Przewodnicy Sandomierscy PTTK

12/04/2026

Międzypokoleniowe zdobywanie Korony Gór Świętokrzyskich to zachęta do wędrowania dla osób w każdym wieku,..w każdej kondycji..dla osób, które nie wierzą, że sobie poradzą. Wędrujemy spokojnym, spacerowym wręcz tempem, dużo odpoczywamy, dlatego też wracamy do domu późno.😉
Mamy za to wspólny czas, na podziwianie przyrody ,a lasy teraz są w kolorze zawilciwo-przylaszczkowym...na rozmowy..wędrówkę w modnym teraz rytmie slow..
Tym razem żółty szlak im Juliusza, Henryka Brauna , nie mogę powiedzieć, że dobrze oznaczony, ale udawało się zawsze wrócić na dobrą drogę ,wiodł nas przez Grząby Bolmińskie ,oraz Grzywy Korzeczkowskie...
Dziękuję firmie Minibus - Wynajem autokarów i busów za jak zawsze bezpieczny transport. Wszystkim uczestnikom gratuluję wytrwałości. Szczególnie tym małym nóżkom za radość którą wprowadzają.
Do zobaczenia. Pozdrawiam.
Ela. Ela Kulita

01/04/2026

https://www.facebook.com/share/1CoJEVXnju/

30/03/2026

🖤🖤 Wiesław Myśliwski🖤🖤

29/03/2026

🌿W Niedzielę Palmową🌿 odbył się zorganizowany przez PTTK Sandomierz wyjazd do Lipnicy Murowanej – miejscowości słynącej z wieloletniej tradycji konkursu palm wielkanocnych. Uczestnicy wyprawy postanowili rozpocząć Wielki Tydzień w atmosferze regionalnych zwyczajów i wiosennej integracji.
Po przyjeździe do Lipnicy Murowanej dotarliśmy na rynek, gdzie odbywały się główne uroczystości. Najważniejszym punktem programu był tradycyjny konkurs najwyższych i najpiękniejszych palm wielkanocnych. Wysokie, misternie wykonane palmy wzbudzały podziw swoją różnorodnością, kolorystyką oraz precyzją wykonania.
Kolejnym elementem wyjazdu był spacer po miejscowości, podczas którego poznaliśmy jej historię, zabytki oraz lokalne tradycje. Punktem programu było też zwiedzanie zabutkowrgo XV drewnianego kościoła Św. Leonarda wpisanego na listę Unesco.⛪ Tego dnia odwiedziliśmy również Nowy Wiśnicz, by podziwiać bastionowy zamek magnacki Kmitów i Lubomirskich 🏰
Wyjazd przebiegł w bardzo miłej i pogodnej atmosferze, a świąteczny klimat sprawiły, że uczestnicy wrócili zadowoleni i pełni wrażeń.😍
Serdecznie dziękujemy wszystkim za wspólnie spędzony czas oraz zapraszamy na kolejne wyjazdy organizowane przez PTTK Sandomierz.😍

27/03/2026

Teatr amatorski w Sandomierzu na przełomie XIX i XX wieku – szkolenie przewodników Koła PTTK Sandomierz

Ostatnie czwartkowe szkolenie (26.03.26) poświęcone było rozwojowi teatrów amatorskich w Sandomierzu. Wykład na ten temat wygłosiła Pani Sylwia Radzimowska-Zasuwa, kustosz działu literatury w Muzeum Zamkowym w Sandomierzu.

Chociaż głównym tematem wykładu była sztuka sceniczna w XIX/XX wieku, to sandomierzanie kochali teatr już dużo wcześniej. W czasach średniowiecznych sztuki miały charakter religijny i były organizowane przez księży. Z czasem nastąpiło zeświecczenie tej formy rozrywki. Złotym czasem dla sztuki aktorskiej w Sandomierzu był okres kontrreformacji związany z działalnością jezuitów. Braciszkowie z Towarzystwa Jezusowego wystawiali sztuki zarówno w kościele św. Piotra podczas nabożeństw, jak i w auli Collegium Gostomianum. W XVII w. przedstawienia teatru jezuickiego cieszyły się dużą popularnością wśród mieszkańców. Niestety w XVIII w., w początkach czasu rozbiorów, działalność teatralna prawdopodobnie zanikła. Pani kustosz na tę chwilę nie dotarła do żadnych informacji potwierdzających teatralną aktywność w tym okresie.

