12/08/2026
🚨 „BRAK LUDZI” TO NIE AUTOMATYCZNA ODMOWA URLOPU!
Wystąpiliśmy do Dyrekcji O/ZG Polkowice-Sieroszowice w sprawie przypadków odmawiania pracownikom urlopu na żądanie.
Odpowiedź Dyrekcji :
👉 nie może funkcjonować zasada automatycznej odmowy,
👉 sam niedobór pracowników nie jest wystarczającym powodem,
👉 każda sytuacja powinna być oceniana indywidualnie,
👉 a odmowa musi wynikać z rzeczywistych i konkretnych okoliczności.
Co więcej, Dyrekcja zadeklarowała weryfikację konkretnych przypadków, które zgłosimy.
Teraz najważniejsze jest jedno: żeby to, co zostało zapisane na papierze, było również stosowane w praktyce.
Będziemy sprawdzać. I będziemy reagować tam, gdzie prawa pracowników nadal będą naruszane.
📄 Publikujemy pełną odpowiedź Dyrekcji ⤵️
w odpowiedzi na pismo z dnia 13 lipca 2026 r., znak: ZZPPM/63/2026, dotyczące odmów udzielania pracownikom urlopu na żądanie, przedstawiam stanowisko Dyrekcji Oddziału Zakłady Górnicze „Polkowice-Sieroszowice”.
Dyrekcja przyjmuje z należytą uwagą wszelkie sygnały dotyczące realizacji uprawnień pracowniczych. Jednocześnie ocena prawidłowości postępowania pracodawcy w zakresie udzielania urlopu na żądanie musi uwzględniać zarówno przepisy prawa pracy, jak i konkretne okoliczności występujące w chwili zgłoszenia żądania przez pracownika.
Zgodnie z art. 167² Kodeksu pracy pracodawca jest obowiązany udzielić, na żądanie pracownika i w terminie przez niego wskazanym, nie więcej niż czterech dni urlopu w każdym roku kalendarzowym. Urlop na żądanie pozostaje jednak częścią urlopu wypoczynkowego i jest udzielany przez pracodawcę. Samo zgłoszenie żądania nie jest równoznaczne z jednostronnym rozpoczęciem urlopu przez pracownika.
Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 28 października 2009 r., sygn. akt II PK 123/09, wskazał, że obowiązek udzielenia urlopu na żądanie nie ma charakteru bezwzględnego. Odmowa może nastąpić w szczególnych okolicznościach, gdy zasługujący na ochronę wyjątkowy interes pracodawcy wymaga obecności danego pracownika w pracy. Sąd Najwyższy podkreślił również, że pracownik nie może rozpocząć urlopu na żądanie przed jego udzieleniem przez pracodawcę.
Powyższe nie oznacza jednak, że odmowa może następować automatycznie, wyłącznie na podstawie ogólnego powołania się na potrzeby pracodawcy. Każda taka decyzja powinna być poprzedzona oceną konkretnej sytuacji, w szczególności rzeczywistej konieczności obecności danego pracownika, możliwości zapewnienia zastępstwa oraz wpływu jego nieobecności na bezpieczeństwo i prawidłowy tok pracy.
Odnosząc się kolejno do zagadnień przedstawionych w Pańskim piśmie, wyjaśniam, co następuje.
1. Zarzut rosnącej liczby odmów udzielania urlopu na żądanie
Na podstawie informacji przedstawionych w piśmie nie jest możliwe potwierdzenie, że w Oddziale występuje powszechna lub systemowa praktyka odmawiania urlopu na żądanie. Pismo nie wskazuje liczby przypadków, okresu, którego miałoby ono dotyczyć, komórek organizacyjnych, dat zgłoszenia wniosków ani okoliczności poszczególnych odmów.
Dyrekcja nie kwestionuje, że w konkretnych przypadkach mogło dojść do odmowy udzielenia urlopu. Sam fakt wystąpienia odmowy nie przesądza jednak o naruszeniu prawa. Dla dokonania takiej oceny konieczne jest ustalenie między innymi:
* jaka była obsada danej zmiany;
* jakie zadania były w tym czasie realizowane;
* jakie kwalifikacje i uprawnienia posiadał pracownik;
* czy możliwe było zapewnienie zastępstwa;
* czy wystąpiły inne nieprzewidziane nieobecności;
* jaki wpływ nieobecność pracownika mogła mieć na bezpieczeństwo ruchu zakładu górniczego i ciągłość prowadzonych prac.
Bez analizy tych okoliczności nie jest możliwe obiektywne stwierdzenie, czy konkretna odmowa była uzasadniona.
2. Zasady rozpatrywania wniosków i ewentualne wytyczne dotyczące odmów
W Oddziale nie obowiązują formalne ani nieformalne wytyczne nakazujące ograniczanie pracownikom możliwości korzystania z urlopu na żądanie. Nie zostały również wprowadzone limity dotyczące liczby osób mogących skorzystać z tego uprawnienia, niezależne od okoliczności występujących na danej zmianie.
