Samodzielna Grupa Odtworzeniowa "Pomorze"

29/09/2025

Za nami kolejny już nowodworski Dzień Osadnika. Jego organizatorem od 2014 r. jest Stowarzyszenie Miłośników Nowego Dworu Gdańskiego – Klub Nowodworski. Samodzielna Grupa Odtworzeniowa „Pomorze” od samego początku uczestniczy w tym żuławskim święcie. Celem tego wyjątkowego w skali kraju wydarzenia jest oddanie hołdu pionierom powojennego osadnictwa na Żuławach, którzy przywrócili tę krainę do życia. Choć ma ono konwencję inscenizacji historycznej, to nie ma tu podziału na rekonstruktorów i publiczność; wszyscy mieszkańcy przebrani w powojenne stroje biorą udział w święcie, odtwarzając sceny przybycia na Żuławy pierwszych polskich, powojennych osadników.

Tematem przewodnim tegorocznej edycji była szkoła, gdyż – cytując za stroną organizatora – „Między powojenną traumą, niepewnością jutra a odwagą życia i budowania na nowo – szkoła była dla powojennych osadników rytuałem i symbolem tworzenia polskości na obcych ziemiach. Budowana od podstaw siłami tych, którzy tu przybyli, dawała poczucie, że to, co kruche i niepewne, może zostać umocnione przez wiedzę, język i kulturę. Nauka była nicią, łączącą pamięć przodków z marzeniami dzieci, mostem pomiędzy utraconą ojczyzną a tą, którą dopiero trzeba było oswoić”.

27 września jak zwykle setki mieszkańców powiatu nowodworskiego, wolontariuszy, uczniów spotkały się na stacji Żuławskiej Kolei Dojazdowej. Odtworzono tam sceny z przybycia pierwszych powojennych osadników na Żuławy. Następnie członkowie Samodzielnej Grupy Odtworzeniowej „Pomorze” w mundurach 1AWP i strojach cywilnych, na swoich pojazdach – motocyklach, Dodge`u i ciężarowym Chevrolecie – poprowadzili barwny i radosny pochód ulicami miasta. Na Chevrolecie grała i śpiewała świetna, żywiołowa Kapela Osadnicza. Przy obelisku Pionierów Odbudowy Żuław złożono kwiaty i odśpiewano hymn państwowy

Następnie pochód wyruszył do Żuławskiego Parku Historycznego, gdzie wykonano wspólne pamiątkowe zdjęcie. A potem wszyscy mogli wziąć udział w zainscenizowanych przez SGO „Pomorze” zajęciach szkolnych dla dzieci i dorosłych analfabetów. W rolę nauczyciela wcielił się nasz gwiazdor Franc. Nasze dziewczyny nie ułatwiały Francowi pracy, ale robił co mógł aby nauczyć osadników czytać, pisać i liczyć. Każdy chciał się też przejechać z Gremolem historycznym motocyklem. Bufet walizkowy Maćka był jak zwykle fantastyczny. Było jak zawsze radośnie, na luzie, bez zadęcia, autentycznie. Do zobaczenia za rok.

Zdjęcia: Gusia, Monika W., Monika K., Stocho

22/09/2025

03/09/2025

Tradycyjnie 1 września członkowie i sympatycy Samodzielnej Grupy Odtworzeniowej „Pomorze” wzięli udział w „Pikniku Historyczno-Militarnym” zorganizowanym przez Fabrykę Sztuk w Tczewie na bulwarze nadwiślańskim im. Księcia Sambora II, budując i ożywiając dioramy historyczne przedstawiające polsko-niemieckie przejście graniczne z 1939 r. Ponadto ułani Kaszubskiego Szwadronu Kawalerii z Kolana w umundurowaniu z okresu II Rzeczypospolitej przedstawili m.in. musztrę paradną oraz pokaz władania szablą i lancą.

Samodzielna Grupa Odtworzeniowa „Pomorze” jak zwykle zaprezentowała się w pełnej krasie, tym bardziej, że tegoroczna lokalizacja dioram znajdowała się w bezpośrednim sąsiedztwie mostów i Wisły. Ponad trzydzieścioro rekonstruktorów i rekonstruktorek SGO „Pomorze” wystąpiło w umundurowaniu polskim i niemieckim oraz w strojach cywilnych. Pokazaliśmy repliki aż 4 motocykli armii niemieckiej, polskiego samochodu pancernego Ursus wz. 34, samochód Dodge WC, ciężarówkę Mercedes L4500, GAZ69 oraz armatę p-pancerną 45 mm wz. 42. Uczestnicy pikniku żywo interesowali się stanowiskiem, na którym można było „przyłożyć się” do karabinów Ma**er czy Browninga wz. 28.

Wyjątkowo atrakcyjnie – jak zwykle – prezentował się samochód Citroen AC4 z 1928 r., na którym umieszczono mobilną wystawę „Wrzesień 1939” (uzbrojenie, zabytki, tablice edukacyjne). I samochód, i wystawę wyszykował nasz Smoochy.

