Kolekcjonerzy Czasu

09/04/2026

🟧 Ceramiczne kompozycje na stacjach Ursynów i Służew zostały wpisane do rejestru zabytków ruchomych!
Decyzją Marcina Dawidowicza Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, ochroną objęto charakterystyczne okładziny zatorowe na I linii metra w Warszawie.

🏛️ Rys historyczny i autorzy
Mozaiki powstały w latach 1983–1988, w ramach prac nad pierwszą linią metra – jednej z kluczowych inwestycji schyłku PRL. Za koncepcję architektoniczną odpowiadał zespół pracowni Metroprojektu, kierowany przez Jasną Strzałkowską-Ryszkę – główną projektantkę najstarszego odcinka I linii metra.

📌W skład zespołu projektowego i autorskiego wchodzili m.in.:
Andrzej Drzewiecki – architekt
Piotr Szeliński – architekt
Krzysztof Jachiewicz – plastyk

Projekty powstały przy współpracy z Pracowni Sztuk Plastycznych (PSP) – instytucji odpowiedzialnej w PRL za integrację sztuki z architekturą i przestrzenią publiczną.

🎨 Każda stacja otrzymała własny, indywidualny język plastyczny:
Ursynów – dominują ciepłe barwy (czerwienie, żółcie, pomarańcze), nawiązujące do zabudowy mieszkaniowej dzielnicy
Służew – bardziej kontrastowa, chłodniejsza paleta (m.in. błękity, bordo), inspirowana m.in. historią wyścigów konnych.

Kompozycje są geometryczne i abstrakcyjne, a ich ostateczny kształt jest efektem zarówno założeń artystycznych, jak i realiów ekonomicznych epoki (ograniczony dostęp do materiałów, konieczność stosowania prefabrykowanych elementów).

🧱 Co zostało objęte ochroną?
Do rejestru wpisano cztery monumentalne okładziny zatorowe (po dwie na każdej stacji), złożone z 89 paneli na każdej ze ścian.
To unikalne dzieła na styku:
- sztuki plastycznej,
- rzemiosła artystycznego,
- architektury i zabytku techniki
oraz inżynierii infrastrukturalnej.

⚖️ Rola Stowarzyszenia Kolekcjonerzy Czasu
Kluczową rolę w objęciu mozaik ochroną odegrało Stowarzyszenie Kolekcjonerzy Czasu, które:
- złożyło wniosek inicjujący postępowanie (2022 r.),
- konsekwentnie prowadziło działania na rzecz ich ochrony,
- zwracało uwagę na postępującą degradację (ubytki, pęknięcia),
- podkreślało ich wartość jako świadectwa epoki i jakości przestrzeni publicznej.

To wszystko jednak nie udałoby się gdyby nie inicjatywa Jakuba Jastrzębskiego z Historia Metra w Warszawie.

🛡️ Dlaczego to ważne?
Wpis do rejestru oznacza, że:
- dekoracje nie mogą być dowolnie przekształcane ani usuwane,
- wszelkie prace wymagają uzgodnień konserwatorskich,
- ich zachowanie staje się elementem interesu publicznego.

🟡 To dowód, że nawet codzienna przestrzeń – jak metro – może być nośnikiem wartościowej sztuki i historii.

☕️ Jeżeli uważacie, że to, co robię w ramach Stowarzyszenia, jest ważne i potrzebne, to możecie postawić mi wirtualną kawę, która z pewnością wesprze mnie w dalszych działaniach, które podejmuję non profit.
Link do kawy ⤵️
buycoffee.to/kolekcjonerka.czasu

Społeczni Opiekunowie Zabytków - Warszawa / Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków / Stołeczny Konserwator Zabytków / Brzydka Warszawa? / Kierunkowy 22 / Tu było, tu stało / Koło Miłośników Metra / Warszawa Nieznana / Warszawskie mozaiki

18/03/2026

📜 Karta Etyki Społecznego Opiekuna Zabytków Mazowsza to bardzo ważny projekt. Jako pomysłodawczyni i współautorka jestem przepełniona nadzieją, że pomysł wdrożenia podobnych zasad i podpowiedzi dla SOZ przyjmie się za jakiś czas również w innych regionach.

