Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk

Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk Stowarzyszenie osób zainteresowanych rozwojem nauki polskiej, pielęgnowaniem literatury i sztuki. Utworzone w 1857 r.

Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk powołało Bibliotekę dla potrzeb rozwijającego się miejscowego środowiska naukowego. Jej zaczątkiem stały się cenne dary przekazywane przez wybitnych Wielkopolan (Seweryna Mielżyńskiego, Stanisława Koźmiana, Teofila Mateckiego, Kazimierza Szulca, Gustawa Potworowskiego, Jana Konstantego Żupańskiego) oraz uczonych, pisarzy, artystów i wydawców z całej Polski (A

ugusta Mosbacha, Adama Kirkora, Józefa Lompę, Feliksa Sypniewskiego). Donatorzy ofiarowali wówczas Bibliotece najwybitniejsze dzieła z literatury i nauki europejskiej od XV do XIX w. Nasze najcenniejsze zbiory stanowią stare druki, spośród których ponad 1400 wydano w XVI wieku. W Bibliotece znajdują się między innymi dwie pierwsze edycje dzieła Mikołaja Kopernika „O obrotach sfer niebieskich" (Norymberga 1543 i Bazylea 1566) oraz książka Józefa Strusia „O tętnie" (Bazylea 1555). Druków XVII-wiecznych Biblioteka zgromadziła ponad 3000, a XVIII-wiecznych – ponad 10 000. Rękopisy Biblioteki, głównie z XIX i XX w., mają charakter historyczno-literacki, większość proweniencyjnie związana jest z Poznaniem i regionem wielkopolskim. Biblioteka posiada ponad 340 000 woluminów, w tym ponad 240 000 woluminów druków zwartych, ok. 5400 tytułów czasopism w ok. 75 500 woluminach oraz ok. 24 000 woluminów zbiorów specjalnych – wśród nich 15 000 starych druków (z czego 155 to inkunabuły), ok. 1670 rękopisów, ok. 1000 jednostek ikonograficznych, ok. 2000 jednostek kartograficznych i ponad 1900 ekslibrysów. W latach 1919-1952 Biblioteka PTPN działała w ścisłej współpracy z Biblioteką Uniwersytecką, a następnie pod patronatem PAN. W czasie II wojny światowej utraciła 25% księgozbioru. W 1964 podjęto decyzję o humanistycznym profilu zbiorów

23 czerwca 2026 r. (wtorek), godz. 16:45 (pierwszy termin) lub 17:00 (drugi termin) w Sali Posiedzeń PTPN, ul. Mielżyńsk...
11/06/2026

23 czerwca 2026 r. (wtorek), godz. 16:45 (pierwszy termin) lub 17:00 (drugi termin) w Sali Posiedzeń PTPN, ul. Mielżyńskiego 27/29 odbędzie się zebranie wyborcze Komisji Archeologicznej Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk. W czasie zebrania mgr Piotr Wawrzyniak wygłosi wykład pt.: "Kamienice przy ul. Żydowskiej w Poznaniu (wybrane przykłady).

Do sali można wejść od dziedzińca po lewej stronie.

Publikacja z Wydawnictwa PTPN nagrodzona! Gratulację dla Witold Miedziak!
02/06/2026

Publikacja z Wydawnictwa PTPN nagrodzona! Gratulację dla Witold Miedziak!

👏👏👏Miło nam poinformować o rozstrzygnięciu X edycji konkursu na prace naukowe młodych historyków i historyczek sztuki, zorganizowanego przez Fundację im. Profesora Mieczysława Zlata, w której nagrodę przyznano Witoldowi Miedziakowi za pracę pt. "Gotyk nowożytny. Tradycja gotycka w murowanej architekturze kościelnej Wielkopolski i Polski Środkowej w XVI i XVII wieku", Poznań 2024.

Jury w składzie:
- dr hab. Romuald Kaczmarek, prof. UWr (przewodniczący);
- dr hab. Piotr Oszczanowski, prof. w UWr;
- dr Jacek Witkowski, docent w UWr;
- dr Agnieszka Patała UWr.

UYzasadanienie Jury:
"Dr Witold Miedziak otrzymał nagrodę w konkursie im. prof. Mieczysława Zlata na prace naukowe dla młodych historyków sztuki do 40 roku życia, za publikację Gotyk nowożytny. Tradycja gotycka w murowanej architekturze kościelnej Wielkopolski i Polski Środkowej w XVI i XVII wieku, Poznań 2024. Jury w składzie dr hab. Romuald Kaczmarek, prof. UWr (przewodniczący) dr hab. Piotr Oszczanowski, prof. w UWr, dr Jacek Witkowski, docent w UWr., dr Agnieszka Patała UWr doceniło dojrzałe, erudycyjne i obszerne opracowanie zjawiska. Wskazało także na rozbudowane podstawy metodologiczne pracy, widoczne efekty licznych kwerend terenowych oraz badań archiwalnych, w tym także znajomość dokumentacji konserwatorskiej, wartościowy materiał ikonograficzny, dobrą znajomość kontekstu i analogii europejskich oraz poprawnie skonstruowane indeksy. Wszystko to, zdaniem jury, czyni tę publikację ważną i interesującą."

