Stolovelasy

13/05/2026

Rzekotka drzewna! Żyje też u nas, w łąkogrodzie (zdjęcia w komentarzu) Intensywnie zielona i piękna - koncertuje już teraz i słychać je przez całe lato 🐸💚

🔠Alfabet Parku – R jak rzekotka drzewna (Hyla arborea)🐸

W jubileuszowym cyklu Alfabet Parku czas na literę R jak rzekotka drzewna – niewielki, ale niezwykle charakterystyczny płaz występujący na terenie Parku Narodowego „Bory Tucholskie”🐸

Choć kojarzona z wodą, rzekotka dużą część życia spędza na lądzie – wśród krzewów i drzew. Dzięki przylgom na palcach potrafi sprawnie się wspinać, co wyróżnia ją spośród innych krajowych płazów.
Rzekotka drzewna:
👉 jest jednym z nielicznych płazów w Polsce prowadzących częściowo nadrzewny tryb życia;
👉 posiada przylgi na końcach palców, które umożliwiają jej wspinanie się po pionowych, gładkich powierzchniach, a nawet chodzić po spodniej stronie liści;
👉 ma zdolność zmiany ubarwienia – od jasnozielonego do szarego czy brązowego, dostosowując się do otoczenia, co pomaga jej w kamuflażu;
👉 samce wydają bardzo głośne, donośne odgłosy godowe przypominające terkotanie, słyszalne z dużej odległości;
👉 poluje na małe owady i pająki, chwytając je niezwykle szybko za pomocą długiego, lepkiego języka;
👉 zimuje na lądzie, ukrywając się w ziemi lub w szczelinach;
👉 jest często mylona z żabami, ale należy do rodziny rzekotkowatych, co czyni ją wyjątkową na tle naszych rodzimych płazów;
👉 jest gatunkiem wrażliwym na zmiany środowiska i objętym całkowitą ochroną.

Rzekotka drzewna to doskonały wskaźnik stanu środowiska – jej obecność świadczy o zachowanych, czystych i zróżnicowanych siedliskach.

Czy mieliście okazję usłyszeć jej charakterystyczny głos podczas wieczornych spacerów❓

Za tydzień kolejne spotkanie z Alfabetem Parku.

11/05/2026

Program Festiwal Góry Literatury już jest!
A razem z nim kilkaset powodów, żeby w lipcu być na Ziemi Kłodzkiej! Cieszymy się, że STOLOVELASY są częścią tej opowieści.
Będziemy spacerować razem z Ewa Pluta - rozważać na temat granic odwołując się do jej reportażu wędrownego "Rubież"
👉z Jan Mencwel zgłębimy "Hydrozagadkę",
🦶potowarzyszymy tradycyjnie i z przyjemnością Urszula Zajączkowska, 👂i razem z Izabelą Dłużyk zabierzemy Was na spacer ornitologiczny!
Izabela to jedyna Polka, której nazwisko znalazło się na liście 100 najbardziej wpływowych kobiet świata BBC. Niewidoma od urodzenia gdańszczanka, rejestruje dźwięki ptaków. Na swoim koncie ma m.in. wydaną we współpracy z australijską firmą „Listening Earth” płytę z odgłosami z Puszczy Białowieskiej. Ciekawe co usłyszmy w Radkowie ?

Poza tym do Nowej Rudy wraca JARMARK ARTYSTYCZNY 🤩tym razem we wspaniałym towarzystwie Sztukmistrzów z Lublina! Lublin 2029 i razem z Urząd Miejski w Nowej Rudzie i Miejski Ośrodek Kultury w Nowej Rudzie mamy przyjemność to wydarzenie organizować :)

Czekamy na Was :) Lipiec tuż tuż!

12. edycja Festiwalu Góry Literatury odbędzie się od 10 do 18 lipca 2026 w różnych lokalizacjach Dolnego Śląska.

21/04/2026

Lider jest jak... ??? MATKA!
Ale nie tylko – jest też jak „kaczor alfa”, „zlew”, „lew”, „tort”, „trener”, „jądro atomu”, „karuzela” – okazuje się, że metafory, którymi wyrażamy pojęcia, mają swoje ograniczenia.

Nikt nie rodzi się liderem lub liderką – nimi się bywa! Możesz być nią/nim i Ty! Nie potrzebujesz do tego charyzmy ani określonych cech osobowości – do pełnienia tej roli potrzebne są przede wszystkim kompetencje!

A kompetencje można rozwijać. Dzień po dniu, sytuacja po sytuacji.

Skąd czerpać motywację? Jak budować struktury niezbędne do działania zespołu? Jak wzmacniać w sobie umiejętność uczenia się?

