Prawa Osób Niepełnosprawnych-Jesteśmy wśród Was

02/08/2026

Czy jako Polska jesteśmy gotowi na zniesienie ubezwłasnowolnienia ?

2 września 2026 roku w Sejmie odbędzie się wysłuchanie publiczne dotyczące rządowego projektu ustawy o instrumentach wspieranego podejmowania decyzji. Projekt zakłada odejście od ubezwłasnowolnienia i wprowadzenie nowych form pomocy, takich jak asystent prawny, kurator wspierający, kurator reprezentujący oraz pełnomocnik rejestrowany.

To jedna z najważniejszych od lat reform dotyczących praw osób z niepełnosprawnościami, osób starszych oraz innych osób potrzebujących wsparcia w prowadzeniu swoich spraw.

Obecne ubezwłasnowolnienie może prowadzić do bardzo daleko idącego ograniczenia samodzielności człowieka. Nowy system ma natomiast pozwolić osobie zachować zdolność do czynności prawnych, a jednocześnie zapewnić jej pomoc dostosowaną do indywidualnych potrzeb. Rozwiązania te mają służyć realizacji standardów wynikających z Konwencji ONZ o prawach osób z niepełnosprawnościami.

Samo usunięcie ubezwłasnowolnienia z polskiego prawa nie wystarczy. Konieczne jest stworzenie rzeczywiście działającego systemu, który:

będzie respektował wolę i preferencje osoby potrzebującej wsparcia,
zapewni ochronę przed przemocą, manipulacją i wykorzystaniem finansowym,
będzie dostępny niezależnie od miejsca zamieszkania i sytuacji materialnej,
zagwarantuje odpowiednie przygotowanie asystentów, kuratorów, sądów i innych instytucji,
nie doprowadzi jedynie do zastąpienia ubezwłasnowolnienia inną nazwą i podobnymi ograniczeniami.
zapewni ciągłość wsparcia po wejściu nowych przepisów w życie – osoby, które obecnie rzetelnie pełnią funkcję opiekunów prawnych lub kuratorów osób ubezwłasnowolnionych, powinny mieć możliwość dalszego wspierania tych samych osób, już w ramach nowych instrumentów wspieranego podejmowania decyzji, w szczególności jako kuratorzy wspierający lub reprezentujący;
będzie uwzględniał istniejące relacje, zaufanie i doświadczenie zdobywane często przez wiele lat, tak aby reforma nie oznaczała nagłego zerwania sprawdzonych więzi oraz pozostawienia osoby potrzebującej pomocy bez znanego jej wsparcia;
zagwarantuje jednocześnie, że dalsze pełnienie tej funkcji będzie zgodne z wolą i preferencjami osoby wspieranej oraz poddane indywidualnej ocenie sądu.

Jako Stowarzyszenie Inicjatywa Obywatelska Pro Civium uważamy, że osoby, których bezpośrednio dotyczą projektowane przepisy, ich rodziny, opiekunowie oraz organizacje społeczne muszą zostać realnie włączone w proces tworzenia nowego prawa.

Potrzebujemy reformy, która połączy prawo do samostanowienia z bezpieczeństwem i skutecznym wsparciem. Wysłuchanie publiczne powinno być przestrzenią prawdziwego dialogu, a nie jedynie formalnym etapem procedury ustawodawczej.

Artykuł „Rzeczpospolitej”:
https://www.rp.pl/prawo-w-polsce/art44914721-ciezko-zastapic-ubezwlasnowolnienie-bedzie-publiczna-debata-w-sejmie

Na 2 września zaplanowano w Sejmie publiczne wysłuchanie w sprawie projektu ustawy o instrumentach wspieranego podejmowania decyzji. Dotyczy on zastąpienia ubez

01/08/2026

NIE BĄDŹ OBOJĘTNY W SERCU NIE TYLKO NA SZTANDARACH...

