26/02/2023
Dietetyka starożytności, tzw. humoralna, stawiała przede wszystkim na lokalność. Była na wskroś slowfoodowa, bo bazowała na lokalnych surowcach. Jedynie niektóre były importowane i pozwolić sobie na nie mogli wyłącznie najzamożniejsi. Ta sytuacja trwała do średniowiecza, ale potem rozpoczęły się zmiany, wszak podróże rycerzy i mnichów rozkwitły jak dzisiejsza oferta turystyczna. W okresie renesansu było już całkowicie inaczej. Zasady dietetyki humoralnej pozostały, ale surowce, którymi się posiłkowano, zmieniły się diametralnie. Trwa to do dziś. Snobizm praktyk kulinarnych i prozdrowotnych wyrosły na imporcie produktów spożywczych już w epoce odrodzenia wzniósł się do poziomu dużo wyższego, niż ateńska i rzymska demokracja. Do normy kulturalnej (nie kulturowej) należało posilać się i leczyć surowcami importowanymi, a nie lokalnymi. Tak czyniły wyższe sfery, więc niższe zazdrościły i utrwalały w pamięci zbiorowej przekonanie, że importowane jest lepsze od lokalnego. Ci, którzy pozostali przy lokalności, byli już od średniowiecza zepchnięci na margines - szamani, szeptuchy, czarownice, wiedźmy, dzieci, wieśniacy - karani za wiedzę, jednocześnie odwiedzani potajemnie przez karających, jak dziś pracownicy kręgów sanepidowskich myszkujący na jarmarkach w poszukiwaniu nielegalnej, czystej, uczciwej żywności dla siebie. Kurioza istnieją od zawsze, bo system dyktatorskiej władzy narzuca absurdalne zachowania, wynaturza ludzi i ich czyny.
Renesans przyniósł świadomość zasobów świata i jeszcze bardziej intensywny i klasowy import. Zachwyt nad cukrem, korzeniami i innymi obcymi produktami rósł do rozmiarów całkowitego zaślepienia i utraty rozumu. "Cukier krzepi" - to wańkowiczowskie hasełko pozostało w głowach wielu ludzi do dnia dzisiejszego i pokutuje przekonaniem, że to, co przetworzone, kontrolowane, drogie, nieznane, obce, opakowane, zagraniczne jest lepsze i zdrowsze (!) od tego, co nieprzetworzone, wolne (bez kontroli), tanie bo ogólnie dostępne, znane, swojskie, nieopakowane, lokalne.
Ziołolecznictwo rozwijało się w oparciu o importy, a lokalne rośliny tylko w niektórych przypadkach stanowiły sedno praktyk ziołoleczniczych. Słynni gdzieniegdzie laboranci z Gór Olbrzymich, by podwyższyć status, wartość i tajemniczość swych praktyk paramedycznych, stosowali przede wszystkim produkty importowane, a lokalnych ziół było w ich recepturach tyle, co kot napłakał. Nie zmienia to faktu, że warto o nich pamiętać, ale twierdzenie ogólne, że leczyli lokalnymi ziołami jest nadużyciem, gdyż pacjentów traktowali oni głównie importami, z niewielkim udziałem lokalnych surowców. W dobie renesansu import był tak bardzo kuszący i tak kosztowny, że można było na nim sporo zarobić - nie tylko forsy, ale też szacunku i sławy, choćby mglistej. Znamy to i dziś, gdy niejedna restauracja sili się na jagnięcinę z Nowej Zelandii, ale jej szef kuchni nie ma pojęcia o rasach polskich owiec.
Niemcy mają ciekawą historię. Władze pruskie dość wcześnie i sprytnie stwierdziły, że bardziej opłacalna jest wiedza ludu i samodzielne wykarmienie z zasobów lasów i łąk, niż importowanie żywności lub zwiększanie upraw rolnych na potrzeby ludu (!?). Lud to potencjalna armia, więc niechaj sama się wykarmi, jak pastuszkowie - promowano więc znajomość "dziczy", nieuprawnych warzyw i ziół. Do dziś w Niemczech zachęca się w radio do zbioru np. czosnku niedźwiedziego informując, gdzie rośnie. W Polsce nadal żywa jest ustawa z PRL-u o ochronie tej rośliny. Władza pruska nie chciała jednak mieć niekontrolowanych pośredników między sobą a ludem. Z czasem więc ukrócono ten mglisty proceder laborantów, aby zwiększyć zyski profesjonalnych medyków i by żaden wiejski zielarz nie mieszał im w kasie ani odszkodowaniach za nieudane "leczenie". Gdyby leczyli lokalnymi ziołami, jak każda szanująca się czarownica i wiedźma, wyszliby na tym o niebo lepiej.
