03/10/2026
OD SIENIAWY DO BAWARII – ŻYWE DZIEDZICTWO, KTÓRE ŁĄCZY
ŹRÓDŁO IDEI – SIENIAWA
Idea Dni Kultury Polskiej w Bawarii wyrasta z doświadczenia i wieloletniej działalności prowadzonej wokół Zabytkowego Zespołu Parkowo-Dworskiego w Sieniawie.
To właśnie z sieniawskiego dworu pochodzi inicjatorka tego przedsięwzięcia – Krystyna Wójtowicz, która poprzez działalność na rzecz ochrony i upowszechniania dziedzictwa kulturowego stworzyła ideę łączenia ochrony zabytków z aktywnym życiem kulturalnym.
Sieniawski Dwór nie jest traktowany wyłącznie jako zabytek. Jest miejscem spotkania ludzi, pokoleń, historii, muzyki, sztuki i tradycji. To tutaj narodziła się idea „Żywego Dziedzictwa” – przekonanie, że dziedzictwo powinno być nie tylko chronione, ale przede wszystkim przeżywane, przekazywane i rozwijane przez kolejne pokolenia.
„OCALIĆ OD ZAPOMNIENIA” – DOŚWIADCZENIE SIENIAWY
Ważnym fundamentem tej idei są organizowane w Sieniawie wydarzenia pod hasłem „Ocalić od Zapomnienia – Żywe Dziedzictwo”.
Koncerty, wystawy, spotkania artystyczne, warsztaty, prezentacje tradycji regionalnych, wykłady oraz wydarzenia patriotyczne pozwalają przywracać pamięć o ludziach, rodzinach, wydarzeniach, twórcach i tradycjach.
Historia jest przywoływana, przeżywana i przekazywana kolejnym pokoleniom.
To właśnie doświadczenie Sieniawy stało się podstawą idei, którą dziś Stowarzyszenie Ochrony Dóbr Kultury i Dziedzictwa Narodowego w Sieniawie przenosi na grunt międzynarodowy.
Dni Kultury Polskiej w Bawarii są więc naturalnym rozwinięciem sieniawskiej idei „Żywego Dziedzictwa”.
SIENIAWA I RABA WYŻNA – ŻYWE DZIEDZICTWO REGIONU
Ważnym elementem tej działalności jest współpraca z Gminą Raba Wyżna oraz Gminnym Ośrodkiem Kultury w Rabie Wyżnej.
To przestrzeń, w której żyją tradycje regionalne: muzyka, taniec, stroje, rękodzieło, kuchnia, obrzędy oraz twórczość lokalnych artystów i zespołów.
Sieniawa i Raba Wyżna pokazują, że dziedzictwo nie należy wyłącznie do muzeów i zabytkowych budynków. Żyje ono w mieszkańcach, rodzinach, twórcach, zespołach regionalnych i lokalnych wspólnotach.
To właśnie takie dziedzictwo zostaje przedstawione podczas Dni Kultury Polskiej w Bawarii.
OD SIENIAWY DO BAWARII
Droga od Sieniawy do Bawarii nie jest wyłącznie trasą geograficzną. Jest to podróż przez historię, kulturę, pamięć i ludzi:
SIENIAWA → RABA WYŻNA → MONACHIUM → ALTÖTTING → LANDSHUT
Każde z tych miejsc opowiada inną część wspólnej historii.
Sieniawa – źródło idei „Żywego Dziedzictwa” i doświadczenia „Ocalić od Zapomnienia”.
Raba Wyżna – żywa kultura regionalna i współczesne przekazywanie tradycji.
Monachium – muzyka, sztuka oraz ślady polskich kobiet związanych z bawarskim dworem.
Altötting – duchowość, pielgrzymowanie i wyjątkowy materialny ślad obecności polskiej dynastii Jagiellonów.
Landshut i Zamek Trausnitz – Jadwiga Jagiellonka i historyczne związki Polski z Bawarią.
JADWIGA JAGIELLONKA – LANDSHUT, BURGHAUSEN I ALTÖTTING
Szczególne miejsce w tej opowieści zajmuje Jadwiga Jagiellonka (1457–1502), córka króla Kazimierza Jagiellończyka.
W 1475 roku w Landshut poślubiła księcia bawarskiego Georga der Reichen. Ich ślub stał się jednym z najważniejszych symboli historycznych więzi pomiędzy Polską i Bawarią.
Jadwiga związana była również z Burghausen, gdzie wraz z mężem przebywała w okresie, gdy rozwijała się jej działalność fundacyjna i religijna.
Jej ślad odnajdujemy także w Altötting.
Na zewnętrznej ścianie wschodniego chóru Stiftspfarrkirche St. Philippus und Jakobus znajduje się monumentalna marmurowa tablica związana z rozpoczętą w 1499 roku rozbudową kościoła. Widnieją na niej między innymi herb Księstwa Bawarii-Landshut oraz herb Królestwa Polskiego.
