25/05/2026
26 maja 1954 roku w Rawiczu urodził się Janusz Hamielec, po ukończeniu studiów w 1977 roku aż do przejścia na emeryturę w 2006 roku nauczyciel matematyki w Zespole Szkół Zawodowych im. Stefana Bobrowskiego w Rawiczu, z zamiłowania pasjonat historii, regionalista, fotograf, przewodnik i propagator turystyki, działacz społeczny… Janusz Hamielec zmarł 12 stycznia 2013 roku w Rawiczu.
Film dokumentalny zrealizowany przez Janusza Hamielca (1954-2013), w którym można usłyszeć jego głos… „Dzieje Rawicza. Komisariat Straży Granicznej w Rawiczu”. Scenariusz i realizacja: Janusz Hamielec. Rawicz 1993 r. Dostęp online: Muzeum Polskich Formacji Granicznych im. Mjr. Władysława Raginisa, link do filmu w komentarzu.
Materiały poświęcone pamięci Janusza Hamielca (1954-2013):
𝐆𝐚𝐳𝐞𝐭𝐚 𝐑𝐚𝐰𝐢𝐜𝐤𝐚
„W dniu 12 stycznia 2013 roku zmarł śp. Janusz Marcin Hamielec, emerytowany nauczyciel, pasjonat historii, regionalista, dziennikarz. Urodził się w Rawiczu i z tym miastem związał swe losy. Od 1977 roku pracował jako nauczyciel matematyki w Zespole Szkół Zawodowych w Rawiczu. Jego edukacyjna pasja znalazła odzwierciedlenie w nagrodach i wyróżnieniach - otrzymał m.in. Medal Komisji Edukacji Narodowej, ale przede wszystkim we wdzięcznej pamięci Jego wychowanków. Od 2006 roku przebywał na zasłużonej emeryturze. Ale nadal intensywnie pracował, będąc redaktorem naczelnym dwumiesięcznika „Orędownik Samorządowy Powiatu Rawickiego”. To On był jego twórcą i autorem wielu zamieszczonych w nim artykułów o tematyce historyczno-krajoznawczej. Bo największą jego pasją było odkrywanie historii Ziemi Rawickiej, tej małej ojczyzny, którą tak szczerze i serdecznie pokochał. Żyłkę krajoznawczą odkrył w sobie dawno, jeszcze jako młody nauczyciel, uzyskując uprawnienia przewodnika turystycznego. Aktywnie przez wiele lat działał w rawickim oddziale PTTK. Najbardziej pociągało go jednak odkrywanie historii Rawicza i okolic, czym systematycznie się zajmował od około roku 1966, zbierając dokumentację, wykonując zdjęcia. Nie tylko posiadł olbrzymią wiedzę o historii regionu, ale uważał za swój obowiązek dzielenie się z nią. Jego działalność popularyzatorska jest ogromna. Napisał kilkaset artykułów do prasy regionalnej i ogólnopolskiej. Współpracował z „Genezaretem”, „Chrześcijaninem”, „Gazetą Rawicką”. Szczególnym powodzeniem cieszy się cykl jego artykułów „Wędrując po Rawiczu”. Ma na swoim koncie również kilka publikacji książkowych. Jest współautorem broszury o historii kościoła św. Andrzeja Boboli, przewodników turystycznych, poświęconych miejscom pamięci narodowej, wydanej w 2012 roku przez Muzeum Ziemi Rawickiej książki „Rawicki Ratusz”. Już podczas ciężkiej choroby napisał swoje najważniejsze dzieło o charakterze monograficznym „Sarnowa. Wybrane zagadnienia z dziejów miejscowości”. Tematem, którym zajmował się wiele lat, kontynuując dzieło Jana Bonikowskiego, były losy więźniów z czasów okupacji i okresu stalinowskiego, pochowanych w Rawiczu i okolicach. Do jego ulubionych tematów należało badanie śladów rawickiego odcinka granicy polsko-niemieckiej z okresu międzywojennego – znaków granicznych, budynków, umocnień i zbieranie informacji o funkcjonariuszach Straży Granicznej. Swoją działalność popularyzatorską nie ograniczał tylko do publikacji. Prowadził spotkania z dziećmi i młodzieżą, pokazywał ciekawe miejsca w Rawiczu i okolicach zagranicznym wycieczkom, które do nas przyjeżdżały, miał zajęcia ze słuchaczami Rawickiego Uniwersytetu Trzeciego Wieku. Swoją wiedzę i energię przekazywał też działając, póki starczało mu sił, w Towarzystwie Przyjaciół Rawicza, którego był wiceprezesem, oraz w Radzie Muzeum Ziemi Rawickiej, której był członkiem przez dwie kadencje. Zawsze skromny, przyjazny, chętny do bezinteresownej pomocy, mądry, uśmiechnięty. Będzie Go nam bardzo brakowało... Pogrzeb śp. Janusza Hamielca odbył się 17 stycznia na cmentarzu parafialnym w Rawiczu. Koncelebrowanej mszy przewodniczył ks. proboszcz Mateusz Drob. Kazanie wygłosił ks. kanonik Wojciech Prostak. Nad mogiłą pożegnali zmarłego Krzysztof Jarosz, dyrektor ZSZ, Walerian Stanek, prezes TPR, Janusz Kruś, emerytowany nauczyciel historii”.