Ochrona Dóbr Kultury na UMK w Toruniu Historia sztuki UMK w Toruniu Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu

Publiczna debata „Czym dzisiaj jest/powinna być praca organiczna?”Zapraszamy na wydarzenie zorganizowane przez Poznański...
29/05/2026

Publiczna debata „Czym dzisiaj jest/powinna być praca organiczna?”
Zapraszamy na wydarzenie zorganizowane przez Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk
Uczestnicy:
• Wojciech Jankowiak, prezes Towarzystwa im. Stanisława Mikołajczyka
• Prof. UEP dr hab. Filip Kaczmarek, prezes PTPN
• Prof. UAM dr hab. Szymon Ossowski, prezydent Unii Wielkopolan
• Prof. dr hab. Tadeusz Wallas, prezydent Towarzystwa im. Hipolita Cegielskiego
Czas: 18 czerwca 2026 r., godz. 16.00
Miejsce: Sala Posiedzeń PTPN, ul. S. Mielżyńskiego 27/29 (wejście do Sali od dziedzińca po lewej stronie).
Wstęp wolny.
Projekt zrealizowano w ramach programu „Praca organiczna – dziedzictwo Wielkopolan” organizowanego na Szlaku Pracy Organicznej, inicjatywy koordynowanej przez Pałac Generała Dąbrowskiego w Winnej Górze.
Dofinansowano ze środków Samorządu Województwa Wielkopolskiego.
Przedsięwzięcie odbywa się pod patronatem Marszałka Województwa Wielkopolskiego.
Projekt został objęty patronatem medialnym TVP 3 Oddział w Poznaniu https://poznan.tvp.pl/ https://www.tvp.info/ oraz Radia Poznań https://radiopoznan.fm/

Dziękujemy za obecność i dyskusję po wykładzie. Szczególne podziękowania dla  prof. dr hab. Katarzyna Szarzec (Uniwersyt...
28/05/2026

Dziękujemy za obecność i dyskusję po wykładzie. Szczególne podziękowania dla prof. dr hab. Katarzyna Szarzec (Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu), która wygłosiła wykład pt. „Czy powinniśmy czytać klasyków? Adam Smith w XXI wieku”.

Cykl wykładów realizowany jest w ramach projektu „Działania Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk na rzecz rozwoju kultury i dziedzictwa dla mieszkańców Poznania” współfinansowanego przez Miasto Poznań .

Projekt został objęty patronatem honorowym Marszałka Województwa oraz Prezydenta Miasta Poznania.

26 maja 2026 roku o godzinie 17:00 w Sali Posiedzeń PTPN odbyło się Walne Zebranie Członków PTPN, podczas którego ustępu...
26/05/2026

26 maja 2026 roku o godzinie 17:00 w Sali Posiedzeń PTPN odbyło się Walne Zebranie Członków PTPN, podczas którego ustępujący Zarząd przedstawił sprawozdanie ze swojej działalności, a także wybrano nowe władze na kadencję 2026-2029.

Nowe prezydium zarządu PTPN tworzą:

Prezes: prof. UEP dr hab. Filip Kaczmarek

Wiceprezesi: prof. Maciej Kupczyk, prof. Paweł Churski, prof. Michał Musielak

Sekretarz generalny: prof. UAM dr hab. Rafał Dobek

Zastępca sekretarza generalnego: prof. Zbigniew Karaszewski, prof. Elżbieta Lesiewicz

Podskarbi: prof. UEP dr hab. Grzegorz Kotliński

Zastępca podskarbiego: prof. UEP dr Tomasz Gabrusewicz

Redaktor główny wydawnictwa: prof. UAM dr hab. Jakub Kępiński

Zastępca redaktora wydawnictwa: prof. UAM dr hab. Katarzyna Krzak-Weiss

W skład Komisji Rewizyjnej weszli dr Ligia Henczel, prof. Jaromir Jeszke, dr Piotr Wawrzyniak, prof. Bogdan Miśkowiak, dr hab. Ewa Szczepanowska.

W Komisji skrutacyjnej pracowali dr Paweł Mazur, dr Piotr Szczepanowski, prof. Anna Kotłowska

Walne Zebranie Członków PTPN podjęło decyzję o nadaniu godności członka honorowego PTPN dla pani Olgi Tokarczuk i prof. Normana Daviesa.