Podejmowanie wysiłku pomimo niepowodzeń, szukanie mądrych i skutecznych technik wspierających ten proces – to część pracy, którą warto wykonać, żeby realizować plan i osiągać cele.

Szkolenie pokazało nam też coś jeszcze: że przywództwo nie polega na byciu „najważniejszym”, ale na tworzeniu przestrzeni, w której inni mogą działać, rozwijać się i brać odpowiedzialność. To codzienna praktyka uważności, współpracy i refleksji nad tym, jak funkcjonujemy jako zespół.

Dziękujemy Anna Cieślik za świetne spotkanie, które otworzyło nam głowy i pozwoliło przyjrzeć się naszej organizacji – i nam samym – z zupełnie innej perspektywy. To było bardzo potrzebne szkolenie!

Botanica - Active Park - bardzo dziękujemy za gościnę! 🫶

Fundacja Batorego Pracownia Rozwoju

#

19/04/2026

UWAGA! SZANSA!
Jeśli działasz społecznie, prowadzisz firmę, jesteś szefową/szefem, pracujesz z zespołem i czujesz, że to moment, żeby wzmocnić swoje liderskie kompetencje – być może właśnie wyciągasz właściwą kartę w tej grze! 🌱

Leadership training to praktyczny proces uczenia się, jak prowadzić ludzi i działania w sposób świadomy, odpowiedzialny i oparty na wartościach!

Tego będziemy się uczyć podczas dwóch dni szkolenia, które poprowadzi Anna Cieślik z Pracownia Rozwoju- takich szkoleń w naszej okolicy nie ma! To wyjątkowa okazja, żeby:

• rozpoznawać mechanizmy przeciążenia i wypalenia w działaniach społecznych
• uczyć się regulować stres i wykorzystywać go jako źródło mobilizacji
• wzmacniać motywację opartą na wartościach i sensie działania
• budować jasność ról, odpowiedzialności i nawyków zespołowych

A dwa miejsca czekają na pierwsze dwie osoby, które zgłoszą się w komentarzu pod tym postem!

Dołącz do nas :)
"Leadership Training dla zespołu i lokalnych liderów"
20-21 kwietnia, BBotanica - Active Park RADKÓW!

***
Projekt "Może nie wszystko stracone" to dla nas moment przejścia od entuzjastycznej energii inicjatywy oddolnej do świadomego, dojrzałego przywództwa i budowania trwałej struktury organizacyjnej. Warsztaty zostały zaprojektowane jako przestrzeń odbudowy energii zespołu, wzmocnienia odporności psychicznej liderów oraz podniesienia kompetencji przywódczych w kontekście lokalnego działania.

To nie będzie klasyczne szkolenie z „zarządzania”, to proces refleksji nad tym, jak prowadzić zmianę w zgodzie z wartościami – regulując emocje, mądrze wykorzystując stres i budując motywację w sobie oraz innych.

Fundacja Batorego@

18/04/2026

Zespół reprezentacyjny wziął dzisiaj z przyjemnością udział w szkoleniu prowadzonym przez dr hab. Agnieszkę Latochę -Wites pt. "Krajobraz kulturowy Gór Stołowych. Wędrówki w czasie i terenie" ogranizowanym dla Przewodników Sudeckich przez Park Narodowy Gór Stołowych.
Temat szkolenia nam bardzo bliski, bo z tożsamością ludzi i miejsc jest nam po drodze, a odszukiwanie śladów naszego gatunku w krajobrazie to nasz konik!
Idąc patrzymy nie tylko na ślady decyzji podjętych przed laty, ale też na te współczesne, co trafnie ujmuje cytowany przez prowadzącą J. Kostrowicki: „Można zafałszować statystyki, dane, ale krajobrazu zafałszować się nie da- on powie prawdę o nas i naszej gospodarce”.

Było też o granicach w krajobrazie i tu aż podskoczyliśmy, bo właśnie o tym rozmawiamy z autorką „Rubieży” Ewa Pluta – i mamy nadzieję, że dołączycie do tej rozmowy. Nie możemy na ten moment zdradzić nic więcej, ale to niebawem się zmieni 😉
📕
(RUBIEŻ znajdziecie nie tylko w naszym lesie! Książka jest do zdobycia na dowody.com i wrzenie.pl)

A skoro jesteśmy przy literaturze, to się pochwalimy, że wracamy ze spotkania z egzemplarzem wyjątkowej publikacji „In montibus eram” pod redakcją Tadeusza Kandefera, która jest pięknie skomponowaną, utkaną z zapisków, fotografii, rysunków i myśli, nieoczywistą opowieścią o Górach Stołowych. Można ją kupić w Dworek Karłów i warto się spieszyć, bo nakład nie jest duży!