*„Śp. Janusz Hamielec (1954-2013)”. Autor tekstu: Henryk Pawłowski. Zdjęcie: J. W. [w:] „Gazeta Rawicka”, nr 2/2013 (Rok XX, nr 230), luty 2013, s. 9. Dostęp online: Leszczyńska Biblioteka Cyfrowa, link w komentarzu. Udostępnione przez: Rawicka Biblioteka Publiczna; Miejska Biblioteka Publiczna im. Stanisława Grochowiaka w Lesznie. Lokalizacja oryginału: Rawicka Biblioteka Publiczna. Digitalizacja: Miejska Biblioteka Publiczna im. Stanisława Grochowiaka w Lesznie.
𝐆𝐞𝐧𝐞𝐳𝐚𝐫𝐞𝐭
„12 stycznia 2013 r. około godz.22.00 zmarł Wielki Przyjaciel Rawicza i naszej parafii Śp. Janusz Marcin Hamielec. Urodził się w Rawiczu 26 maja 1954 r. Po ukończeniu studiów na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, w roku 1977 życie zawodowe związał z Zespołem Szkól Zawodowych w Rawiczu, gdzie był nauczycielem matematyki. Za sumienną pracę nauczycielską i wychowawczą otrzymał Medal Komisji Edukacji Narodowej, pozostał również we wdzięcznej pamięci swoich wychowanków. Pracę w szkole zakończył w 2006 r., przechodząc na emeryturę. Jego życiową pasją była historia Ziemi Rawickiej. Od 1966 r. zbierał materiały dotyczące historii Rawicza i regionu. Dużo czasu poświęcał na pogłębienie wiedzy na temat Straży Granicznej sprzed 1939 r. Interesował się grobami więźniów politycznych zamęczonych w czasach stalinowskich w rawickim więzieniu, znał bardzo dobrze historię swojego kościoła parafialnego św. Andrzeja Boboli w Rawiczu. Kiedy w 1993 r. powierzono mi redagowanie gazetki parafialnej „Genezaret”, Pan Bóg postawił na drodze mojego życia Śp. Janusza Hamielca, z którym rozpocząłem wieloletnią współpracę. W gazetce powstał dział pt. „Wędrując po Rawiczu”. Śp. Janusz Hamielec co miesiąc przygotowywał bardzo dobrze opracowany artykuł dotyczący historii różnych miejsc znajdujących się w Rawiczu lub okolicy. W wielu artykułach ukazywał historię Rawicza - miasta zamieszkałego przez Polaków, Niemców i Żydów. Zaprzyjaźnił się z nieżyjącym już Śp. Wolfgangiem Eckertem, Niemcem urodzonym w Rawiczu, kochającym swoje rodzinne miasto podobnie jak pochodzący z Jabłonny - Śp. W***y Tschuschke. Z chwilą powstania gazetki parafialnej „Chrześcijanin” w parafii św. Marcina w Kaczkowie, Śp. Janusz Marcin Hamielec podjął się redagowania cyklu pt. „Wędrując po parafii i okolicy”. Nikt dotychczas nie zbadał i nie opracował tak dokładnie dziejów kaczkowskiej parafii, jak to uczynił Śp. Janusz Hamielec. Wiele razy przyjeżdżał do parafii, aby na miejscu zobaczyć, sfotografować i opisać pamiątki jej historii. Dzięki Jego pracy badawczej parafia Kaczkowo posiada obecnie spis proboszczów od momentu, od którego istniejące źródła historyczne pozwalały ustalić. Bardzo dokładnie udokumentował pobyt w parafii Kaczkowo 28 pastorów z Niemiec, który miał miejsce 28 i 29 kwietnia 2002 r. Od ponad 1 ,5 roku ciężko chorował na chorobę nowotworową, a ciężar choroby i cierpienia dźwigał z wielką wiarą i ufnością do Pana Boga. Będziemy o Śp. Januszu Marcinie Hamielcu pamiętać w modlitwie, wdzięczni Jemu i Panu Bogu za wszelkie dobro, które dla społeczności parafialnej w Rawiczu i Kaczkowie uczynił. Wieczny odpoczynek racz Mu dać Panie...”.
