09/09/2026
🇵🇱 87 lat temu, 9 września 1939 r. w godzinach popołudniowych uderzeniem 3 dywizji wielkopolskich w skrzydło niemieckiej 8. Armii rozpoczęła się Bitwa nad Bzurą – największa bitwa w dziejach Wojska Polskiego.
8 września w rozmowie z Szefem Sztabu Naczelnego Wodza, dowódca cofającej się z Wielkopolski Armii „Poznań”, gen. dyw. Tadeusz Kutrzeba zaproponował uderzenie na lewe skrzydło Grupy Armii „Południe” w celu rozszerzenia własnych dróg odwrotowych na stolicę. Dojście do Warszawy bez bitwy przebojowej z 8 Armią niemiecką uznał za niemożliwe, postanowił więc nie czekać zanim Niemcy rozwiną się obronnie wzdłuż Bzury uniemożliwiając Armii „Poznań” oraz sąsiedniej Armii „Pomorze” gen. dyw. Władysława Bortnowskiego dalszy marsz.
Przejęcie inicjatywy operacyjnej przez Polaków nad Bzurą przez własną kontrofensywę połączonych Armii pod dowództwem gen. Kutrzeby miało ponadto zatrzymać pościg Wehrmachtu za cofającymi się do południowej części Polski innymi polskimi zgrupowaniami, co wpisywało się w szerzy plan prowadzenia operacji realizowany przez Wodza Naczelnego. 250 tysięcy żołnierzy z dwóch armii polskich i 500 tysięcy żołnierzy z trzech armii niemieckich w dniach 9-22 września zwarło się w największej bitwie kampanii 1939 roku, którą gen. Kutrzeba rozpoczął od własnego uderzenia na Stryków. Wzmagający się na dalekich przedpolach Łodzi opór niemiecki spowodował korektę planu, kolejne uderzenia polskich wielkich jednostek na Skierniewice i Sochaczew zostały zatrzymane przez często panicznie ściągane nad Bzurą kolejne dywizje niemieckie. Żołnierze Armii Poznańskiej i Pomorskiej musieli ostatecznie ulec przewadze nieprzyjaciela i w dramatycznych bojach starali się przebić do walczącej Warszawy, dalej walcząc z nieprzyjacielem.
Pamiętajmy o żołnierzach Bitwy nad Bzurą, w której bohaterskie zasługi oddali między innymi przeciwlotnicy z 4, 9, 14, 15, 16, 17, 25, 26, 27 oraz 86, 87 i 91 baterii motorowej artylerii przeciwlotniczej oraz 803, 804 i 805 plutonów półstałych artylerii przeciwlotniczej.
Chwała Bohaterom!
------------------------------------------
🇬🇧Eighty-seven years ago, on the afternoon of 9 September 1939, three divisions from Greater Poland struck the flank of the German 8th Army, beginning the Battle of the Bzura—the largest battle in the history of the Polish Armed Forces.
On 8 September, during a conversation with the Chief of Staff of the Commander-in-Chief, General Tadeusz Kutrzeba, commander of the “Poznań” Army retreating from Greater Poland, proposed an attack against the left flank of Army Group South in order to open up the withdrawal routes towards the capital. He considered it impossible to reach Warsaw without first fighting a breakthrough battle against the German 8th Army. He therefore decided to act before the Germans could establish defensive positions along the Bzura and prevent both the “Poznań” Army and the neighbouring “Pomorze” Army, commanded by Major General Władysław Bortnowski, from continuing their march.
By launching a counteroffensive with the combined Polish armies under General Kutrzeba’s command, the Polish forces regained the operational initiative along the Bzura. The offensive was also intended to halt the Wehrmacht’s pursuit of other Polish formations retreating towards southern Poland, forming part of the Commander-in-Chief’s broader operational plan.
Between 9 and 22 September, 250,000 soldiers of two Polish armies and 500,000 soldiers of three German armies clashed in the largest battle of the 1939 campaign. General Kutrzeba began the offensive with a strike towards Stryków. Growing German resistance on the distant approaches to Łódź forced the Polish command to revise its plans. Subsequent attacks by major Polish formations towards Skierniewice and Sochaczew were halted by additional German divisions, often hastily and even frantically redeployed to the Bzura.
The soldiers of the “Poznań” and “Pomorze” Armies were ultimately forced to yield to the enemy’s overwhelming superiority. In a series of dramatic engagements, they fought to break through to embattled Warsaw and continue the struggle against the invader.
Let us remember the soldiers of the Battle of the Bzura. Among those who distinguished themselves through their courage and sacrifice were the anti-aircraft gunners of the 4th, 9th, 14th, 15th, 16th, 17th, 25th, 26th and 27th Batteries, the 86th, 87th and 91st Motorised Anti-Aircraft Artillery Batteries, and the 803rd, 804th and 805th Semi-Permanent Anti-Aircraft Artillery Platoons.
Glory to the Heroes!
