15/07/2026
𝟭𝟮𝟯. 𝗿𝗼𝗰𝘇𝗻𝗶𝗰𝗮 𝗽𝗼𝘀𝘄𝗶𝗲𝗰𝗲𝗻𝗶𝗮 𝘀𝘇𝘁𝗮𝗻𝗱𝗮𝗿𝘂 𝟮. 𝗣𝘂𝗹𝗸𝘂 𝗦𝘁𝗿𝘇𝗲𝗹𝗰𝗼́𝘄 𝗣𝗼𝗱𝗵𝗮𝗹𝗮𝗻𝘀𝗸𝗶𝗰𝗵 𝘄 𝗦𝗮𝗻𝗼𝗸𝘂 🇵🇱
𝟭𝟱 𝗹𝗶𝗽𝗰𝗮 𝟭𝟵𝟮𝟯 𝗿𝗼𝗸𝘂 Sanok przeżywał jeden z najbardziej uroczystych dni w swojej historii. Tego dnia odbyło się poświęcenie sztandaru 2. Pułku Strzelców Podhalańskich, ufundowanego ze składek mieszkańców powiatów: sanockiego, krośnieńskiego, jasielskiego, leskiego i strzyżowskiego. Była to nie tylko uroczystość wojskowa, ale wielka manifestacja patriotyzmu mieszkańców całego regionu.
Na zaproszenie organizatorów do Sanoka przybyli najwyżsi przedstawiciele władz państwowych i wojskowych. W imieniu Prezydenta Rzeczypospolitej uczestniczył 𝗴𝗲𝗻. 𝗟𝘂𝗰𝗷𝗮𝗻 𝗭𝗲𝗹𝗶𝗴𝗼𝘄𝘀𝗸𝗶, obecny był również Prezes Rady Ministrów 𝗪𝗶𝗻𝗰𝗲𝗻𝘁𝘆 𝗪𝗶𝘁𝗼𝘀, 𝗴𝗲𝗻. 𝗙𝗿𝗮𝗻𝗰𝗶𝘀𝘇𝗲𝗸 𝗟𝗮𝘁𝗶𝗻𝗶𝗸, 𝗯𝗶𝘀𝗸𝘂𝗽 𝗽𝗿𝘇𝗲𝗺𝘆𝘀𝗸𝗶 𝘀𝘄. 𝗝𝗼́𝘇𝗲𝗳 𝗦𝗲𝗯𝗮𝘀𝘁𝗶𝗮𝗻 𝗣𝗲𝗹𝗰𝘇𝗮𝗿, 𝘄𝗶𝗰𝗲𝗺𝗶𝗻𝗶𝘀𝘁𝗲𝗿 𝗱𝗿 𝗦𝘁𝘂𝗱𝘇𝗶𝗻𝘀𝗸𝗶, przedstawiciele Rady Ministrów oraz władz wojewódzkich. Według relacji prasowych do miasta przybyło kilkadziesiąt tysięcy osób, w tym mieszkańcy wszystkich fundujących sztandar powiatów. Co warte podkreślenia, kronikarze odnotowali obecność licznych delegacji ludności ruskiej, co pokazuje, że uroczystość miała charakter integrujący całą lokalną społeczność.
Przebieg uroczystości
Obchody rozpoczęły się o godzinie 9.00 rano na sanockim dworcu kolejowym. Tam odbyło się uroczyste powitanie dostojnych gości. Kompania honorowa wraz z orkiestrą wojskową ustawiła się po jednej stronie peronu, natomiast po drugiej stronie zgromadziły się delegacje ze wszystkich powiatów uczestniczących w fundacji sztandaru.
Po odegraniu Mazurka Dąbrowskiego przez orkiestrę wojskową gen. Lucjan Żeligowski oraz premier Wincenty Witos dokonali przeglądu kompanii honorowej. Następnie przedstawiono im delegacje społeczne i samorządowe, wśród których znajdowali się również przedstawiciele ludności ruskiej.