🔥 Andrzej Daczkowski dziękuję za tą produkrywną rozmowę dla Odkrywca

12/03/2026

📌 Mały ślad wielkiej historii na warszawskiej Pradze, w coraz gorszym stanie. ⚽

🔎 Na jednej z praskich ścian, w 2008 roku pojawił się wyjątkowy podpis – autograf legendarnego piłkarza Zinedine Zidane, znanego kibicom na całym świecie jako „Zizou”. To drobny, ale niezwykle ciekawy akcent łączący lokalną przestrzeń Pragi z historią światowego futbolu.

💡Zinedine Zidane to ikona francuskiej piłki nożnej i gwiazda Realu Madryt. W czerwcu 2008 roku odwiedził Warszawską Pragę i wziął udział w otwarciu Świetlicy Socjoterapeutycznej "Mały Książę", mieszczącej się w zrewitalizowanej kamienicy przy Ząbkowskiej.

📣 Mural z autografem Zinedine Zidane'a znajduje się na tyłach podwórka przy Targowej 82. Takie znaleziska pokazują, że ślady wielkich postaci potrafią pojawić się w najmniej oczywistych miejscach. Warto patrzeć uważnie na detale w otaczającego nas przestrzeni – czasem kryją one opowieści, które łączą małą lokalność z globalną historią.

🔦Niestety, część autografu uległa odspojeniu.
Urząd Dzielnicy Praga-Północ m.st. Warszawy może warto pochylić się nad zachowaniem tej pamiątki.

☕️ Jeżeli uważacie, że to, co robię w ramach Stowarzyszenia, jest ważne i potrzebne, to możecie postawić mi wirtualną kawę, która z pewnością wesprze mnie w dalszych działaniach, które podejmuję non profit.
Link do kawy ⤵️
buycoffee.to/kolekcjonerka.czasu



Społeczni Opiekunowie Zabytków - Warszawa / Towarzystwo Przyjaciół Pragi / Kolekcjonerzy Czasu / Kuchnia Czerwony Rower / Muzeum Warszawskiej Pragi / Dla Pragi / Kamil Ciepieńko - praski radny / Legia Warszawa / Łączy nas piłka / Muzeum Sportu i Turystyki w Warszawie

01/03/2026

📌1 marca 1951 r., pomiędzy godziną 20.00 a 20.45, w mokotowskim więzieniu strzałem w tył głowy zamordowany został ppłk Łukasz Ciepliński oraz sześciu jego podkomendnych (Mieczysław Kawalec, Józef Batory, Adam Lazarowicz, Franciszek Błażej, Karol Chmiel i Józef Rzepka). Wyrok komunistycznych władz wykonał pijany kat Mokotowa st. sierż. Aleksander Drej, mieszkający na co dzień na Strzeleckiej 8 na warszawskiej Pradze.

🕯Ciał działaczy WiNu nigdy nie wydano rodzinom.

💡Od 2011 roku 1 marca obchodzony jest Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych, poświęćcie dziś chwilę na uczczenie pamięci o tych, którym zawdzięczamy wolność. Wielu z Nich zapłaciło za to najwyższą cenę.

Cześć i Chwała Bohaterom!

Fot. Anna Datkowska Więzienie mokotowskie przy ul. Rakowieckiej w Warszawie.

Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Warszawie / Fundacja Willa Jasny Dom / Instytut Pamięci Narodowej / Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL / Biuro Poszukiwań i Identyfikacji IPN / Strzelecka 8 - Izba Pamięci / Fundacja Pamięci Narodów / SZPAK - Stowarzyszenie Zachowania Pamięci o Armii Krajowej / Muzeum Niepodległości / Stowarzyszenie Grupa Historyczna Niepodległość / Społeczni Opiekunowie Zabytków - Warszawa / Teoria wyzwolenia. Warszawska Praga. / wśród fanów

28/02/2026

🇵🇱 Dziś na Pradze Północ odbyły się obchody Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych, dzień przed kalendarzowym świętem.

📣 Przy tej okazji miałam przyjemność zabrać głos w trakcie oficjalnych obchodów.

"(...) Mamy obowiązek dbać o naszą historię by już nigdy nie była zakłamywana i zapomnina, dla następnych pokoleń.
Jak powiedział jeden z ojców niepodległości Roman Dmowski:
- Jestem Polakiem i mam obowiązki polskie!

Cześć i chwała Bohaterom!"

