która wyważy racje gminy i oczekiwania społeczności wsi. Wiele materiałów dziennikarskich dotyczące Sokola publikowanych w różnych mediach, które ukazują prawdziwą kartę historii Sokola, problemy jej mieszkańców i próby rozwiązań. A jest to spojrzenie z zewnątrz, osób doświadczonych w pracy dziennikarskiej, nie uwikłanych w jakiekolwiek zależności. A więc bezstronne. Czy jest to istotnie aktywna wieś ? Barbara Pacholska