Polski herb nie jest przypadkowym elementem. Miasto Altötting wskazuje, że wśród najważniejszych fundatorów rozbudowy kościoła znajdowali się Herzog Georg der Reiche oraz jego żona Hedwig – Jadwiga, którzy w tym czasie mieszkali na zamku w Burghausen. Rozbudowany kościół został ukończony i konsekrowany w 1511 roku.
Jest to niezwykle wymowny, zachowany do dziś materialny ślad polsko-bawarskiej historii.
Dlatego historyczna oś:
LANDSHUT – BURGHAUSEN – ALTÖTTING
staje się jedną z najważniejszych części opowieści Dni Kultury Polskiej w Bawarii.
Landshut przypomina o ślubie Jadwigi.
Burghausen o jej życiu u boku Georga der Reichen.
Altötting zachowuje polski herb i pamięć o jej związku z fundacją rozbudowy świątyni.
Historia Jadwigi pokazuje więc, że polskie dziedzictwo w Bawarii nie jest jedynie wspomnieniem zapisanym w dokumentach. Pozostawiło konkretne ślady w przestrzeni, architekturze i sztuce, które możemy oglądać do dziś.
MONACHIUM – POLSKIE KSIĘŻNICZKI NA BAWARSKIM DWORZE
Monachium otwiera kolejny rozdział tej historii – związany z polskimi kobietami na bawarskim dworze.
Teresa Kunegunda Sobieska (1676–1730), córka króla Jana III Sobieskiego, została żoną elektora bawarskiego Maksymiliana II Emanuela. Jej życie jest częścią historii bawarskiego dworu, a jej miejsce spoczynku znajduje się w monachijskiej Theatinerkirche.
Kolejną niezwykłą postacią jest Maria Anna Zofia Saska (1728–1797) – córka Augusta III, króla Polski i elektora Saksonii, która została żoną elektora bawarskiego Maksymiliana III Józefa.
Powstaje więc niezwykła historyczna oś:
Jadwiga Jagiellonka – Teresa Kunegunda Sobieska – Maria Anna Zofia Saska.
Trzy kobiety, trzy epoki i trzy historie pokazujące, jak głęboko przez wieki splatały się losy Polski i Bawarii.
INAUGURACJA – BAYERISCHE AKADEMIE DER SCHÖNEN KÜNSTE
Kulminacyjnym symbolem tej idei będzie inauguracja 7 listopada 2026 roku o godz. 18:00 w Bayerische Akademie der Schönen Künste w Monachium.
W tym miejscu spotkają się dwie tradycje: polska tradycja kultury wyrastająca z Sieniawy oraz bawarska tradycja artystyczna i akademicka.
Muzyka polska – od średniowiecza do współczesności – stanie się językiem dialogu pomiędzy historią a teraźniejszością.
Szczególne znaczenie ma także postać Krzysztofa Pendereckiego, którego związki z Bayerische Akademie der Schönen Künste tworzą kolejny most pomiędzy polską i bawarską kulturą muzyczną.
LANDSHUT – HISTORIA, KTÓRA NADAL ŁĄCZY
9 listopada 2026 roku program Dni Kultury Polskiej obejmie Landshut i Zamek Trausnitz.
Planowane spotkanie przedstawicieli strony polskiej i bawarskiej będzie okazją do rozmowy o historii, kulturze, edukacji, turystyce oraz współpracy pomiędzy Małopolską, Krakowem, Landshut i Bawarią.
Postać Jadwigi Jagiellonki będzie punktem wyjścia do pokazania, że polsko-bawarskie związki mają wielowiekową historię, którą można dzisiaj odkrywać na nowo.
HISTORIA JAKO MOST
Dni Kultury Polskiej w Bawarii nie są więc wyłącznie festiwalem muzycznym.
Są projektem kultury, pamięci i dialogu, który łączy ochronę dziedzictwa z jego współczesnym przeżywaniem.
Od sieniawskiego dworu, poprzez tradycje regionu Raby Wyżnej, aż po Monachium, Altötting i Landshut prowadzi opowieść o tym, że kultura może przekraczać granice.
Od Sieniawy – do Bawarii.
Od pamięci – do współczesności.
Od zabytku – do żywej kultury.
Od historii – do spotkania ludzi.
ŻYWE DZIEDZICTWO, KTÓRE ŁĄCZY
Sieniawa – źródło idei i „Ocalić od Zapomnienia”.
Raba Wyżna – żywa tradycja regionu.
Monachium – muzyka, sztuka i pamięć o Polkach na bawarskim dworze.
Altötting – Jadwiga Jagiellonka, duchowość i zachowany polski herb.
Landshut i Zamek Trausnitz – Jadwiga Jagiellonka i wielowiekowe związki Polski z Bawarią.
Wszystkie te miejsca łączy jedna idea:
OCALIĆ OD ZAPOMNIENIA – OŻYWIĆ – PRZEKAZAĆ DALEJ.
To właśnie jest istotą „Żywego Dziedzictwa”, które narodziło się w Sieniawie i poprzez muzykę, sztukę, historię, tradycję oraz spotkanie ludzi wychodzi dziś poza granice Polski.
To, co przed wiekami połączyło ludzi, rodziny i dynastie, dziś może ponownie połączyć kultury, miasta i współczesne pokolenia.