💐 Po krótkich przemówieniach nastąpiło złożenie kwiatów pod Pomnikiem ku Czci Pomordowanych w Praskich Więzieniach w latach 1944-1956.
Wieniec złożyłam w towarzystwie swojego ośmioletniego Syna. To swoista sztafeta pokoleń, jesteśmy to winni wszystkim tym, którzy walczyli o naszą Niepodległą.

☕️ Jeżeli uważacie, że to, co robię w ramach Stowarzyszenia, jest ważne i potrzebne, to możecie postawić mi wirtualną kawę, która z pewnością wesprze mnie w dalszych działaniach, które podejmuję non profit.
Link do kawy ⤵️
buycoffee.to/kolekcjonerka.czasu

Towarzystwo Miłośników Polskiej Tradycji i Kultury / Strzelecka 8 - Izba Pamięci / Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Warszawie / Społeczni Opiekunowie Zabytków - Warszawa / Teoria wyzwolenia. Warszawska Praga. / Stowarzyszenie Grupa Historyczna Niepodległość / Towarzystwo Przyjaciół Pragi / Instytut Pamięci Narodowej / Biuro Poszukiwań i Identyfikacji IPN / Urząd Dzielnicy Praga-Północ m.st. Warszawy / SZPAK - Stowarzyszenie Zachowania Pamięci o Armii Krajowej / Fundacja Willa Jasny Dom / Fundacja Pamięci Narodów

27/02/2026

27/02/2026

📣 NIE MA NAS NA BILLBOADACH BO... szukamy śladów historii w praskich piwnicach.

📌 27 lutego to Światowy Dzień Organizacji Społecznych – tych bohaterów drugiego planu, których działań nie widać ani na pierwszy, ani na drugi rzut oka. To często te małe jednostki, które mają wielkie serce do działania, ale małe siły przebicia przez szum medialny i informacyjny. To często te organizacje, których osiągnięcia i małe sukcesy społeczne nie raz przypisywane były urzędom i instytucjom, z pominięciem zasług i bardzo ciężkiej pracy NGO.

🔎 Stowarzyszenie Kolekcjonerzy Czasu to mała, nierejestrowana organizacja, która działa na rzecz dziedzictwa. Odkrywamy i popularyzujemy historię, dokładamy wszelkich starań, by zabezpieczyć prawnie odkryte przez nas strzępy historii, po to by następne pokolenia mogły uczyć się o tym, co było, nie tylko z podręczników. Dla realizacji naszych celów nie ma czasu na etacie, wszystko, co robimy, odbywa się kosztem wolnego czasu, społecznie, po cichu, bez fajerwerków. 🕰️🇵🇱

☕️ Jeżeli uważacie, że to, co robię w ramach Stowarzyszenia, jest ważne i potrzebne, to możecie postawić mi wirtualną kawę, która z pewnością wesprze mnie w dalszych działaniach, które podejmuję non profit.
Link do kawy ⤵️
buycoffee.to/kolekcjonerka.czasu



➡️
➡️

Społeczni Opiekunowie Zabytków - Warszawa / Tu było, tu stało / Fundacja Pamięci Narodów / Stowarzyszenie "Wizna 1939" / Fundacja Hereditas / Fundacja Ruinersi na Dolnym Śląsku / Fundacja Willa Jasny Dom / Fundacja Grupa Modlin / SZPAK - Stowarzyszenie Zachowania Pamięci o Armii Krajowej / Stowarzyszenie Grupa Historyczna Niepodległość / Towarzystwo Przyjaciół Pragi / Stowarzyszenie Zatrasie

14/02/2026

📌 14 lutego to powszechnie obchodzone święto zakochanych - Walentynki. Osobiście uważam, że kochać się należy nie tylko w ten dzień, miłość wymaga celebracji.

💡Jednak 14 lutego to coś więcej. W 2026 roku drugi raz obchodzimy Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Armii Krajowej.

🔎 To święto państwowe uchwalone zostało w dniu 9 stycznia 2025 roku w hołdzie żołnierzom Armii Krajowej, która uznawana jest za największą konspiracyjną armię.

✒️ Data nie jest przyapdkowa, to właśnie 84 lata temu, 14 lutego 1942 roku, Naczelny Wódz generał Władysław Sikorski przekształcił Związek Walki Zbrojnej w Armię Krajową. Jej dowódcą został generał Stefan Rowecki ps. Grot.