To autorytarne działanie pruskiej władzy jest również nadużyciem - jak wiadomo, monopol w handlu ma długie tradycje i nie wymyślili tego mądrale z Monsanto. Zwyczaj promowania importów kosztem lokalnych surowców kontynuują współcześni przedsiębiorcy wytwarzając produkty zwane bezpodstawnie lokalnymi. Ot, ściema marketingowa, a ty, kliencie, nabieraj się, płać i wytrwale oczekuj rezultatów.
Współczesna konwencjonalna dietetyka rządzi się nową specyficzną regułą: wobec odrzucenia lokalnych surowców karmi siebie i pacjentów surowcami importowanymi - całkowicie odwrotnie, niż przez wiele wieków rozwoju dietetyki, bo już od starożytności. Byliśmy u kilkunastu dietetyków klinicznych, a także u paru nibydietetyków, czyli technologów żywności lub specjalistów od bezpieczeństwa żywności. Doświadczenia są smutne. Mamy do czynienia z kuriozalną wprost sytuacją, gdy dietetyk buduje jadłospisy rzekomo lecznicze, ale oparte w 90% na produktach importowanych, tzw. superfood, z nieomal całkowitym pominięciem lokalnych produktów. Dietetyk jednocześnie pomija fakt chemizacji rolnictwa i zawartości szkodliwych substancji chemicznych w produktach spożywczych masowych, konwencjonalnych, lokalnych i importowanych. Przepisuje na przykład kaszę jaglaną do codziennej konsumpcji tym samym przepisując glifosat z upraw rolnych do codziennego spożycia. Wielu dietetyków i psychodietetyków wie o desykacji, ale wypierają lub jawnie odrzucają tę wiedzę ze świadomości, a już na pewno z codziennej pracy z pacjentami. Fatalna sytuacja. Oni po prostu wolą afirmować pacjenta ładnymi zdjęciami i kusić importowanymi produktami, jakże atrakcyjnymi. Przecież quinoa brzmi lepiej niż lebioda. "Proszę spożywać raz dziennie na czczo napar ze śnitki" - nawet nie mogą tego powiedzieć, bo przecież śnitka nie jest zarejestrowanym produktem spożywczym. Wychodzi na to, że specjaliści z założenia przepisują to, co chemizowane i importowane. O taką postawę, strategię pracy i wyciągania z ludzi pieniędzy mamy wszyscy ogromne pretensje do dietetyków i medyków.
Nic dziwnego: skoro ziołolecznictwo jest domeną usilnie tępioną przez konwencjonalne lobby, studenci i praktycy nie dowiadują się niczego o lokalnych "lekach z bożej apteki". No właśnie. Komu i dlaczego zależy na tym, aby społeczeństwa kultury zachodniej spożywały importowane, wysoko chemizowane i wysoko przetworzone produkty oraz te uprawiane z przetworzonych genetycznie nasion...? A czy TY planujesz kupić dziś coś z importu? Przyznaj się choćby sam/a przed sobą, co kupujesz oraz co wiesz o lokalnych surowcach spożywczych. Czytasz blogi? Lepiej sobie odpuść. Poszukaj danych z badań laboratoryjnych.
Weźmy na przykład potas. Uprawiasz sport? Jesteś w ciąży? Pracujesz fizycznie lub intelektualnie (tak, to równie wartościowe i wyczerpujące)? Masz wilczy apetyt i wysokie zapotrzebowanie na potas? Co wybierzesz: chemizowanego banana z nieetycznego importu czy naturalny, wolny podagrycznik z lokalnego parku? Jaki wpływ wywrzesz na swoje zdrowie i nasze środowisko tą swoją jedną decyzją? A czy znasz te dane o roślinie, którą widujesz być może na co dzień?
Zawartość potasu [mg] w 100g surowca:
7600 - łodygi podagrycznika
3800 - liście podagrycznika
1927 - kakao 16%, proszek
1666 - morele suszone
395 - banan
282 - pomidor
Dzienne zapotrzebowanie na potas:
4600 mg - kobiety (też w ciąży), mężczyźni
5100 mg - kobiety karmiące
Uwaga: gotowanie w wodzie obniża zawartość potasu w warzywach uprawnych i nieuprawnych; ważna jest też temperatura naparu - o tym w naszej książce, wraz z innymi cennymi informacjami:
https://chwastozercy.gumroad.com/l/snuxh
wersja papierowa na zamówienie emailowe:
chwastozercy (at) gmail. com
Członkinie i członkowie Slow Food Dolny Śląsk i Slow Food Breslavia mają zniżki. W sprawie członkostwa:
slowfooddolnyslask (@) gmail com