Po raz pierwszy zaprezentowana została polowa przewodowa linia łączności wraz z centralą telefoniczną. Dzieło Smoka – co było niestety do przewidzenia – nie wytrzymało długo pod stopami hord tczewskich bąbelków.

Nasze niezawodne dziewczyny, do których dołączyła dzielna Julka, zorganizowały i prowadziły dla zainteresowanych autorski punkt medyczny, a Zbyszek z Torunia dzielnie wybijał chętnym polskie przedwojenne nieśmiertelniki.

Dziękujemy organizatorom Pikniku za zaproszenie i do zobaczenia za rok.

Foto: Gusia

20/08/2025

W środę, 13 sierpnia 2025 roku, Muzeum Ziemi Puckiej im. Floriana Ceynowy wraz ze Stowarzyszeniem Przyjaciół Muzeum Ziemi Puckiej zaprosiło mieszkańców i turystów na HALLERIADĘ pod hasłem „Letni Chill u Hallera. Wydarzenie miało na celu uczczenie ważnych rocznic: 150. urodzin gen. Józefa Hallera i 102. urodzin rzeźbiarza Leona Golli.

Niewątpliwą atrakcją pikniku był udział w nim członków i sympatyczki Samodzielnej Grupy Odtworzeniowej „Pomorze”. Prezentacja historycznych mundurów Wojska Polskiego została uzupełniona kostiumem cywilnym dzięki koleżance „Agnes”. Całości dopełniła prezentacja Sebastianowego zabytkowego samochodu Citroen AC4 z 1928 r. z mobilną wystawą „Wybrzeże 1939”.

Podziękowania dla uczestników „Halleriady” za poświęcony czas i zaangażowanie.

Relacje:

https://wladyslawowo.pl/wiadomosci/1/wiadomosc/238825/letni_chill_u_hallera__wspolne_swietowanie_historii_sztuki_i_nat

https://www.facebook.com/MuzeumZiemiPuckiej

Zdjęcia: Aga, Kędzior, Jurgen, Muzeum Ziemi Puckiej

11/08/2025

W niedzielę 10 sierpnia 2025 r. rekonstruktorzy SGO „POMORZE” po raz kolejny wzięli udział w nagraniach scen, do programu ODNALEŹĆ ZAGIONIONE, emitowanego w TVP Historia. Tym razem filmowcy skupili się na nagrywaniu ujęć i scen związanych z ewakuacją Niemców, zarówno żołnierzy jak i ludności cywilnej. Sceny przedstawiały ewakuację pieszą, na rowerach i na motocyklach. Przedstawiciele zaprzyjaźnionej grupy Kaszubski Szwadron Kawalerii z Kolana wystawili sekcję „bryczkową”.

W zdjęciach uczestniczyli rekonstruktorzy odtwarzający wojska niemieckie z 1945.

Zdjęcia: Gusia

06/08/2025

Przełom lipca i sierpnie duża część Samodzielnej Grupy Odtworzeniowej „Pomorze” tradycyjnie spędziła w Warszawie. Na zaproszenie panów Andrzeja Szczygielskiego i kapitana Andrzeja Stańskiego z www.krypa.pl pojechaliśmy tam, by wziąć udział w uroczystościach związanych z 81. rocznicą wybuchu Powstania Warszawskiego. Podobnie jak rok i dwa lata temu tę wyjątkową rocznicę „Godziny W” spędziliśmy na Wiśle, na uroczystej paradzie łodzi, w umundurowaniu powstańczym, 1 AWP i strojach cywilnych. Na pokładach „Hetmana Sahajdacznego” i „Św. Elżbiety” przypadł nam w udziale zaszczyt i przyjemność towarzyszenia wyjątkowym gościom – Powstańcom: kapitan Barbarze Tokarskiej ps. „Jola” i strzelcowi Janowi Ebertowi, ps. „Ryś”. W pełni doceniamy możliwość obcowania z tymi wyjątkowymi ludźmi, którzy mimo ciężkich doświadczeń pozostają pogodni, otwarci, skromni, ciekawi świata, z dystansem do otaczającej rzeczywistości. O godz. 17.00 rozległy się syreny. Nad symbolicznym miejscem zatopienia statku „Bajka” nasi koledzy złożyli w nurt Wisły biało-czerwony wieniec. Mimo niesprzyjającej pogody nasi bohaterowie pozostali na pokładzie do końca koncertu zespołu „Dragon”, który odbył się po paradzie. W trakcie koncertu podzielili się z publicznością swoimi przemyśleniami i wspomnieniami. Krótkie przemówienie wzywające do jedności i przeciwdziałania podziałom naszego narodu wygłosił Poseł na Sejm Rzeczpospolitej Polskiej Piotr Kandyba, który również uczestniczył w paradzie i towarzyszył Powstańcom. Dziękujemy, że byliśmy częścią tego wydarzenia.