PS. Dokumentujemy to zdarzenie serią nieudanych selfie przy obiekcie, o którym m.in. była mowa na szkoleniu. Kamień, drogowskaz - z jednej strony ślad wymazywania historii, z drugiej - szacunek do niej, z motywem Trollius europaeus - róży kłodzkiej na bocznej ścianie - całość dedykowana wędrowcom szukającym wodospadów Pośny...

15/04/2026

Jaka dzisiaj jest pogoda? Jest idealna na długi spacer i lekcje w terenie z Panem Tadeuszem😍

Tadeusz Kandefer z Park Narodowy Gór Stołowych przeprowadził fascynującą lekcję o płazach dla przedszkolaków z Gminne Przedszkole Publiczne z Oddziałami Integracyjnymi w Radkowie i pierwszoklasistek/stów ze Szkoła Podstawowa im. Mikołaja Kopernika z Oddziałami Integracyjnymi w Radkowie przy Botanica - Active Park nad Zalewem!

Żaba trawna, ropucha, traszka grzebieniasta - wszystkie one są w trakcie swoich najważniejszych, wiosennych podróży. Dzisiaj dzieci dowiedziały się wiele o ich anatomii, instynkcie, sposobie rozmnażania, procesie oddychania.

Bardzo dziękujemy za to spotkanie i pamiętajcie o tym, żeby uważnie przemieszczać się drogami asfaltowymi - niestety wiele osobników nie dociera do miejsca, do którego zmierza właśnie przez nas - ludzi.

12/04/2026

🐸 Trwa wiosenna migracja płazów!
A my przyglądamy się zjawisku w Radkowie, na terenie zalewu w okolicach Botanica - Active Park z ekspertami z Park Narodowy Gór Stołowych. Co roku ginie tu mnóstwo osobników ⚠️ sprawdzamy, co możemy zrobić, aby to centrum bioróżnorodności mogło współistnieć z ambitnymi planami ludzi.

Na początek dobrze jest wiedzieć!
Dlatego zaczynamy od EDUKACJI!
Już w przyszły tygodniu spotkamy się z przedszkolakami i pierwszoklasistami na lekcji terenowej 🔬🔎🐸

Pamiętaj, że:
Każdej wiosny tysiące płazów wyrusza w niezwykłą podróż do miejsc rozrodu. Często wracają dokładnie do tych samych stawów i oczek wodnych, w których same przyszły na świat.

📅 Kiedy odbywa się migracja?
Najczęściej od końca lutego do kwietnia (czasem do początku maja), gdy nocą temperatura przekracza ok. 5–7°C i pojawiają się wilgotne, deszczowe wieczory.

🕒 O jakiej porze migrują?
Głównie nocą – między ok. 18:00 a 6:00. Wtedy jest chłodniej i wilgotniej, co jest kluczowe dla płazów, które oddychają i nawilżają się przez skórę.

🐸 Wędrują m.in.:
• ropuchy szare
• żaby trawne
• żaby moczarowe
• traszki

🌧️ Jeśli w ciepły, deszczowy wieczór zobaczysz na drodze małą żabę lub ropuchę — zwolnij. Dla niej to często najważniejsza podróż w życiu.

💚 A do kompletu polecamy odcinek #286 Radio Naukowe
https://open.spotify.com/episode/3sQ89EkLUDD4LY4r1FNVG1?si=04e10105b7e2453e

25/03/2026

Marzec, wiosna – i od razu dobra wiadomość: życie w kosmosie istnieje! 🌍✨
Warto przyjrzeć mu się bliżej. 🔭

Właśnie rozpoczął się czas godów żab i ropuch. 🐸 Samo w sobie nie byłoby to niczym niezwykłym, gdyby nie fakt, że natura nie wyposażyła tych zwierząt w – znane nam z wielu innych gatunków – „zamki i klucze”, czyli narządy ułatwiające bezpośrednie przekazywanie komórek płciowych.

Zamiast tego samce żab i ropuch otrzymały coś innego: atletyczny uścisk przednich łap. 💪 Podczas aktu godowego samiec obejmuje samicę i kurczowo trzyma się jej grzbietu, nie pozwalając zepchnąć się rywalom.
Ten charakterystyczny chwyt my - ludzie, nazywamy ampleksusem.

Samiec potrafi tak trwać godzinami, a czasem nawet kilka dni, czekając na moment, w którym samica złoży skrzek. Wtedy następuje zapłodnienie – ale nie w ciele samicy. U większości żab odbywa się ono na zewnątrz: samica składa skrzek w wodzie, a samiec polewa go plemnikami. 💧

Żabie gody bywają przy tym dość chaotyczne. Samce w emocjach potrafią chwycić nie tylko samicę swojego gatunku, ale też inną żabę, ropuchę, a nawet rybę czy kawałek patyka. Jeśli pomylą się i złapią samca, ten wydaje specjalny „okrzyk uwalniający”, który zwykle kończy nieporozumienie.

