01/03/2026
1 marca – Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych. Od 2015 r. przywracamy pamięć o naszych bohaterach.
Prezentujemy Państwu fotografie wykonane w Rozprzy w 1945 r. podczas pogrzebu ppor. Zygmunta Korala ps. Jastrząb i kpr. Czesława Baranowskiego ps. Rekin – żołnierzy powojennego podziemia niepodległościowego.
Żołnierze Ci należeli do oddziału śp. gen. Stanisława Burza-Karlińskiego, który wobec ciągłych represji i aresztowań żołnierzy AK dokonywanych przez sowieckiego okupanta postanowił o reaktywacji swojego oddziału. Ppor. Zygmunt Koral i kpr. Czesław Baranowski zginęli w bitwie pod Majkowicami 8 lipca 1945 r., w momencie zasadzki przeprowadzonej przez frontową jednostkę Armii Czerwonej. Bitwa trwała kilka godzin. W jej wyniku śmierć poniosło 19 Polaków, tj. 18 w samej zasadzce i 1 w bitwie. Po stronie sowieckiej przyjmuje się liczbę zabitych żołnierzy na ok. 150. Liczba ta jest jednak trudna do zweryfikowania ze względu na utajnione archiwa przez stronę rosyjską.
Po zakończonej bitwie nie pozwolono rodzinom na pochówek polskich żołnierzy. Po kilku dniach komuniści zakopali ciała zabitych w miejscu bitwy, otaczając teren siatką. Mieszkańcom Majkowic, którzy zaczęli przynosić kwiaty grożono pacyfikacją wsi.
Rodzinom poległych przez długi czas zabraniano ekshumacji i godnego pochówku swoich bliskich. Pogrzeby odbyły się dopiero pod koniec września 1945 r. Rodziny w tym czasie jak i długo po, były poddawane represjom.
Ppor. Zygmunt Koral ps. Jastrząb z Rozprzy i kpr. Czesław Baranowski ps. Rekin z Ignacowa zostali pochowani we wspólnej mogile na cmentarzu w Rozprzy. Pogrzeb ich stał się okazją do patriotycznego zamanifestowania poparcia społecznego dla podziemia antykomunistycznego. Na uroczystość pogrzebową przybyli licznie mieszkańcy Rozprzy i okolicznych miejscowości. Przed domem rodzinnym kpr. Baranowskiego wystawiono trumnę, która otoczona była licznymi wieńcami i kwiatami. Nad nią powiewały biało-czerwone flagi, a miedzy nimi wisiało godło Polski Biały Orzeł w koronie. Patriotyczny charakter widzimy także na zdjęciu z trumną ppor. Zygmunta Korala, przed którą ustawiono wiązankę prezentującą Białego Orła w koronie.
Gdy kondukty pogrzebowe dotarły do kościoła, rozprzańska świątynia jak i rynek zapełniły się tłumem ludzi. Z kościoła trumny z poległymi żołnierzami zostały odprowadzone na cmentarz niesione przez strażaków z OSP Rozprza – do której należał Zygmunt Koral – oraz przez kolegów z oddziału. W kondukcie pogrzebowym oprócz księży, rodziny i rzeszy mieszkańców, uczestniczyła również orkiestra pożarnicza z OSP Rozprza. Wśród niesionych wiązanek wyróżnia się szczególnie ta jedna prezentująca Orła Białego w koronie.
Przez dziesięciolecia okupacji pamięć o bitwie pod Majkowicami była zabroniona. Żołnierzy podziemia antykomunistycznego nazywano bandytami, a ich rodziny dotykały represje. Zaprezentowane zdjęcia stanowią niezwykle cenny zapis obrazu społeczeństwa, które nie akceptowało narzuconej siłą władzy, a popierało tych którzy walczyli o wolną Polskę. Pierwsze oficjalne uroczystości upamiętniające ofiary bitwy odbyły się w roku 1990 i przyciągnęły tysiące osób.
Dziś w Narodowym Dniu Pamięci Żołnierzy Wyklętych wspominamy ich bohaterstwo i poświęcenie walce o wolną Polskę. Dziękujemy rodzinom za przekazane zdjęcia...........
autor postu: Robert Skorupa