Gdy Polacy zorganizowali się w nowej, rozbiorowej rzeczywistości, ponownie w XIX w. następuje renesans życia teatralnego, który trwał do II wojny światowej. Sandomierz szczególnie wyróżniał się w tej dziedzinie. Amatorska scena w Sandomierzu funkcjonowała pod różnymi nazwami, aby ostatecznie w 1919 roku przyjąć nazwę Amatorskie Koło Dramatyczne im. Aleksandra Fredry w Sandomierzu. Środowisko teatralne tworzyła elita intelektualna miasta, na czele z Aleksandrem Patkowskim i Józefem Pietraszewskim. Prezentowane przez Panią kustosz recenzje spektakli publikowane w prasie tamtejszej epoki dowodziły, że cieszyły się one ogromnym powodzeniem. Wpływy ze sprzedaży biletów były przeznaczane na cele społeczne. Jak zauważyła Pani Radzimowska, bardzo często były przekazywane sandomierskiej Straży Ogniowej.

Teatr, choć w swojej nazwie zawierał słowo „amatorski”, był faktycznie bardzo profesjonalny. Sztuki były grane w dwóch miejscach. Jednym z nich był budynek straży pożarnej, w którym zorganizowano stałą scenę. Teatr gościł również często na deskach kina „Polonia” – obecnego Katolickiego Domu Kultury. Prezentowane przez panią kustosz zdjęcia z przedstawień dowodzą, że scenografie spektakli były wykonane profesjonalnie i dużym wyczuciem artystycznym. Na powodzenie przedsięwzięcia wpływ miały jednak przede wszystkim wysoka jakość gry aktorskiej i dobór repertuaru. Działalność sandomierskiego teatru została także doceniona poza granicami miasta, co skutkowało ogólnopolskimi sukcesami. Jedno z przedstawień Amatorskiego Koła Dramatycznego im. Aleksandra Fredry w Sandomierzu było prezentowane w Polskim Radiu. Natomiast kolejne wystawiono w 1929 r. podczas prestiżowej imprezy handlowej – Powszechnej Wystawy Krajowej w Poznaniu (PeWuKa). Niestety po II wojnie światowej działalność teatralna nigdy już w naszym mieście nie odrodziła się na taką skalę.

Atmosferę kulturalną i towarzyską miasta w okresie międzywojennym oddaje refren krotochwilnej piosenki zacytowanej przez kol. Halinę Stec-Kwaśniewską, która była śpiewana przez jej mamę:
"Sandomierz sponad wiślanych fal
Sandomierz co tydzień teatr i bal
Sandomierz ach ten Sandomierz
W nim życie wre i śmieje się..."

Dziękujemy Pani kustosz Sylwii Radzimowskiej-Zasuwie za bardzo ciekawy wykład i liczymy na jej kolejne prelekcje...

Opracowanie i fot.: Izabela Horwood

25/03/2026

Wiosna może więc spacer po Górach Pieprzowych 👇 Zaprasza National Geographic Traveler Poland 😀

Intrygują już samą swoją nazwą 🏞️

📷 Shutterstock/Tomasz Wos

23/03/2026

Magiczny Szydłów - opcja na jednodniową wycieczkę z PTTK Sandomierz

Sezon turystyczny zbliża się wielkimi krokami. Sandomierscy przewodnicy PTTK intensywnie szkolą się na zajęciach stacjonarnych, ale też ruszają w teren. Tym razem w niedzielne popołudnie (22.03.26) pojechaliśmy do oddalonego o zaledwie godzinę drogi Szydłowa. Władze miasta przygotowały specjalny program zwiedzania dla przewodników świętokrzyskich. Sandomierska reprezentacja stanowiła część dużej grupy przewodników, członków koła Bartek w Kielcach oraz radomskiego koła PTTK.

