21/06/2026
Beata Bednarowska
🌸🏵Polsko - niemiecki weekend w Bonn, 13-14 czerwca 2026
➡️ 35 lat Traktatu o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy *1991-1926*
➡️ Za mną ciekawy i intensywny weekend, podczas którego wraz z 100 polskimi i niemieckimi uczestnikami wzięłam udział w 3. konferencji Polonii w Bonn, zorganizowanej przez Biuro Polonii w Berlinie i KoKoPol, Centrum Kompetencji i Koordynacji Języka Polskiego z siedzibą
w Saksonii, które od 2020 roku zajmuje się z powodzeniem promocją polszczyzny.
➡️ W pierwszym dniu rozmawiano o Europie, odpowiedzialności i przyszłości relacji polsko – niemieckich. Z Janem Krzysztofem Bieleckim, byłym premierem RP i Hansem-Gertem Pötteringem, byłym przewodniczącym Parlamentu Europejskiego rozmawialy dr Adrianna Tomczak i Patrycja Talar. Wielokrotnie wybrzmiewało stwierdzenie, że warto tworzyć przestrzeń do spotkań i rozmów. Ważne jest budowanie mostów i zaufania. Był apel do młodych, aby ci wspólnie spoglądali w przyszłość i przeciwstawiali się zagrożeniom.
➡️ Drugi dzień konferencji poświęcony był tematowi przyszłości nauki języka polskiego jako odziedziczonego i obcego w Niemczech. Język jest elementem, który tworzy przestrzeń do współpracy. Temat przewodni dyskusji brzmiał: „ Język w procesie przemian - czy polski to coś więcej niż tylko „fajny” język ?”
➡️ Rozmawiano o edukacji, wyzwaniach i szansach, jakie stoją przed polonijną edukacją w nadchodzących latach.
Mieliśmy okazję posłuchać wielu ekspertów i działaczy społecznych, m.in. dr Anny Mróz, dr Magdaleny Telus, dr Katarzyny Różańskiej, dr Erika Malchowa, Josefa Neumanna, Joanny Elies, Agnieszki Karaś, Oliwii Hälterlein, Jonasa Koleckiego oraz Łukasza Sołtysiaka. Ich wystąpienia i rozmowy dostarczyły inspiracji oraz sprzyjały refleksji na temat przyszłości edukacji polonijnej.
➡️ Jedne z warsztatów pt.„Czego potrzebuje polityka edukacyjna?”prowadziła Joanna Elies, przewodnicząca Komisji ds. Równości i Integracji Miasta Dorsten. Język tworzy przestrzeń do współpracy, a dwu- i wielojęzyczność jest szansą na światowym rynku pracy, gdyż w tym przypadku nauka jest jak jazda na rowerze, gdy „ kręci się jedno koło, musi kręcić się też i drugie.”
➡️ Język polski jest środkiem dostępu do rodziny, służy zachowaniu tożsamości, jest podstawą akceptacji i przynależnosci społecznej oraz komunikacji. Język jest nośnikiem tradycji, kultury i wzorców myślowych oraz tworzy przestrzeń dla wyobraźni, kreatywności globalnego
myślenia.
➡️ Postawiano pytanie: jaką rolę powinien odgrywać język polski w Niemczech w roku 2035? ˃ język polski jako odziedziczony ˃ język polski jako obcy ˃ kompetecja europejska ˃ język sąsiada. Czego potrzebuje polityka oświatowa? Odpowiedziami były: struktur, finansowania i kooperacji, sieci kontaktow i współpracy. Co działa dobrze? ˃Jest dużo organizacji i inicjatyw, które współpracują na wielu płaszczyznach. Polacy mogą prowadzić tzw. dyplomację kultruralną. Nie zależy też przy tym jedynie na języku polskim jako języku pochodzenia Polonii, ale również na prestiżu tego języka. Język polski mógłby być również jednym nauczanych i chętnie wybieranym językiem obcym, obok na przykład języków angielskiego
czy francuskiego.
➡️ Nierzadko mamy/możemy mieć minimalny, ale też realny wpływ na politykę. Ważne jest więc tworzenie tego realnego wpływu, sieciowanie i zapewnienie stabilnego i trwałego finansowania języka polskiego. Dr Magdalena Telus powiedziała: „Kokopol stara się o
wprowadzenie regularnej nauki języka polskiego do szkół.” Dodała również, iż ważne jest pracowanie i uczenie się w oparciu o dydaktykę wielojęzyczności, budowanie świadomości językowej oraz pozytywnych emocji i osadzenie się w języku. Dr Anna Mróz zauważyła, że
Hesja i Brandenburgia są jedynymi krajami związkowymi, które w dziedzinie wspierania języka polskiego powołują się na Traktat o dobrym sąsiedztwie.
Artykuł 25 (1) tego Traktatu brzmi: „Umawiające się strony potwierdzają swą gotowość do umożliwienia wszystkim zainteresowanym osobom pełnego dostępu do języka i kultury drugiego kraju i będą popierać odpowiednie państwowe oraz prywatne inicjatywy i instytucje. (...)”
➡️ Traktat, który ma 35 lat jest fundamentem relacji polsko - niemieckich, ale te relacje budują ludzie. Na jednym ze slajdów przeczytałam: ”Przyszłość języka polskiego zależy od ludzi, instytucji i gotowości do współpracy.” Język łączy ludzi i buduje porozumienie oraz pozostaje jednym z najważniejszych filarów dobrych relacji polsko- niemieckich. Mówić można z każdym, kto słyszy, ale rozmawiać – tylko z tym, kto słucha. Rozmawiajmy więc i budujmy wszelkie mosty, też te językowe.
➡️ Serdeczne podziękowania dla organizatorów: Geschäftsstelle der Polonia in Berlin, Landesverband der Polnischen Organisationen in Nordrhein-Westfalen e.V. , KoKoPol,
Stiftung IBZ St. Marienthal
https://kokopol.eu/ueber-uns/?lang=pl
https://biuropolonii.de/pl/