Nie funkcjonuje zasada automatycznej odmowy z powodu osiągnięcia określonego poziomu absencji ani polecenie, zgodnie z którym wnioski o urlop na żądanie miałyby być co do zasady rozpatrywane negatywnie.
Każde żądanie powinno być rozpatrywane indywidualnie przez osobę uprawnioną do organizowania pracy i udzielania urlopu. Przełożony jest zobowiązany uwzględnić zarówno prawo pracownika do urlopu, jak i obowiązek zapewnienia bezpiecznego oraz prawidłowego przebiegu pracy.
W szczególności ogólne stwierdzenia, takie jak „brak ludzi” albo „brak obłożenia”, nie powinny zastępować oceny konkretnego przypadku. Jeżeli odmowa następuje, jej rzeczywistą podstawą powinny być możliwe do wskazania okoliczności dotyczące danej zmiany, stanowiska pracy i pracownika.
3. Okoliczności mogące stanowić podstawę odmowy
Odmowa udzielenia urlopu na żądanie może być rozważana wyłącznie wyjątkowo. W warunkach zakładu górniczego mogą ją uzasadniać w szczególności takie okoliczności jak:
* brak możliwości zapewnienia wymaganej, bezpiecznej obsady konkretnego stanowiska lub rejonu;
* brak innego pracownika posiadającego kwalifikacje, uprawnienia albo doświadczenie niezbędne do wykonania określonych zadań;
* wystąpienie jednocześnie kilku nieprzewidzianych absencji, których nie można było wcześniej uwzględnić w organizacji pracy;
* konieczność usunięcia awarii, zabezpieczenia miejsca niebezpiecznego albo wykonania pilnych prac związanych z bezpieczeństwem.
Nie każda trudność organizacyjna stanowi podstawę odmowy. Konieczne jest ustalenie, że nieobecność właśnie tego pracownika, w konkretnym dniu i na konkretnej zmianie, powodowałaby rzeczywiste i istotne zagrożenie dla prawidłowego toku pracy albo bezpieczeństwa.
4. Niedobory kadrowe i niewystarczająca obsada zmian
Dyrekcja podziela stanowisko, że utrzymujące się problemy kadrowe lub organizacyjne nie mogą same w sobie stanowić stałej i automatycznej podstawy odmawiania pracownikom urlopu na żądanie.
Należy jednak odróżnić ogólną sytuację kadrową Oddziału od konkretnej sytuacji występującej na danej zmianie. Jeżeli wskutek nieprzewidzianych nieobecności, awarii, szczególnych warunków technicznych lub konieczności wykonania prac zabezpieczających nieobecność kolejnego pracownika uniemożliwiłaby zapewnienie bezpiecznej obsady, okoliczność taka może uzasadniać odmowę.
Decydujące znaczenie ma zatem nie samo ogólne powołanie się na niedobór pracowników, lecz rzeczywista, odpowiednio zweryfikowana konieczność obecności konkretnej osoby.
Każdy przypadek powinien być oceniany odrębnie. Niedopuszczalne byłoby przyjęcie generalnego założenia, że określony poziom zatrudnienia albo absencji automatycznie wyłącza możliwość korzystania przez wszystkich pracowników z urlopu na żądanie.
5. Działania organizacyjne i nadzorcze
Niezależnie od braku podstaw do potwierdzenia systemowego charakteru opisanej praktyki Dyrekcja podejmie działania mające na celu zweryfikowanie zgodnego z prawem sposobu rozpatrywania wniosków.
6. Weryfikacja konkretnych przypadków
W celu przeprowadzenia rzetelnej analizy zwracam się o przekazanie informacji dotyczących konkretnych przypadków, które w ocenie Organizacji Związkowej mogą świadczyć o nieprawidłowościach.
Informacja powinna, w miarę możliwości, obejmować:
* datę zgłoszenia urlopu i termin, którego żądanie dotyczyło;
* komórkę organizacyjną, oddział i zmianę;
* stanowisko zajmowane przez pracownika;
* sposób i godzinę zgłoszenia żądania;
* osobę, która podjęła decyzję;
* przekazaną pracownikowi przyczynę odmowy;
* inne istotne okoliczności dotyczące obsady i organizacji pracy.
Każdy przedstawiony przypadek zostanie poddany indywidualnej analizie. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości zostaną podjęte adekwatne działania organizacyjne lub nadzorcze.
Dyrekcja pozostaje otwarta na konstruktywny dialog ze stroną społeczną i deklaruje gotowość do współpracy w sprawach związanych z przestrzeganiem prawa pracy oraz ochroną uprawnień pracowniczych. Jednocześnie oceny dotyczące prawidłowości działania pracodawcy powinny opierać się na konkretnych i możliwych do zweryfikowania okolicznościach, a nie wyłącznie na ogólnych informacjach o przypadkach, które nie zostały bliżej zidentyfikowane.