Dziś rozpoczynamy działanie Punktu Reagowania na Mowę Nienawiści i Wykluczenie. Od poniedziałku do piątku, od 10.00 do 20.00 można zgłaszać wszystkie przypadki hejtu, wykluczenia, stygmatyzacji.

Można zadzwonić na bezpłatną i ogólnopolską infolinię 800 201 211 lub skontaktować się za pośrednictwem chat kanału na stronie StopStygmatyzacji.pl.

Zapraszamy także do lektury pierwszego z serii 10 artykułów o wykluczeniu, podwójnych standardach, formach dyskryminacji.

https://drive.google.com/file/d/1AtZmtGSMdGfDfPWy0rdM4wSIExEqR7KU/view?usp=sharing

Czekamy na Wasze opinie i zapraszamy do współpracy Wszystkich, którzy jedyną nienawiść odczuwają właśnie do mowy nienawiści!

19/07/2026

19 lipca – Język ma znaczenie

Słowa mają moc. Mogą budować szacunek, poczucie bezpieczeństwa i wzajemne zrozumienie, ale mogą również utrwalać stereotypy, wykluczać i ranić.

Dlatego tak ważne jest, aby mówić o osobach z niepełnosprawnościami z szacunkiem i podkreślać przede wszystkim ich człowieczeństwo. Niepełnosprawność jest jedną z wielu cech człowieka – nie definiuje jego wartości, możliwości ani miejsca w społeczeństwie.

W codziennych rozmowach warto unikać określeń nacechowanych litością lub stygmatyzacją. Znacznie ważniejsze jest dostrzeganie osoby, jej potrzeb, umiejętności i prawa do samodzielnego podejmowania decyzji.

Język ma szczególne znaczenie również w urzędach, szkołach, placówkach ochrony zdrowia, mediach oraz jednostkach penitencjarnych. Szacunek wyrażony w słowach powinien iść w parze z poszanowaniem godności oraz praw każdego człowieka.

Zmiana społeczna zaczyna się od codziennych rozmów. To, jak mówimy o innych, wpływa na sposób, w jaki są postrzegani i traktowani.

Najpierw zobacz człowieka, dopiero potem jego niepełnosprawność. Szacunek zaczyna się od słów.

17/07/2026

18 lipca – Rodzina i bliscy są ważnym wsparciem, ale nie mogą zastępować prawa

Rodzina, przyjaciele i opiekunowie często odgrywają ogromną rolę w życiu osób z niepełnosprawnościami. Ich wsparcie bywa nieocenione, jednak nie powinno zastępować rozwiązań, które państwo ma obowiązek zapewnić.

Osoby z niepełnosprawnościami mają prawo do samodzielnego podejmowania decyzji, korzystania z usług wspierających, dostępnej ochrony zdrowia, edukacji, pracy i aktywnego uczestnictwa w życiu społecznym. Bliscy powinni być partnerami i wsparciem, a nie jedynym źródłem pomocy.

Warto również pamiętać o rodzinach osób z niepełnosprawnościami. One także potrzebują dostępu do informacji, wsparcia psychologicznego, usług wytchnieniowych oraz rozwiązań, które pozwolą godzić życie rodzinne z obowiązkami opiekuńczymi.

Dotyczy to również rodzin osób z niepełnosprawnościami przebywających w jednostkach penitencjarnych. Utrzymywanie więzi rodzinnych oraz odpowiednie przygotowanie do powrotu do społeczeństwa zwiększają szanse na skuteczną readaptację i ograniczają ryzyko wykluczenia po odbyciu kary.

Społeczeństwo odpowiedzialne to takie, które wspiera nie tylko osoby z niepełnosprawnościami, ale również tych, którzy każdego dnia są obok nich.

Najlepszym wsparciem jest takie, które wzmacnia samodzielność, szanuje wybory i pozwala żyć z godnością.