Gospodarze przygotowali dla nas niezwykle urozmaicony program. Przede wszystkim zwiedzaliśmy wybrane zabytki miasta. Tym samym staliśmy się turystami. Utarta opinia głosi, że przewodnicy bywają najtrudniejszymi i najbardziej niezdyscyplinowanymi turystami, obok nauczycieli. Do tego byliśmy bardzo liczną grupą, dlatego też przewodniczka z Szydłowa kol. Marta Wolny - Boś miała niewątpliwie trudne zadanie. Wywiązała się z niego doskonale, co zostało nagrodzone na koniec gromkimi brawami.

Kol. Marta przez kilka wspólnie spędzonych godzin snuła opowieść o historii i zabytkach Szydłowa. Zobaczyliśmy ruiny XVII-wiecznego szpitala i kościoła pw. Ducha Świętego, średniowieczną synagogę, Zamek Królewski, mury obronne wraz z Bramą Krakowską oraz gotycki kościółek pw. Wszystkich Świętych. Nie jest to wszystko, co ma do zaoferowania Szydłów, ale jak wiadomo, lekki niedosyt zachęca do kolejnych odwiedzin. Być może następnym razem w roli przewodnika wycieczki.

Szydłów jest bardzo atrakcyjną destynacją. Po pierwsze, położony jest niedaleko Sandomierza. Jest idealną propozycją na jednodniową wycieczkę. Ponadto nasze dwa miasta łączy wspólna historia. Szydłów znajdował się przez wieki w obrębie dawnej ziemi sandomierskiej. Podobnie jak Sandomierz, swój rozkwit zawdzięczał działalności fundacyjnej polskich monarchów, między innymi królowi Władysławowi Łokietkowi, który w 1329 roku nadał Szydłowowi prawa miejskie. Natomiast król Kazimierz Wielki wybrał Szydłów na miejsce budowy w 1355 r. kościoła pw. św. Władysława jako wyraz pokuty za zamordowanie ks. Marcina Baryczki. Także katedra sandomierska jest ekspiacyjnym kościołem naszego wielkiego, aczkolwiek nadpobudliwego władcy. Dodatkowo postać króla Kazimierza Wielkiego można oglądać w zamku szydłowskim. Jego głowę zdobi kopia unikatowej korony podróżnej odnalezionej w Sandomierzu, w dawnych ogrodach Panien Benedyktynek.

Szydłów i Sandomierz rozkwitały dzięki dogodnemu położeniu na wspólnym szlaku handlowym. Obecnie oba miasta otoczone są przez sady owocowe. Szydłów słynie z uprawy śliwek, a lokalnym produktem jest wędzona śliwka szydłowska. Dzięki uprzejmości jednego z gospodarstw sadowniczych mieliśmy okazję degustować wyroby ze śliwek w różnorodnych postaciach. Jak zostałam poinformowana, w gminie jest obecnie ok. 1700 gospodarstw rolnych, które oprócz uprawy śliwek zajmują się hodowlą moreli i borówki amerykańskiej. Mieszkańcy gminy Szydłów mają również ambicje winiarskie. Nie jest to jeszcze taka sama skala jak w okolicach Sandomierza, choć poznani lokalni producenci wina zapewniają, że enoturystyka to potencjał i szansa na rozwój regionu.

Niewątpliwie wpisujemy Szydłów na listę destynacji tegorocznych wycieczek PTTK.
Dziękujemy władzom miasta za przygotowanie bogatego programu zwiedzania. Dziękujemy przewodnikom z Koło Przewodników Świętokrzyskich PTTK "Bartek"oraz z Radomia za wspólne zwiedzanie i dobrą zabawę. Do zobaczenia na szlaku...

Opracowanie i zdjęcia: Izabela Horwood

20/03/2026

Metodyka i kultura słowa w przekazie przewodnickim - szkolenie przewodników PTTK

Licencjonowani przewodnicy z sandomierskiego koła PTTK tradycyjnie spotkali się na czwartkowym szkoleniu (19.03.26). Kol. Ela Kulita, wieloletni przewodnik PTTK, przypomniała zgromadzonym zagadnienia z metodyki pracy przewodnika.