Po oficjalnym powitaniu pochód udał się na błonia nad Sanem, gdzie odprawiono uroczystą Mszę Świętą polową. Kazanie wygłosił biskup przemyski św. Józef Sebastian Pelczar, po czym dokonał uroczystego poświęcenia sztandaru 2. Pułku Strzelców Podhalańskich.
Jednym z najbardziej podniosłych momentów ceremonii było wbijanie pamiątkowych gwoździ do drzewca sztandaru. W obrzędzie uczestniczyli przedstawiciele władz państwowych, wojskowych oraz fundatorzy. W trakcie tej części uroczystości premier Wincenty Witos i gen. Lucjan Żeligowski podchodzili do żołnierzy, rozmawiając z wieloma z nich i okazując uznanie dla ich służby.
Po części religijnej rozpoczęły się przemówienia. Głos zabrali kolejno biskup Pelczar, ks. Panasia, Piotr Potocki z Sasiadowic, ks. Kluczyński, a następnie gen. Lucjan Żeligowski, który przekazał mieszkańcom podziękowania od Prezydenta Rzeczypospolitej za ufundowanie sztandaru.
Kulminacyjnym punktem uroczystości było 𝘄𝘆𝘀𝘁𝗮𝗽𝗶𝗲𝗻𝗶𝗲 𝗣𝗿𝗲𝘇𝗲𝘀𝗮 𝗥𝗮𝗱𝘆 𝗠𝗶𝗻𝗶𝘀𝘁𝗿𝗼́𝘄 𝗪𝗶𝗻𝗰𝗲𝗻𝘁𝗲𝗴𝗼 𝗪𝗶𝘁𝗼𝘀𝗮. Premier podkreślał znaczenie wojska jako jednego z fundamentów państwa, przypominając:
„𝗣𝗼𝗱𝘀𝘁𝗮𝘄𝗮 𝗶𝘀𝘁𝗻𝗶𝗲𝗻𝗶𝗮 𝗸𝗮𝘇𝗱𝗲𝗴𝗼 𝗽𝗮𝗻𝘀𝘁𝘄𝗮 𝘀𝗮 𝗱𝘄𝗮 𝗸𝗮𝗺𝗶𝗲𝗻𝗶𝗲 𝘄𝗲𝗴𝗶𝗲𝗹𝗻𝗲: 𝘀𝗸𝗮𝗿𝗯 𝗶 𝘄𝗼𝗷𝘀𝗸𝗼.”
Mówił również o ogromnej roli Wojska Polskiego w utrzymaniu niepodległości:
„𝗔𝗿𝗺𝗶𝗶 𝘇𝗮𝘄𝗱𝘇𝗶𝗲𝗰𝘇𝗮𝗺𝘆, 𝘇𝗲 𝘂𝘁𝗿𝘇𝘆𝗺𝗮𝗹𝗶𝘀𝗺𝘆 𝗯𝘆𝘁 𝗶 𝘇𝗲 𝗺𝗮𝗺𝘆 𝗻𝗶𝗲𝗽𝗼𝗱𝗹𝗲𝗴𝗹𝗼𝘀𝗰. 𝗝𝗲𝗷 𝘇𝗮𝘄𝗱𝘇𝗶𝗲𝗰𝘇𝗮𝗺𝘆, 𝘇𝗲 𝗽𝗮𝗻𝘀𝘁𝘄𝗼 𝘀𝗶𝗲 𝘀𝗸𝗿𝘆𝘀𝘁𝗮𝗹𝗶𝘇𝗼𝘄𝗮𝗹𝗼, 𝘀𝗸𝗿𝘇𝗲𝗽𝗹𝗼 𝗶 𝘄𝘆𝗿𝗼𝗯𝗶𝗹𝗼 𝘀𝗼𝗯𝗶𝗲 𝗻𝗮𝗹𝗲𝘇𝗻𝗲 𝗺𝗶𝗲𝗷𝘀𝗰𝗲 𝘄 𝘀𝘄𝗶𝗲𝗰𝗶𝗲.”