17/07/2026

17 lipca – Organizacje społeczne zmieniają rzeczywistość

Zmiana społeczna nie dzieje się sama. Za wieloma rozwiązaniami poprawiającymi sytuację osób z niepełnosprawnościami stoją organizacje pozarządowe, fundacje, stowarzyszenia, grupy nieformalne oraz sami rzecznicy praw osób z niepełnosprawnościami.

To właśnie oni monitorują przestrzeganie praw człowieka, przygotowują propozycje zmian w przepisach, prowadzą działania edukacyjne, organizują pomoc prawną, wspierają osoby w kryzysie oraz budują świadomość społeczną.

Ich działalność pokazuje, że dialog z administracją publiczną, współpraca z ekspertami i zaangażowanie obywatelskie mogą prowadzić do realnych zmian – od poprawy dostępności budynków, przez rozwój usług społecznych, aż po nowe rozwiązania prawne.

Nie można zapominać również o osobach z niepełnosprawnościami przebywających w jednostkach penitencjarnych. Organizacje społeczne odgrywają ważną rolę w monitorowaniu warunków odbywania kary, wspieraniu procesu readaptacji społecznej oraz upowszechnianiu wiedzy o prawach tej szczególnie narażonej grupy.

Każda inicjatywa społeczna zaczyna się od ludzi, którzy dostrzegają problem i chcą go rozwiązać.

Zmiana zaczyna się wtedy, gdy ktoś zamiast mówić „to niemożliwe”, zaczyna działać.

17/07/2026

Zapraszamy!
Zapisy: [email protected]

Udział bez opłat.

16/07/2026

16 lipca – Asystencja osobista to inwestycja w niezależność

Możliwość samodzielnego decydowania o swoim życiu jest jednym z podstawowych praw człowieka. Dla wielu osób z niepełnosprawnościami kluczowym wsparciem w realizacji tego prawa jest asystencja osobista.

Asystent osobisty nie wyręcza i nie podejmuje decyzji za osobę z niepełnosprawnością. Jego rolą jest wspieranie w codziennych czynnościach, aby osoba mogła uczyć się, pracować, uczestniczyć w życiu społecznym, korzystać z kultury, podróżować czy załatwiać sprawy urzędowe – zgodnie ze swoimi potrzebami i własnymi decyzjami.

Dobrze funkcjonujący system asystencji osobistej zwiększa niezależność, przeciwdziała wykluczeniu społecznemu i daje realną szansę na aktywne życie. To korzyść nie tylko dla osób z niepełnosprawnościami, ale również dla ich rodzin i całego społeczeństwa.

Wsparcie powinno być dostępne wszędzie tam, gdzie jest potrzebne – również wobec osób z niepełnosprawnościami przebywających w jednostkach penitencjarnych. Odpowiednio dostosowane formy pomocy mogą ułatwiać wykonywanie codziennych czynności, korzystanie z opieki zdrowotnej czy udział w działaniach resocjalizacyjnych, z poszanowaniem godności i indywidualnych potrzeb.

Asystencja osobista nie jest przywilejem. To narzędzie, które umożliwia korzystanie z praw i wolności na równych zasadach z innymi.

Najlepsze wsparcie to takie, które daje człowiekowi większą samodzielność, a nie odbiera mu niezależność.