Zebraniu przewodniczył prof. Piotr W. Juchacz.

Miło nam poinformować, że ukazał się czwarty tom z realizowanego w PTPN wieloletniego projektu naukowego pt. Wielkopolsk...
25/05/2026

Miło nam poinformować, że ukazał się czwarty tom z realizowanego w PTPN wieloletniego projektu naukowego pt. Wielkopolskie księgi miejskie w okresie nowożytnym - edycje źródłowe. Efektem prowadzonych prac jest opublikowana pozycja pt. Księgi burmistrzowskie miasta Koźmina Wielkiego. Zapiski z lat 1628-1684, którą opracował i wydał dr Robert T. Tomczak, kierownik projektu.

Prezentowana publikacja stanowi krytyczną edycję źródłową trzech rękopisów dotyczących miasta Koźmina Wielkiego z XVII wieku: ksiąg burmistrzowskich z lat 1628–1684. Księgi obecnie przechowywane są w zbiorach Archiwum Państwowego w Poznaniu i Archiwum Archidiecezjalnego w Poznaniu. Publikowane rękopisy zawierają zapisy dotyczące funkcjonowania władz miejskich, działalności sądu burmistrzowskiego oraz codziennego życia mieszkańców tego ważnego ośrodka miejskiego południowej Wielkopolski. Edycja ksiąg przynosi bogaty materiał do poznania historii Koźmina i jego najbliższej okolicy. Na kartach ksiąg odnaleźć można informacje o sporach sąsiedzkich, transakcjach majątkowych, zobowiązaniach finansowych, sprawach rodzinnych czy konfliktach rozstrzyganych przed władzami miejskimi. Źródła te pozwalają również przyjrzeć się relacjom społecznym, praktyce prawa miejskiego oraz codziennym problemom mieszkańców miasta i okolicznych wsi. Publikowane zapisy ukazują Koźmin jako ważny lokalny ośrodek administracyjny i gospodarczy, w którym krzyżowały się interesy mieszczan, szlachty oraz ludności z okolicznych miejscowości. Księgi stanowią cenne świadectwo życia społecznego i kultury prawnej małego miasta w epoce wczesnonowożytnej. Edycja źródłowa została zaopatrzona we wstęp, indeks nazw osobowych i geograficznych, indeks rzeczowy oraz słowniczek trudniejszych terminów.

Publikacja została dofinansowana ze środków budżetu państwa w ramach programu realizowanego przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego pod nazwą „Narodowy Program Rozwoju Humanistyki” nr projektu NPRH/DN/SN/494829/2021/10 kwota dofinansowania 500 000,00 zł, całkowita wartość projektu 500 000,00 zł.

Publikacja dostępna do zakupu na stronie Wydawnictwa PTPN, link w komentarzu.

Za nami niezwykły wieczór Nocy Muzeów! W minioną sobotę, 16 maja, Sala Posiedzeń PTPN zamieniła się w przestrzeń, gdzie ...
18/05/2026

Za nami niezwykły wieczór Nocy Muzeów! W minioną sobotę, 16 maja, Sala Posiedzeń PTPN zamieniła się w przestrzeń, gdzie nauka spotkała się z historią i sztuką podczas wydarzenia pt. „TORT SCHRÖDINGERA”. Świętowaliśmy wspólnie 100-lecie mechaniki kwantowej!

Co działo się w murach Towarzystwa?

💥 Prof. Antoni Wójcik rzucił wyzwanie zdrowemu rozsądkowi i pokazał magię fizyki kwantowej.

🦷 Prof. Beata Czarnecka wyjaśniła, co łączy kwanty z nowoczesną stomatologią.

✉️ Dr Norbert Delestowicz przygotował wystawę poświęconą żołnierzom i ich listów z frontów I wojny światowej.

📸 Paweł Kamza zabrał nas w fotograficzne, kwantowe śledztwo na pokładzie Orient Expressu.

📚 Mgr Maria Ignaszak tropiła tajemnice lektur „człowieka bez właściwości”.

🃏 Mgr Łukasz Szyc połączył fizykę z psychologią Junga podczas rozgrywek w grę KOLAPS.

Dziękujemy wszystkim gościom za tak liczne przybycie i wspólną, pełną inspiracji Noc Muzeów!

Wydarzenie zostało realizowane w ramach projektu pt. „Działania Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk na rzecz rozwoju kultury i dziedzictwa dla mieszkańców Poznania” współfinansowanego przez Miasto Poznań. Noc Muzeów dofinansowana została także przez Fundacja Zakłady Kórnickie.

Komisja Historyczna Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Naukzaprasza na otwarte posiedzenie naukowe, na którym referat p...
14/05/2026

Komisja Historyczna Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk
zaprasza na otwarte posiedzenie naukowe, na którym referat pt.