Najbardziej zapamiętanym fragmentem przemówienia stały się jednak słowa:
„𝗔𝗿𝗺𝗶𝗮 𝗻𝗶𝗲 𝗺𝗼𝘇𝗲 𝘀𝗹𝘂𝘇𝘆𝗰 𝘇𝗮𝗱𝗻𝗲𝗷 𝗼𝘀𝗼𝗯𝗶𝗲, 𝗮𝗻𝗶 𝘇𝗮𝗱𝗻𝗲𝗷 𝗸𝗼𝘁𝗲𝗿𝗶𝗶, 𝗮𝗻𝗶 𝘇𝗮𝗱𝗻𝗲𝗷 𝗽𝗮𝗿𝘁𝗶𝗶. 𝗠𝗮 𝘀𝗹𝘂𝘇𝘆𝗰 𝗽𝗮𝗻𝘀𝘁𝘄𝘂 𝗶 𝗻𝗮𝗿𝗼𝗱𝗼𝘄𝗶.”
Na zakończenie premier zwrócił się bezpośrednio do żołnierzy:
„𝗔𝗿𝗺𝗶𝗮 𝗽𝗼𝗹𝘀𝗸𝗮 𝗯𝗶𝘁𝗻𝗮, 𝘇𝗱𝗿𝗼𝘄𝗮 𝗶 𝗱𝗼𝗯𝗿𝗮; 𝗮𝗿𝗺𝗶𝗮, 𝗰𝗼 𝘇𝗮𝘄𝘀𝘇𝗲 𝗽𝗼́𝗷𝗱𝘇𝗶𝗲 𝗯𝗿𝗼𝗻𝗶𝗰 𝗻𝗮𝗿𝗼𝗱𝘂 𝗶 𝗽𝗮𝗻𝘀𝘁𝘄𝗮; 𝗮𝗿𝗺𝗶𝗮, 𝗸𝘁𝗼́𝗿𝗮 𝘂𝘇𝗻𝗮𝗷𝗲𝗺𝘆 𝘇𝗮 𝘇𝗿𝗲𝗻𝗶𝗰𝗲 𝗻𝗶𝗲𝗽𝗼𝗱𝗹𝗲𝗴𝗹𝗼𝘀𝗰𝗶, 𝗸𝘁𝗼́𝗿𝗲𝗷 𝘄𝗶𝗲𝗿𝘇𝘆𝗺𝘆 – 𝗻𝗶𝗲𝗰𝗵 𝘇𝘆𝗷𝗲! 𝗡𝗶𝗲𝗰𝗵 𝘀𝗶𝗲 𝗸𝘀𝘇𝘁𝗮𝗹𝗰𝗶! 𝗡𝗶𝗲𝗰𝗵 𝘀𝗶𝗲 𝗿𝗼𝘇𝘄𝗶𝗷𝗮!”
Przemówienie zostało przyjęte entuzjastycznie. Według relacji prasowych zgromadzeni nagrodzili premiera długotrwałą burzą oklasków, a po zakończeniu wystąpienia uczestnicy wynieśli Wincentego Witosa na ramionach.
Uroczystość poświęcenia sztandaru 2. Pułku Strzelców Podhalańskich była nie tylko świętem sanockiego garnizonu, ale także wielką manifestacją jedności mieszkańców regionu i przywiązania do odrodzonej Rzeczypospolitej. Do dziś pozostaje jednym z najważniejszych wydarzeń w historii międzywojennego Sanoka.
Źródła: Nowości Illustrowane nr 30/1923, Piast nr 29/1923, Głos Pomorski nr 162/1923, Górnoślązak nr 163/1923, Iskra nr 157/1923, Katolik Codzienny nr 163/1923.
Tekst TPSiZS/ GP
Zdięcie sztadaru - Muzeum Historyczne w Sanoku
#1923