*„Śp. Janusz Marcin Hamielec (1954-2013)”. Autor tekstu: ks. Wojciech Prostak. [w:] „Genezaret”. Miesięcznik Parafii Chrystusa Króla i Zwiastowania NMP w Rawiczu, nr 205 (Rok XXI), luty 2013, s. 4. Dostęp online: Leszczyńska Biblioteka Cyfrowa, link w komentarzu. Wydawca: Parafia Chrystusa Króla i Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny w Rawiczu. Udostępnione przez: Rawicka Biblioteka Publiczna; Parafia Chrystusa Króla i Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny w Rawiczu; Miejska Biblioteka Publiczna im. Stanisława Grochowiaka w Lesznie. Lokalizacja oryginału: Parafia Chrystusa Króla i Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny w Rawiczu. Digitalizacja: Miejska Biblioteka Publiczna im. Stanisława Grochowiaka w Lesznie.
𝐎𝐫ę𝐝𝐨𝐰𝐧𝐢𝐤 𝐒𝐚𝐦𝐨𝐫𝐳ą𝐝𝐨𝐰𝐲 𝐏𝐨𝐰𝐢𝐚𝐭𝐮 𝐑𝐚𝐰𝐢𝐜𝐤𝐢𝐞𝐠𝐨
„W dniu 12 stycznia br., po ciężkiej chorobie zmarł Janusz Hamielec, współtwórca „Orędownika Samorządowego Powiatu Rawickiego” oraz w latach 2007-2012 jego redaktor naczelny. Z wykształcenia był nauczycielem matematyki, przez wiele lat związanym z Zespołem Szkół Zawodowych w Rawiczu, z zamiłowania - regionalistą, fotografem, przewodnikiem i propagatorem turystyki. Jako autor kilkuset artykułów o tematyce historycznej oraz krajoznawczej współpracował m.in. z redakcjami „Genezaretu”, „Chrześcijanina”, „Obserwatora Rawickiego” i „Gazety Rawickiej”. Był współautorem publikacji: „Turystycznym szlakiem - Rawicz” (2003 r.), „Kościół i parafia pod wezwaniem św. Andrzeja Boboli w Rawiczu” (2003 r.), „250 lat rawickiego Ratusza” (2006 r.), „Miejsca pamięci o Powstaniu Wielkopolskim i Powstańcach w Powiecie Rawickim (2008 r.), „Rawicki Ratusz” (2012 r.), a także autorem wydanej w związku z obchodami jubileuszu 750-lecia Sarnowy książki pt. „Sarnowa. Wybrane zagadnienia z dziejów miejscowości” (2012 r.). Na łamach „Orędownika Samorządowego Powiatu Rawickiego” opublikował wiele tekstów promujących dziedzictwo kulturowe powiatu, jego walory krajoznawcze, zabytki, szlaki turystyczne, opisujących przemiany administracyjne na przestrzeni wieków, a także historię lokalnego szkolnictwa. Był również członkiem Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego, Towarzystwa Przyjaciół Rawicza oraz Rady Muzeum Ziemi Rawickiej. Za osiągnięcia zawodowe i społeczne został odznaczony Medalem Komisji Edukacji Narodowej, odznaką „Zasłużony Działacz Kultury”, Złotą i Srebrną Odznaką PTTK. Był człowiekiem rozmiłowanym w urokach swojej „małej ojczyzny”, której dzieje dokumentował przez wiele lat. Posiadał ogromną wiedzę o rodzinnym mieście oraz regionie, którą chętnie dzielił się z uczestnikami wycieczek, podczas prelekcji. Jego plany, marzenia, ulubione wędrówki po Rawiczu i okolicy przerwała nieuleczalna choroba i śmierć. Na zawsze jednak pozostanie w naszej pamięci”.
