19/08/2026
How does heritage protection actually work in Poland?
It is a rigorous process, but one that faces severe challenges when private owners refuse to cooperate. 🏛️⚖️
A perfect example of this is the historic Podwilcze Palace (PL-West Pomeranian Voivodeship), which has been part of our ongoing intervention program.
In Poland, non-governmental organizations (NGOs) like our Foundation act as watchdogs. However, enforcement relies on a legal framework managed by the state – specifically, the Regional Heritage Conservator (WUOZ).
Together with these officials, we carry out inspections to assess the condition of historical sites and issue mandatory conservation orders.
The Challenge:
The system is heavily tested when private property owners actively work against it. In the case of Podwilcze Palace, the owners managed to evade responsibility and exploit legal loopholes, blocking access to the property and preventing official inspections for over 5 years. During this time, they neglected crucial maintenance, leaving this beautiful monument to deteriorate.
Forcing an inspection under these circumstances requires months of persistent bureaucratic and legal efforts from our team. This recent breakthrough inspection is just the first step in holding the owners accountable and ensuring the physical security of the palace.
– how is heritage protected in your country?
Let us know in the comments! 👇
🚨 PILNE: Po pierwszej od lat kontroli pałacu w Podwilczu
mamy wynik oceny urzędu konserwatorskiego: stan jest katastrofalny!
🚨Nasz przedstawiciel uczestniczył jako strona społeczna w oficjalnej kontroli bieżącej pałacu w Podwilczu (gm. Białogard), przeprowadzonej przez Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Szczecinie (Delegatura w Koszalinie). Było to pierwsze wejście kontrolujących na teren tego obiektu od wielu lat.
Oficjalne zalecenia pokontrolne WKZ nie pozostawiają złudzeń.
Oto jak wygląda rzeczywistość:🏚️ STAN ZACHOWANIA: KATASTROFA
Konserwator ocenił stan pałacu jako bardzo zły. Brak należytego zabezpieczenia substancji zabytkowej przez dekady doprowadził do postępującej degradacji. Ściany obwodowe, elewacje, stropy i więźba dachowa są w stanie zaawansowanego niszczenia. Część pomieszczeń jest całkowicie niedostępna i zabita deskami lub stropy uległy zawaleniu.
W korony murów, rynny i okapy dachu na całym budynku zdążyły już wrosnąć... brzozy i inne samosiejki.
Co gorsza, część wcześniejszych prac na przestrzeni lat była wykonywana przez poprzedniego właściciela bez stosownych projektów i pozwoleń.
⚠️ NAJWAŻNIEJSZE ZALECENIA (Termin: do 30 września 2026 r.): Inspektorzy nakazali właścicielom podjęcie natychmiastowych kroków w trybie pilnym:
1️⃣ Zabezpieczenie połaci dachowych – aby chronić to, co jeszcze zostało z wnętrz i detali architektonicznych przed zalewaniem.
2️⃣ Usunięcie roślinności z murów – natychmiastowe wycięcie samosiejek niszczących strukturę dachu i rynien.
Docelowym i jedynym ratunkiem dla obiektu jest jego kompleksowy remont.
Obecni właściciele zadeklarowali chęć sprzedaży pałacu z powodu braku możliwości finansowych na jego utrzymanie, zobowiązując się jednocześnie do wykonania prac ratunkowych.
Jako Fundacja będziemy bacznie monitorować, czy zalecenia zostaną wykonane w terminie. Za ich zignorowanie właścicielom grozi kara administracyjna do 50 000 zł, a za brak zabezpieczenia zabytku – nawet odpowiedzialność karna.
www.zabytki.org