"Sojusz ostatniej szansy. Związki ostatnich władców pierwszego państwa bułgarskiego (Komitopulów) z ludami stepowymi Europy Wschodniej"

wygłosi Prof. UZ dr hab. Jarosław Dudek (Instytut Historii Uniwersytetu Zielonogórskiego)

Posiedzenie odbędzie się w poniedziałek 25 maja 2026 r.
o godz. 17.00 w Sali Posiedzeń PTPN
przy ul. Mielżyńskiego 27/29 (wejście od dziedzińca po lewej stronie)

Oficjalnie ogłaszamy zakończenie naboru książek do IX Konkursu o Nagrodę Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk za naj...
12/05/2026

Oficjalnie ogłaszamy zakończenie naboru książek do IX Konkursu o Nagrodę Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk za najlepszą publikację o Wielkopolsce w 2025!

Skoro zakończyliśmy nabór zgłoszeń to pora przedstawić członków tegorocznej Kapituły Konkursu. Skład Kapituły przedstawia się następująco:

- prof. UAM dr hab. Danuta Konieczka-Śliwińska (Wydział Historii UAM),
- dr Izabela Wyszowska (AWF Poznań - Akademia Wychowania Fizycznego im. E. Piaseckiego w Poznaniu),
- prof. dr hab. Tomasz Jurek (Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla PAN),
- prof. dr hab. Tomasz Mizerkiewicz (Wydział Filologii Polskiej i Klasycznej UAM),
- prof. UAM dr hab. Piotr Korduba (Instytut Historii Sztuki UAM Poznań),
- prof. UEP dr hab. Filip Kaczmarek (Prezes PTPN - przewodniczący Kapituły),
- Grzegorz Jura (Radny Miasta Poznania, Przewodniczący Komisji Kultury i Nauki),
- dr Norbert Delestowicz (dyrektor Biblioteki PTPN).

Kapitule życzymy owocnych obrad, około połowy czerwca przedstawimy Państwu nominowanych do trzech tegorocznych nagród, natomiast zwycięzców poznamy już pod koniec czerwca br. podczas uroczystej gali rozdania nagród.

Konkurs jest realizowany w ramach projektu „Działania Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk na rzecz rozwoju kultury i dziedzictwa dla mieszkańców Poznania” współfinansowanego przez Miasto Poznań .

NOC MUZEÓW 2026 W PTPNGdzie: Sala Posiedzeń PTPN, ul. Mielżyńskiego 27/29Kiedy: 16.05.2026 r. w godzinach od 18.00 do 22...
11/05/2026

NOC MUZEÓW 2026 W PTPN

Gdzie: Sala Posiedzeń PTPN, ul. Mielżyńskiego 27/29

Kiedy: 16.05.2026 r. w godzinach od 18.00 do 22.00

W 2026 r. mija dokładnie 100 lat od narodzin mechaniki kwantowej, która wywróciła nasz świat do góry nogami. Z tej okazji PTPN zaprasza na „TORT SCHRÖDINGERA” – to będzie Noc Muzeów, w którym nauka spotyka się z historią i sztuką!
To właśnie temu tematowi zostanie poświęcona tegoroczna edycja Nocy Muzeów w PTPN.

W trakcie trwania wydarzenia planowane są następujące atrakcje:
– wystawa książek z epoki i jej poświęconej,
– wystawa publikowanych i niepublikowanych listów z frontów I wojny światowej,
– interaktywny pokaz eksperymentów fizycznych,
– wystawa biało czarnych fotografii okolic Wiednia na pokładzie legendarnego pociągu Orient Express i w szwajcarskiej Arosie.

Wydarzenie realizowane jest w ramach projektu pt. „Działania Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk na rzecz rozwoju kultury i dziedzictwa dla mieszkańców Poznania” współfinansowanego przez Miasto Poznań. Noc Muzeów dofinansowana została także przez Fundacja Zakłady Kórnickie.

Adres

Ulica Mielżyńskiego 27/29
Poznan
61-725

Godziny Otwarcia

Poniedziałek 08:00 - 15:00
Wtorek 08:00 - 15:00
Środa 08:00 - 16:00
Czwartek 08:00 - 16:00
Piątek 08:00 - 16:00

Telefon

+48618527441

Strona Internetowa

Ostrzeżenia

Bądź na bieżąco i daj nam wysłać e-mail, gdy Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk umieści wiadomości i promocje. Twój adres e-mail nie zostanie wykorzystany do żadnego innego celu i możesz zrezygnować z subskrypcji w dowolnym momencie.

Skontaktuj Się Z Ta Organizacja

Wyślij wiadomość do Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk:

Udostępnij