Samica składa zazwyczaj setki, a nawet tysiące jaj – to strategia na przetrwanie, bo tylko niewielka część kijanek dorośnie. Z jaj wylęgają się właśnie kijanki, które początkowo bardziej przypominają małe rybki niż żaby: mają ogon i oddychają skrzelami. Dopiero później przechodzą metamorfozę – wyrastają im nogi, zanikają skrzela, a ogon powoli się wchłania. 🌿

Są też żaby, które w opiece nad potomstwem poszły jeszcze dalej. Na przykład samce Darwin's frog noszą rozwijające się kijanki w swoim worku głosowym, dopóki nie zamienią się w maleńkie żabki.

Natura naprawdę potrafi zaskakiwać.

Na zdjęciu: samiec żaby trawnej (Rana temporaria) 🐸, bez wyraźnych pierwszorzędowych cech płciowych, przytrzymujący samicę w tzw. ampleksusie; okolice zalewu w Radkowie. 🌿🌊📷

22/03/2026

Za nami pierwsza runda projektowania przyszłości w ramach projektu 🌱

👉 Design Thinking to podejście do tworzenia nowych produktów i usług w oparciu o głębokie zrozumienie problemów i potrzeb użytkowników.
🧐 Czy da się je wykorzystać w naszym przypadku i przełożyć na myślenie o projektowaniu działań?
Okazuje się, że TAK!

Świetnie poprowadzony warsztat przez Krzysztofa Rosia, z udziałem Pauliny Roś, dla członków i sympatyków stowarzyszenia przełożył się na konkretny namysł nad trzema obszarami, w których działamy.

Dziękujemy wszystkim uczestnikom i żabom 🐸 :)

Ogromne podziękowania dla Botanica - Active Park 🌿 za partnerstwo i gościnę – to właśnie tam odbyło się nasze spotkanie. To miejsce zdecydowanie sprzyja pracy twórczej i uważności.

Piękne otoczenie lasów, pyszna kawa i domowe wypieki, dopracowane menu wytrawne oraz nowoczesna, komfortowa przestrzeń stworzyły idealne warunki do pracy warsztatowej, wymiany myśli i łapania nowych perspektyw ✨ POLECAMY WASZEJ UWADZE!

Wracamy z głowami pełnymi pomysłów i energią do dalszego działania!

Fundacja Batorego

12/02/2026

W projekcie – budowanie bazy społecznej organizacji postanowiliśmy zacząć od rzeczy podstawowej: kondycji ludzi, którzy tę organizację współtworzą.

Działanie społeczne bywa wymagające. Pracujemy z odpowiedzialnością, presją czasu, ograniczonymi zasobami i wysokimi oczekiwaniami – często własnymi. W pewnym momencie pojawia się zmęczenie, które trudno zignorować. Zamiast je maskować, chcemy je potraktować poważnie.

Planowane spotkanie jest przestrzenią na spokojną, dojrzałą rozmowę.
O kryzysie w organizacji – rozumianym jako naturalny etap rozwoju, a nie porażka.
O komunikacji, która buduje zaufanie i wzmacnia współpracę.
O odporności psychicznej w realiach projektowych i grantowych.
O wizji i kierunku, które wymagają regularnego namysłu.

Zależy nam na zmianie perspektywy i wyjściu poza codzienny tryb operacyjny. Na spotkaniu, które pozwoli odzyskać klarowność, uporządkować napięcia i wzmocnić relacje – bez pośpiechu i bez formalnej presji.

Stronger Roots traktujemy jako proces wzmacniania fundamentów. Silna baza społeczna zaczyna się od ludzi, którzy mają energię, poczucie sensu i zdolność do współpracy.

Zapraszamy do wspólnej pracy nad tą właśnie warstwą naszego działania przyjaciół i sojuszników - Bardzo się cieszymy na to spotkanie!
🐺🐝🍀

Fundacja Batorego

***
„Projekt został wsparty przez Fundację im. Stefana Batorego w ramach programu Stronger Roots, finansowanego przez Unię Europejską z programu „Obywatele, równość, prawa i wartości” (CERV). Wyrażone poglądy i opinie są jednak wyłącznie poglądami autora/ki (autorów) i niekoniecznie odzwierciedlają poglądy Unii Europejskiej lub Europejskiej Agencji Wykonawczej ds. Edukacji i Kultury. Ani Unia Europejska, ani organ udzielający dotacji nie mogą zostać pociągnięte za nie do
odpowiedzialności.”

19/01/2026

Wiadomo, że jak jest sarna to jest Piękniej i my jesteśmy 🌿🦥
odzyskana do podziwiania w Kłodzka Chata 😎