15/07/2026

15 lipca – Zdrowie i dostęp do świadczeń to podstawowe prawo
Prawo do ochrony zdrowia przysługuje każdemu. Osoby z niepełnosprawnościami powinny mieć zapewniony równy dostęp do lekarzy, rehabilitacji, diagnostyki, leczenia, sprzętu medycznego oraz środków pomocniczych – bez zbędnych barier i długiego oczekiwania.
Dostępność ochrony zdrowia to nie tylko odpowiednio dostosowane budynki. To również możliwość łatwego umówienia wizyty, zrozumiała komunikacja z personelem medycznym, dostęp do informacji oraz poszanowanie godności i autonomii pacjenta.
Niestety, wiele osób z niepełnosprawnościami nadal napotyka trudności w korzystaniu z systemu ochrony zdrowia. Bariery architektoniczne, organizacyjne czy komunikacyjne mogą skutecznie ograniczać dostęp do niezbędnych świadczeń.
Prawo do ochrony zdrowia dotyczy również osób z niepełnosprawnościami przebywających w jednostkach penitencjarnych. One także powinny mieć zapewniony dostęp do odpowiedniej opieki medycznej, rehabilitacji oraz niezbędnych środków pomocniczych, z uwzględnieniem ich indywidualnych potrzeb zdrowotnych.
Budowanie dostępnego systemu ochrony zdrowia to inwestycja w godność, bezpieczeństwo i jakość życia każdego człowieka.
Zdrowie nie może zależeć od sprawności. Dostęp do opieki medycznej powinien być równy dla wszystkich.

14/07/2026

14 lipca – Dostępna kultura to realne prawo, a nie tylko deklaracja

Dzisiejsze posiedzenie Parlamentarnego Zespołu ds. Osób z Niepełnosprawnościami poświęcone było niezwykle ważnemu tematowi – dostępności miejsc dla osób z niepełnosprawnościami podczas wydarzeń kulturalnych.

Podczas obrad poruszono między innymi kwestie:
♿ standardów dostępności w teatrach, kinach i salach koncertowych,
♿ obowiązków organizatorów wydarzeń,
♿ barier architektonicznych i komunikacyjnych,
♿ zwiększenia liczby miejsc dla osób poruszających się na wózkach,
♿ potrzeby opracowania jednolitych standardów dostępności dla organizatorów wydarzeń kulturalnych.

To niezwykle ważna dyskusja. Dostęp do kultury jest jednym z elementów pełnego uczestnictwa w życiu społecznym i został zagwarantowany również w Konwencja ONZ o prawach osób z niepełnosprawnościami. Każdy powinien mieć możliwość uczestniczenia w koncertach, spektaklach, seansach filmowych czy innych wydarzeniach – bez konieczności pokonywania dodatkowych barier.

Jako Stowarzyszenie Inicjatywa Obywatelska Pro Civium oraz Zespół ds. Wsparcia Osób z Niepełnosprawnościami z uznaniem przyjmujemy każdą inicjatywę, która prowadzi do zwiększania dostępności i równości. Mamy nadzieję, że efektem tej debaty będą konkretne rozwiązania poprawiające sytuację osób z niepełnosprawnościami w całej Polsce.

Dostępna kultura to społeczeństwo, w którym każdy ma swoje miejsce – także na widowni.

14/07/2026

13 lipca – Prawa osób z niepełnosprawnościami to wspólna odpowiedzialność

Osoby z niepełnosprawnościami mają takie samo prawo do edukacji, pracy, ochrony zdrowia, kultury, sportu oraz aktywnego uczestnictwa w życiu społecznym jak każdy inny obywatel.

Równość szans nie polega na jednakowym traktowaniu wszystkich. Polega na tworzeniu takich warunków, aby każdy mógł korzystać ze swoich praw i rozwijać swój potencjał zgodnie z własnymi możliwościami.

Budowanie dostępnego społeczeństwa jest wspólnym zadaniem administracji publicznej, organizacji pozarządowych, pracodawców, instytucji kultury, szkół i uczelni, ale również każdego z nas. To właśnie współpraca i wzajemna odpowiedzialność pozwalają skutecznie usuwać bariery.

Pamiętajmy także o osobach z niepełnosprawnościami przebywających w jednostkach penitencjarnych. One również zachowują swoje prawa, w tym prawo do godnego traktowania, ochrony zdrowia, edukacji oraz przygotowania do powrotu do społeczeństwa.

Dostępny świat nie powstaje sam. Tworzymy go wspólnie – każdego dnia, poprzez nasze decyzje, działania i wzajemny szacunek.