📷 Na zdjęciach "zakochane" inskrypcje pozostawione przez działaczy niepodległościowych w komunistycznych kazamatach na warszawskiej Pradze.

☕️ Jeżeli uważacie, że to co robię jest ważne i potrzebne to możecie postawić mi wirtualną kawę, która z pewnością wesprze mnie w dalszych działaniach, które podejmuję non profit.
Link do kawy ⤵️
buycoffee.to/kolekcjonerka.czasu



Społeczni Opiekunowie Zabytków - Warszawa / Stołeczny Konserwator Zabytków / Kierunkowy 22 / Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków / Jestem z Warszawy / SZPAK - Stowarzyszenie Zachowania Pamięci o Armii Krajowej / Okno na Warszawę / Towarzystwo Opieki nad Zabytkami Oddział w Warszawie / Tu było, tu stało / Towarzystwo Przyjaciół Pragi / Stowarzyszenie Grupa Historyczna Niepodległość / Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego / Muzeum Warszawskiej Pragi / Teoria wyzwolenia. Warszawska Praga. / Instytut Pamięci Narodowej / Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Warszawie / Biuro Poszukiwań i Identyfikacji IPN / Strzelecka 8 - Izba Pamięci

06/02/2026

📌 Mozaika na elewacji dawnej Spółdzielni Inwalidów "Saturn" przy ul. Rezedowej 19 w Warszawie to kolorowa, dekoracyjna kompozycja powstała w latach 60. XX wieku jako element plastyczno-użytkowy frontu zakładu produkcyjnego. Od dekady jest częścią pejzażu Marysina Wawerskiego i przykładem artystycznej oprawy obiektów przemysłowych z okresu PRL.

🔎 Autorką mozaiki jest rzeźbiarka i plastyk Domicella Bożekowska. Kompozycja utrzymana jest w stylistyce półabstrakcyjnej — odnosi się tematycznie do profilu ówczesnej spółdzielni: przedstawia zredukowane, symboliczne motywy związane z produkcją wyrobów gumowych (zabawki, smoczki, rękawiczki itp.), wplecione w dynamiczny, kolorowy układ pól i figur. Źródła podają datę powstania w połowie lat 60. oraz przypisują dzieło właśnie Bożekowskiej, która samodzielnie przygotowywała i wypalała ceramikę do stworzenia przedmiotowej kompozycji.

⚒️ Sama Spółdzielnia Inwalidów „Saturn” założona została w okresie powojennym i przez wiele lat zatrudniała przede wszystkim osoby niepełnosprawne (w tym kombatantów), specjalizując się w produkcji gumowych i lateksowych artykułów użytkowych znanych z epoki PRL. Zakład funkcjonował przez dekady; mozaika była więc reklamą i zarazem ozdobą zakładu.

📜 W uznaniu wartości artystycznej i kulturowej mozaika została wpisana do rejestru zabytków w 2021 roku.

💡 Od kilku miesięcy przyglądam się kondycji tego dzieła plastycznego. Gwałtowne zmiany warunków atmosferycznych nie są obojętne dla instalacji zwłaszcza, że od pewnego czasu widoczne są odspojenia płyt stanowiących podłoże mozaiki.

☕️ Tradycyjnie na koniec prośba. Jeżeli uważacie, że to co robię jest ważne i potrzebne to możecie postawić mi wirtualną kawę, która z pewnością wesprze mnie w dalszych działaniach, które podejmuję non profit.
Link do kawy ⤵️
buycoffee.to/kolekcjonerka.czasu



Społeczni Opiekunowie Zabytków - Warszawa / Jestem z Warszawy / Kierunkowy 22 / Okno na Warszawę / Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków / Stołeczny Konserwator Zabytków / Towarzystwo Opieki nad Zabytkami Oddział w Warszawie / Tu było, tu stało / Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego / Wawer moja dzielnica / Warszawskie migawki / Warszawski Przewodnik

05/02/2026

📣 Klatka schodowa Małej Pasty, która nosi ślady powstańczych walk, powinna być chroniona prawem.

⛔️ Ponieważ poprzedni wniosek o ochronę prawną całej Małej Pasty nie poskutkował wszczęciem postępowania, ze względu na rozpatrywany już wcześniej zakres postępowania administracyjnego. Wczoraj złożyłam kolejny wniosek do Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków, tym razem o wpis do rejestru zabytków nieruchomych fragmentu nieruchomości.