Wybór tematyki spotkania i termin jej prezentacji nie był przypadkowy. Już niebawem rozpocznie się w Sandomierzu sezon turystyczny. Władze koła dokładają wszelkich starań, aby przewodnicy PTTK byli w najlepszej formie merytorycznej i fizycznej. Do tej pory w ramach cyklu szkoleń przedstawiono zagadnienia pogłębiające wiedzę na temat historii regionu, geologii, krajoznawstwa, sztuki itd. Dobry przewodnik ma oczywiście posiadać widzę, ale też musi znać narzędzia umożliwiające przekazywanie jej turystom. Kol. Kulita w usystematyzowanym, zwartym wystąpieniu poruszyła m.in. kwestię zadań przewodnika, psychologicznych aspektów jego pracy, sposobów i środków radzenia sobie w sytuacjach trudnych czy też warsztatu pracy przewodnickiej. Kończąc zaapelowała do zgromadzonych, aby dbali o kulturę słowa, bo dbałość o mowę polską wpisuje się w zawód przewodnika.

Cenną kontrybucją w spotkanie były wypowiedzi uczestników, którzy chętnie dzielili się swoimi doświadczeniami z pracy w terenie. Wszyscy doszli do wspólnego wniosku, że w wielu sytuacjach często przydaje się spokój i pogoda ducha.

Tekst i fot. Izabela Horwood

17/03/2026

Z: Muzeum Diecezjalne Dom Długosza w Sandomierzu – Właśnie uznano mnie za jednego z liderów wśród fanów! 🎉

16/03/2026

https://www.facebook.com/share/1C76KrtZ3A/

🦉🌙 Noc Sów 2026 w Świętokrzyskim Parku Narodowym 🌲✨

Zapraszamy na wyjątkowe wydarzenie dla miłośników przyrody! Tegoroczna Noc Sów we współpracy ze Stowarzyszenie Ficedula odbędzie się 27 marca 2026 r. (piątek) o godz. 17:30. Współorganizatorem wydarzenia jest Ośrodek Wypoczynkowy „Jodełka” w Świętej Katarzynie.

Podczas spotkania:
🔎 poznacie fascynujący świat sów – ich biologię, zwyczaje i sposoby ochrony
🦉 dowiecie się, jak prowadzi się badania nad tymi tajemniczymi ptakami
🌲 wyruszycie na wieczorną wycieczkę w teren, aby nasłuchiwać sów w ich naturalnym środowisku
🔥 a na zakończenie spotkamy się przy ognisku integracyjnym

To także wyjątkowa okazja, aby odwiedzić Świętokrzyski Park Narodowy po zmroku 🌙

👨‍👩‍👧‍👦 Wydarzenie jest otwarte dla wszystkich – niezależnie od poziomu wiedzy o przyrodzie (osoby niepełnoletnie pod opieką dorosłych).

🎒 Co zabrać?
• strój terenowy (ciepłą kurtkę, nakrycie głowy), buty trekkingowe
• latarkę (najlepiej czołówkę)
• prowiant i coś ciepłego do picia – przyda się także na ognisku

📅 Zapisy są obowiązkowe i trwają do 25 marca 2026 r.
Formularz zgłoszeniowy dostępny jest na naszej stronie internetowej ⬇️
👉 Szczegóły i zapisy: https://swpn.gov.pl/aktualnosci/noc-sow-2026

⚠️ Liczba miejsc jest ograniczona.
Osoby zakwalifikowane otrzymają wiadomość zwrotną ze szczegółami wydarzenia oraz zobowiązane będą do wykupienia odpowiedniego biletu wstępu do ŚPN w systemie sprzedaży online.
Do zobaczenia na Nocy Sów! 🦉🌲✨

14/03/2026

"Między degradacją, a ocaleniem" - historia wyjątkowego obrazu z Ćmielowa

W czwartek (12.03.26) w Muzeum Diecezjalne Dom Długosza w Sandomierzu przewodnicy koła PTTK Sandomierz byli świadkami kulminacyjnego momentu przywracania dla sztuki, po 100 latach zapomnienia, cennego XVI wiecznego obrazu.