*„Odszedł Janusz Hamielec” [w:] „Orędownik Samorządowy Powiatu Rawickiego”, nr 1/2013 (Rok VII, nr 32), luty 2013, s. 1. Link w komentarzu.
𝐂𝐦𝐞𝐧𝐭𝐚𝐫𝐧𝐢𝐤
„(…) nauczyciel, działacz społeczny, regionalista, przewodnik turystyczny, popularyzator wiedzy o historii i dziedzictwie kulturowym ziemi rawickiej. Urodził się w Rawiczu 26 maja 1954 roku, zmarł tam 12 stycznia 2013 roku. Ukończył Szkołę Podstawową nr 1 oraz Liceum Ogólnokształcące w Rawiczu. Był absolwentem Wydziału Matematyki, Fizyki i Chemii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. W trakcie pracy zawodowej ukończył także studia podyplomowe w zakresie metodyki wychowania, organizacji i zarządzania oświatą oraz Studium Technologii Kształcenia UAM. W latach 1977-2006 pracował jako nauczyciel matematyki w Zespole Szkół Zawodowych w Rawiczu. Był wychowawcą wielu roczników absolwentów tej szkoły. Pracę nauczycielską przez wiele lat łączył z pasją krajoznawczą. Od 1984 roku był przewodnikiem turystycznym PTTK i pilotem wycieczek krajowych. Turystów oprowadzał po rodzinnym mieście, powiecie rawickim, wyruszał z nimi na wielkopolskie i dolnośląskie szlaki. Przez kilka kadencji pełnił funkcję prezesa Koła Przewodników przy Oddziale PTTK w Rawiczu. Należał do Rady Muzeum Ziemi Rawickiej oraz zarządu Towarzystwa Przyjaciół Rawicza. Wygłaszał prelekcje i wykłady o tematyce historyczno-krajoznawczej w szkołach, muzeach, podczas konferencji naukowych i okolicznościowych, współpracował jako wykładowca z Rawickim Uniwersytetem Trzeciego Wieku. Na łamach czasopism regionalnych opublikował kilkaset artykułów popularyzujących wiedzę o historii, zabytkach, kulturze ziemi rawickiej. Współpracował z redakcjami czasopism „Genezaret”, „Chrześcijanin”, „Obserwator Rawicki”, „Raviciana”, „Przyjaciel Ludu”. W latach 2007-2011 pełnił funkcję redaktora naczelnego „Orędownika Samorządowego Powiatu Rawickiego”. Był autorem publikacji krajoznawczej „Turystycznym szlakiem - Rawicz” (2003) oraz jubileuszowej monografii pt. „Sarnowa. Wybrane zagadnienia z dziejów miejscowości” (2012), ponadto współredaktorem wydawnictw „Kościół i parafia pod wezwaniem św. Andrzeja Boboli w Rawiczu” (2003), „250 lat rawickiego ratusza” (2006), „Miejsca pamięci o powstaniu wielkopolskim i powstańcach w powiecie rawickim” (2008). W 2016 roku zbiór artykułów krajoznawczych Janusza Hamielca, publikowanych na łamach miesięcznika „Genezaret”, został wydany w publikacji książkowej pt. „Wędrując po Rawiczu i okolicach”. Za swoje osiągnięcia w pracy zawodowej i społecznej Janusz Hamielec został odznaczony Medalem Komisji Edukacji Narodowej, odznaką „Zasłużony Działacz Kultury” oraz Srebrną i Złotą Odznaką Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego. W 2014 roku przy kościele parafialnym w Kaczkowie została odsłonięta tablica dedykowana pamięci zmarłego regionalisty”.
*Dostęp online: Cmentarnik. Cmentarz Parafialny w Rawiczu. „Zasłużeni”, „Hamielec Janusz. Prof. Zespołu Szkół Zawodowych w Rawiczu, Znawca Ziemi Rawickiej”, link w komentarzu.
Opracował: Tomasz Dyba