💡 W wydanej decyzji dotyczącej objęcia ochroną prawną samej elewacji obiektu zawarto poniższą informację o klatce schodowej:
"W roku 1995 cała stolarka okienna w obiekcie została wymiona na okna wykonane z PCV. Wnętrza budynku z wyjątkiem głównej klatki schodowej nie posiadają żadnej wartości zabytkowej. W drugiej połowie lat 90t-ych nastąpiła ich gruntowna przebudowa i modernizacja. Z historycznego wystroju schodowej zachowała się dwukolorowa terakota, lastrykowe biegi schodów oraz ozdobna metalowa balustrada z poręczą."

📍 Zdobycie budynku nie było ani proste ani oczywiste, nieuzbrojeni powstańcy odbili budynek i utrzymali pozycję, odbijając natarcia okupanta: „Zgrupowaniu por. „Pawelskiego” udało się – drugim szturmem – zdobyć pocztę łącznicę telefoniczną przy ul. Ząbkowskiej 15a. Obiekt otoczony był dwumetrowym murem, zasiekami i bunkrem. Był broniony przez wzmocnioną załogę. Desperackim szturmem z ul. Brzeskiej sforsowano żelazną bramę i w walce wręcz zlikwidowano Niemców. Zdobyto broń i amunicję. Do późnej nocy Niemcy wielokrotnie usiłowali odbić pozycję. Wszystkie ich ataki, nawet przy udziale czołgów, zostały odparte.” Hubert Kossowski „Warszawska Praga w latach 1939 – 1945.” Cytowany fragment wskazuje prezentuje determinację działań powstańczych, których ślady widoczne są na elewacji budynku.

🔎 W toku społecznych oględzin, stwierdzono obecność istotnych śladów walk stoczonych w sierpniu 1944 roku, wewnątrz budynku od strony ul. Ząbkowskiej, na klatce schodowej. Na załączonych do niniejszego wniosku zdjęciach widoczne są ślady na oryginalnej posadzce oraz balustradzie i schodach, które nie są objęte ochroną prawna poprzez wpis do rejestru. Budynek ujęty jest w Gminnej Ewidencji Zabytków, a wpis do rejestru obejmuje jedynie: „wyłącznie arch. zew. skrzydła nr 1 bud. oraz hist.”.

📜 Objecie wpisem do rejestru zabytków oryginalnej klatki schodowej z historycznymi śladami pozwoli ochronić nieliczne na Pradze pamiątki po Powstaniu Warszawskim na prawym brzegu Wisły. Jak wskazano w Białej Karcie, jest to jeden z nielicznych obiektów na Pradze biorących czynny udział w oporze przeciwko niemieckiemu okupantowi, a już z pewnością jeden, być może z kilku, który ślady tych walk ma zachowany również w środku.

🔦 Przedmiotowe pamiątki nie są ujęte w Białej Karcie ani we wpisie do rejestru, a projektowane zmiany dotyczące przeznaczenia obiektu na cele mieszkalne stanowią realne zagrożenie dla ich zachowania. W związku z powyższym, wnoszę jak w sentencji.

☕️ Na koniec mam do Was prośbę. Jeżeli uważacie, że to co robię jest ważne i potrzebne to postawcie mi wirtualną kawę. Wszystkie "kawy" wspierają mnie w dalszych działaniach, które podejmuję non profit na rzecz naszej historii i dziedzictwa.
Link do kawy
buycoffee.to/kolekcjonerka.czasu

Społeczni Opiekunowie Zabytków - Warszawa / Jestem z Warszawy / Kierunkowy 22 / Okno na Warszawę / Stołeczny Konserwator Zabytków / Tu było, tu stało / Towarzystwo Opieki nad Zabytkami Oddział w Warszawie / Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego / Towarzystwo Przyjaciół Pragi / Dla Pragi / Krzysztof Michalski - Radny dla Pragi / Kamil Ciepieńko - praski radny / Stowarzyszenie Grupa Historyczna Niepodległość / Muzeum Powstania Warszawskiego / Teoria wyzwolenia. Warszawska Praga. / Urząd Dzielnicy Praga-Północ m.st. Warszawy