Sobotę 2 sierpnia spędziliśmy pod hasłem „muzea”. Tego dnia odwiedziliśmy Muzeum Katyńskie, Muzeum Więzienia Pawiak oraz Mauzoleum Walk i Męczeństwa na Szucha. Prezentowane w tych instytucjach ekspozycje, narracje, historie są niezwykle bolesne, pełne ludzkich tragedii, cierpienia, rozpaczy, ale również wielkiego hartu ducha, odwagi, heroizmu. W tyle głowy ciągle kołacze pytanie: Jak to możliwe? Jak jeden człowiek może robić coś takiego innemu człowiekowi? Przygnębiająca konstatacja jest taka, że poznawane w tych muzeach historie wcale do historii nie odeszły.

W niedzielę 3 sierpnia wróciliśmy nad Wisłę. Popłynęliśmy w rejs z Wychódźca do Czerwińska. Płynęliśmy piękną łodzią – repliką bata piaskarskiego zbudowaną w latach 2021-2022 r. pod kierunkiem znakomitego szkutnika Tomasza Szczęsnego. Naszym sternikiem i przewodnikiem był kapitan Andrzej Lanczewski z fundacji Szlakiem Wisły (www.szlakiem-wisly.pl), armator wiślanych jednostek, znawca i miłośnik Wisły. Opowiadał nam o rzece, jej charakterze, o pływaniu po niej, o łodziach, przyrodzie, historii, czytaniu rzeki. W Czerwińsku pospacerowaliśmy po tym zatrzymanym w czasie miasteczku oraz odwiedziliśmy słynne romańskie, dwuwieżowe założenie kościelno-klasztorne. Był to świetnie spędzony czas, zwłaszcza, że większość z nas pierwszy raz uczestniczyła w takim wiślanym rejsie.

Wszyscy trzej Andrzejowie – bardzo Wam dziękujemy i do zobaczenia za rok.

Zdjęcia: Adam Niedziułka, Krystyna Stawecka, Krzysiek Czarnota, Gusia

02/08/2025

W niedzielę 27 lipca 2025 r. rekonstruktorzy SGO „POMORZE” wzięli udział w nagraniach scen, do programu ODNALEŹĆ ZAGIONIONE, emitowanego w TVP Historia. Odcinek zawierający nagrane ujęcia i sceny zostanie wyemitowany w telewizji we wrześniu tego roku, a będzie poświęcony akcji Hannibal (ewakuacji ludności i wojska niemieckiego drogą morską w 1945 r.).

W zdjęciach uczestniczyli rekonstruktorzy odtwarzający wojska niemieckie z 1945 roku jak i armię sowiecką.

11/07/2025

W sobotę 05.07.2025 r. w Choczewie odbyła się X edycja Biegu Pamięci „Tropem Wyklętych Maks i Aldona”. Wydarzenie zostało zorganizowane przez Stowarzyszenie im. kpt. Antoniego Rymszy „Maks”.

W imprezie uczestniczyło dwoje członków SGO „POMORZE” – Zuza i Nikodem. Zuzia przyjechała ze swoimi kawaleryjskimi końmi Siwą i Krakusem, w barwach Szwadronu Krakusów Gdyńskich. A Nikodem zaprezentował utwór partyzancki „Wiernie Iść”.

Fot: Marek Drzewowski

11/07/2025

W niedzielę 22 czerwca 2025 r. grupa najbardziej wytrwałych rekonstruktorów w osobach Gremol, Smok, Kędzior, Jurgen i Mikołaj wzięła udział w tradycyjnych wydarzeniach w Stadzie Ogierów w Starogardzie Gdańskim o nazwie: „Święto Kawalerii 2. Pułku Szwoleżerów Rokitniańskich w 110 rocznicę Szarży pod Rokitną”. Święto Kawalerii było częścią Dni Starogardu Gdańskiego 2025, organizowanych przez Urząd Miasta we współpracy ze Stowarzyszeniem Szwadron Kawalerii im. 2. Pułku Szwoleżerów Rokitniańskich.

Organizatorem w zakresie inscenizacji po stronie SGO „Pomorze” był kolega Gremol.

Inscenizacja – według scenariusza niezawodnego Jerzego Hanisza – była wielowątkową opowieścią z czasów pierwszej wojny światowej i znanego wydarzenia szarży pod Rokitną.

Rekonstruktorzy SGO wcielili się w role legionistów.

Inscenizacja poprzedzona była festynem kawaleryjskim oraz pokazami współczesnych jednostek Wojska Polskiego.

Współorganizatorem Święta Kawalerii było Województwo Pomorskie, Prezydent Miasta Starogardu Gd., Wójt Gminy Starogard Gd, Starosta Starogardzki a także 16 Pomorska Dywizja Zmechanizowana im. Króla Kazimierza Jagiellończyka w Elblągu i 9 Braniewska Brygada Kawalerii Pancernej.