Szczep 17 WDHiGZ im. gen. Jakuba Jasińskiego

01/06/2026

Na Dzień Dziecka parę młodzieżowych fotek. Dużo radości, Druhenki i Drużkowie :-)

(A był to zlot hufca w Białobrzegach, już 17/17 + 17 + 17/17 + 17/17 lat temu... Na zdjęciach modelki i modele w dwóch wersjach siedemnastkowych koszulek: zielono-białych i bordowo-czarnych).

01/05/2026

1 maja – starsze pokolenia pamiętają pewnie, co odbywało się tego dnia. W tle napisy „Polska Zjedn...” i coś o lepszym życiu. Przed nami z lewej Andrzej P***k, były drużynowy 17 WDH, tu już jako komendant hufca (pełnił tę funkcję w latach 1968–1975). Kanciasta niby-lilijka na beretach dowodzi, że to bardziej lata 70. Jeśli rozpoznajecie jeszcze kogoś z druhów, jesteśmy ciekawi – to pewnie kadra hufca...

Uzupełnienie/korekta (podziękowania dla Witolda Gawdy i Wieśka Drzewieckiego!):

Zdjęcie pochodzi jednak z końcówki lat 60. (najprawdopodobniej z 1968 lub 1969 r.). Obok Andrzeja P***ka, w okularach - jego przyboczny, a potem również drużynowy 17 WDH Andrzej Nieupokojew z ostatniego rocznika męskiego Liceum im. Króla Władysława IV. Trzej koledzy za nim już z pierwszego rocznika koedukacyjnego. Pośrodku, częściowo zasłonięty, Grzegorz Zawistowski (późniejszy burmistrz Targówka w latach 2006-2013 i ponownie w 2014). Po prawej – prawdopodobnie Mili/Milij Chwoles, syn znanego malarza i grafika Rafała (Rafaela) Chwolesa.

01/05/2026

Jak to było z barwami Siedemnastki? Wiemy, że na początku harcerze nosili zielone krajki, a w jakimś momencie zmienili je na bordowe chusty. Ale kiedy to się stało?

Wyjaśnienie znajdujemy we wspomnieniu spisanym przez Zygmunta Jelińskiego (jest na pierwszym zdjęciu): „Stefan Krygier z naszej klasy zwerbował mnie do 17 WDH, zostałem przydzielony do zastępu „Kretów”, którego zastępowym był Stanisław Srzednicki. Pierwszym zadaniem dla moich Rodziców było kupienie munduru w Składnicy Harcerskiej [...]. Mundur jeszcze wtenczas składał się z zielonej oliwkowej koszulki, niebieskich spodenek, krawatu [krajki] utkanego we wzory ludowe i czapki rogatywki, która zastąpiła kapelusz Baden-Powella. W przeciągu roku niebieskie spodeńki zostały wycofane i zastąpione spodeńkami oliwkowymi; więc był to nowy wydatek dla moich Rodziców; a nasz piękny krawat został zastąpiony przez chustę wiśniowego koloru”. Całą historię możecie przeczytać na https://sites.google.com/view/szczep17wdh

A więc wiśniowe/bordowe chusty w 17 WDH, jakie pewnie miała większość czytających te słowa, noszono od około 1930 roku – za kilka lat możemy obchodzić stulecie naszych barw :-)

30/04/2026

Na starych zdjęciach sprzed stu lat widzieliśmy absolwenta Władka z 1921 r., drużynowego 17 WDH z lat 1922–1923, Stanisława Langego. W późniejszych latach był on komendantem Chorągwi Warszawskiej i Mazowieckiej oraz członkiem Głównej Kwatery. Pełnił też funkcję wiceburmistrza Wołomina. Wspierał konspirację wołomińskich harcerzy, aresztowany przez gestapo za pomoc żydowskim rodzinom. Jego sylwetkę przypomniano w artykule, w którym są zdjęcia Langego - nie ma wątpliwości, że to ten sam druh. Do poczytania:

Stanisław Lange (1898-1960) Stanisław Lange urodził się 5 marca 1898 r. w Warszawie. Rodzice – Jan i Bronisława z Bieńkowskich – mieszkali na ul. Karowej, niedaleko powstającego wówczas…

26/04/2026

Aktywiści ZHP na kurs! Dziś wydaje się niewiarygodne, jak bardzo PRL-owska terminologia odciskała piętno w harcerskich dokumentach. 22 kwietnia 1975 r. zastępca komendanta hufca pisze do dyrektora szkoły („Towarzysz Dyrektor”), że Komenda Chorągwi Stołecznej wraz z kuratorium organizuje Kurs Aktywu Drużyn Harcerskiej Służby Polsce Socjalistycznej.