Licznie zgromadzeni w muzeum goście mieli okazję zobaczyć po raz pierwszy obraz przedstawiający Wniebowzięcie Matki Boskiej, który przez dziesięciolecia był przechowywany w kapitularzu. Zostali oni także wprowadzani w tajniki pracy konserwatorskiej. W spotkaniu wzięli udział konserwatorzy z Akademi Sztuk Pięknych im. Jana Matejki w Krakowie: dr hab. Jarosław Adamowicz, prof. ASP oraz mgr Magdalena Szwarc, która przeprowadziła renowację dzieła. Była to jej praca magisterska zrealizowana pod kierunkiem dr hab. Jarosława Adamowicza, która została wyróżniona nagrodą Generalnego Konserwatora Zabytków i Stowarzyszenia Konserwatorów Polskich. Jak poinformował prof. Adamowicz, jest to najwyższa nagroda w Polsce, którą mogą otrzymać absolwenci ASP.

Dr Urszula Stępień, kustosz sandomierskiego muzeum, pokrótce opowiedziała o fascynujących losach obrazu. Pochodzi on pierwotnie z dawnej kaplicy Zamku w Ćmielowie. Do zbiorów Muzeum Diecezjalnego trafił wraz z drogocennym kielichem w 1903 r. za pośrednictwem ks. Jana Wiśniewskiego. Dzięki niemu obiekty te zostały uratowane. W 2023 malowidło zostało przeniesione z kapitularza i przekazane do konserwacji. Obecnie, jak podkreśla Pani kustosz obraz odzyskał więź z miejscem, a konserwacja pozwoliła wprowadzić do obiegu naukowego obraz, który przez blisko 100 lat uznawany był za nieistniejący.

Odzyskany dla potomnych obiekt jest dziełem wyjątkowym. Jest to przykład malarstwa tablicowego z warsztatu krakowskiego, który jak podkreślił prof. Adamowicz, na przełomie XV i XVI w. stanowił fenomen w skali kraju i Europy. Obraz, datowany na początek XVI w., był kwaterą główną niezachowanego do dziś retabulum. Autor dzieła jest nieznany.

Pani mgr Magdaleną Szwarc szczegółowo zaprezentowała zebranym kolejne etapy procesu konserwacji zabytku. Praca nad obrazem trwała przez 3 semestry Było to niezwykle wymagając zadanie, gdyż obiekt był w bardzo złym stanie. Obraz przetrwał w formie destruktu i był to ostatni moment na jego uratowanie. Przeprowadzone prace miały charakter konserwacji zachowawczej, czyli nie polegały na odtworzeniu nieistniejących już fragmentów malowidła, ale ustabilizowaniu, odczyszczeniu,odnowieniu i odzyskaniu dawnych barw elementów, które przetrwały. Prof. Adamowicz wyjaśnił zebranym, że działalność konserwatora nie wiąże się wyłącznie z tym, że coś ma wyglądać jak odnowione. Działalność konserwatora polega na tym, że trzeba znaleźć odpowiedni język i odpowiedni sposób na to, żeby przekazać większe wartości jakie dzieło w sobie posiada. Niewątpliwie Muzeum Diecezjalne wzbogaciło swoją stałą ekspozycję o kolejny niezwykły zabytek, który jak zauważyła mgr Magdalena Szwarc pozostawia nadal szerokie pole do badań i analiz, czy to historycznych czy też konserwatorskich.

Na zakończenie spotkania, które było pasjonującą opowieścią o tajnikach pracy zawodu konserwatora głos zabrał dyrektor Muzeum Diecezjalnego, ks. Andrzej Rusak. Podziękował mgr Magdalenie Szwarc oraz dr. hab. Jarosławowi Adamowiczowi za ich wysiłek i wielkie zaangażowanie w ratowanie obrazu. Oddał również hołd wszystkim konserwatorom, którzy pracowali nad innymi dziełami zgromadzonymi w Muzeum Diecezjalnym.

Opracowanie i zdjęcia: Izabela Horwood

10/03/2026

Zapraszamy na uroczyste obchody Niedzieli Palmowej w Lipnicy Murowanej🌿🌾🌿
Pttk Sandomierz