HSPS – dla przypomnienia – to w latach 70. pion drużyn harcerskich w szkołach średnich. Przez kilka lat nie nazywano tego „wędrownictwem”, porzucono nazwę „harcerstwo starsze”. Nasz szczep, podobnie jak inne, usiłowano nazywać formalnie Szczepem 17 Warszawskich Drużyn Harcerskich Polsce Socjalistycznej (Szczep 17 WDHSPS).

Towarzysz dyrektor szkoły miał wspólnie z radą szczepu skierować 10 kandydatów – najbardziej wartościowych aktywistów ZHP. Przypięta do pisma oddzielna karteczka zawiera 11 nazwisk uczniów klas I i II liceum – zapewne ustalonych z komendantem szczepu. Był nim Andrzej Goszczyński, dziś już go o szczegóły ustaleń nie zapytamy, podobnie jak dyrektora Henryka Sowińskiego.

Jak wynika z treści, kurs był nieodpłatny. Dziś kursy instruktorskie są częściowo dofinansowywane, ale – jak wiedzą obecni instruktorzy – uczestnicy również opłacają niemałą część kosztów udziału. Można zapytać ze szczyptą sarkazmu: kiedy harcerstwo było lepiej wspierane – za komuny czy w wolnej Polsce?

Zachowała się też jedna z kart rekrutacyjnych z personaliami jednej z druhen. U dołu dyrektor dopisał czerwonym długopisem: „Rodzic nie wyraża zgody”.

Kurs był organizowany w Rykach. Poszukujemy kogoś, kto w nim uczestniczył. Może pod przykrywką socjalistycznej propagandy kurs zawierał treści prawdziwie harcerskie?

25/04/2026

W archiwaliach Koła Wychowanków Gimnazjum i Liceum im. Króla Władysława IV znajdujemy kolejny cymes – odcisk pieczęci, jakiej używała Praska Drużyna Sk.[autowa] im. jen.[erała] J. Jasińskiego. Już skautowa, a jeszcze nie harcerska. Jak pewnie pamiętacie, dokładna data powstania 17 WDH jest trudna do ustalenia i były tu różne hipotezy: 1911 (wg Zygmunta Syrokomskiego), 1914 (dokumenty pisane), 1915 (wg Grzegorza Nowika). Formalnego rozkazu o powołaniu drużyny z tych czasów nie znajdziemy – w zaborze rosyjskim skauting działał w konspiracji. Nazw „drużyna harcerska” zamiast „drużyna skautowa” zaczęto używać jednak dość wcześnie. Skrót „sk.” (skautowa) na pieczęci uprawdopodabnia istnienie drużyny przed 1914 rokiem.

W Galicji, gdzie skauting rozwijał się swobodnie, już około 1911 zaczęto spolszczać terminologię skautową. Wtedy pojawił się termin „harcerz” i krzyż harcerski (początkowo z gwiazdą w środku, dopiero później z lilijką harcerską). W latach 1911-1913 funkcjonowały wymiennie: skaut i harcerz, drużyny skautowe i harcerskie. W 1913 słowo „harcerz” stało się standardem.

Nawet jeśli do Warszawy standard ten dotarł później, późniejsza 17 WDH zaczęła działalność jako skautowa, czyli bardzo wcześnie.

24/04/2026

W zasobach Władysławiacy - Koło Wychowanków Gimnazjum i Liceum im. Króla Władysława IV odkrywamy zdjęcia harcerzy 17 WDH sprzed ponad stu lat! Ale po kolei...

Jedna z teczek opisanych przez dyrektora liceum Henryka Sowińskiego „17 WDH im. gen. Jakuba Jasińskiego – lata powojenne”. W środku jednak materiały dotyczące lat przed II wojną światową. Tam dużo notatek, jakieś kserokopie... I koperta: „17 WDH – 1921 r. na wycieczkach podmiejskich (lasy Zielonki, Radzymina, Kazunia...)”. Wewnątrz kilkanaście fotografii w kolorze sepii. Wszystkie podpisane na odwrocie: „St. Trawiński”. I każde z adnotacją: „1921 na wycieczce”, „w lasach Zielonki 1921”, „w lasach Zielonki 1923”. Jedno ze zdjęć ma nawet datę dzienną: 17/V 1923 r.

Rozpoznajecie kogoś? ;-)

Jednym z instruktorów jest prawie na pewno drużynowy 17 WDH Stanisław Lange, późniejszy komendant Chorągwi Mazowieckiej i wiceburmistrz Wołomina. W Wikipedii jest artykuł z innym jego zdjęciem.

23/04/2026

Wiosna! Wyciągnęliście już rowery? Właśnie Marcin Mierzwicki podesłał nam zdjęcia z rajdu rowerowego do Sielpi na Kielecczyźnie w 1980 r. Rozpoznajemy tu kogoś?
Zdjęć z tych czasów dostaliśmy więcej, wkrótce zobaczycie kolejne.