15/01/2026
Poselski projekt ustawy o ochronie strategicznych obiektów sportowych.
Dotyczy zapewnienia trwałości funkcji sportowej kluczowych obiektów poprzez: przeciwdziałanie ich degradacji technicznej i funkcjonalnej, wzmocnienie roli państwa i samorządu terytorialnego w ochronie infrastruktury sportowej, wprowadzenie przejrzystych i proporcjonalnych mechanizmów ingerencji w prawo własności w sytuacjach uzasadnionych ważnym interesem publicznym.
***
Zapraszamy do udziału w konsultacjach społecznych dotyczących rozpatrywanych przez Sejm projektów ustaw. Uwagi przedstawione podczas konsultacji społecznych mogą odegrać istotną rolę w procesie legislacyjnym.
Link:
https://opiniowanie.sejm.gov.pl/RPW-42995-2025/
***
USTAWA z dnia … o ochronie strategicznych obiektów sportowych
Art. 1. 1. Ustawa określa zasady ochrony prawnej strategicznych obiektów sportowych.
2. Celem ustawy jest przeciwdziałanie likwidacji, degradacji technicznej oraz niekontrolowanemu przekształcaniu obiektów sportowych w wyniku presji inwestycyjnej.
Art. 2. Ustawa reguluje w szczególności:
1) definicję strategicznego obiektu sportowego;
2) zasady prowadzenia Rejestru Strategicznych Obiektów Sportowych;
3) instrumenty ochrony w planowaniu przestrzennym;
4) procedurę zmiany sposobu użytkowania obiektów sportowych;
5) ustawowe prawo pierwokupu;
6) zasad wywłaszczenia;
7) sankcje administracyjneza zmianę sposobu użytkowania strategicznego Obiektu Sportowego lub jego rozbiórkibez wymaganej zgody.
Art. 3. 1. Ilekroć w ustawie jest mowa o strategicznym obiekcie sportowym, należy przez to rozumieć nieruchomość gruntową, zabudowaną lub niezabudowaną, stanowiącą organizowaną całość funkcjonalną, która spełnia łącznie następujące warunki:
1) jest lub była w okresie ostatnich 10 lat wykorzystywana do prowadzenia zorganizowanej działalności w zakresie sportu, rekreacji lub rehabilitacji ruchowej;
2) posiada powierzchnię nie mniejszą niż 0,2 ha;
3) stanowi trwały element układu urbanistycznego zapewniający dostęp do infrastruktury kultury fizycznej dla społeczności lokalnej
– niezależnie od aktualnego stanu technicznego urządzeń oraz wpisu do ewidencji gruntów i budynków.
2. Do strategicznych obiektów sportowych zalicza się w szczególności:
1) stadiony piłkarskie, lekkoatletyczne i boiska;
2) obiekty przyszkolne;
3)hale sportowo-widowiskowe;
4) pływalnie kryte i odkryte;
5) zespoły kortów tenisowych i innych sportów rakietowych;
6) tory kolarskie, żużlowe i wrotkarskie i inne;
7) strzelnice sportowe.
3. Przepisów ustawy nie stosuje się do:
1) obiektów o charakterze tymczasowym, wzniesionych na okres krótszy niż 180 dni;
2) obiektów sportowych zlokalizowanych wewnątrz budynków o dominującej funkcji innej niż sportowa, jeżeli nie stanowią one wyodrębnionej nieruchomości gruntowej.
Art. 4. 1. Tworzy się Rejestr Strategicznych Obiektów Sportowych, zwany dalej „RSOS”.
2. Wpis strategicznego obiektu sportowegodo RSOS następuje w drodze decyzji administracyjnej.
Art. 5. 1. Organem właściwym w sprawach RSOS jest minister właściwy do spraw kultury fizycznej.
2. Minister może powierzyć czynności analityczne i techniczne jednostce podległej.
Art. 6. 1. Postępowanie o wpis do RSOS wszczyna się:
1) z urzędu;
2) na wniosek:
a) rady gminy,
b) właściwego polskiego związku sportowego,
c) wojewódzkiego konserwatora zabytków,
d) organizacji trzeciego sektora działającej w zakresie kultury fizycznej.
2. Z dniem doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania obowiązuje tymczasowyzakaz zmiany sposobu użytkowania, rozbiórki lub degradacji obiektu.
Art. 7. W toku postępowania sporządza się audyt obejmujący w szczególności:
1) znaczenie społeczne obiektu;
2) deficyt infrastruktury sportowej w promieniu 1500 m;
3) wpływ likwidacji na szkolenie dzieci i młodzieży.
Art. 8. 1. Decyzji o wpisie do RSOS nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności.
2. Wpis podlega ujawnieniu w dziale III księgi wieczystej.
Art. 9.Wykreślenie z RSOS może nastąpić wyłącznie, gdy właściciel zobowiązał się aktem notarialnym do wybudowania obiektu zamiennego o parametrach nie gorszych.
Art. 10.1. Dla terenów wpisanych do RSOS sporządzenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest obowiązkowe.
2. Do czasu uchwalenia planu, o którym mowa w ust. 1, dla terenów wpisanych do RSOS nie wydaje się decyzji o warunkach zabudowy, o której mowa w art. 59 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2024 r., poz. 1130), chyba że dotyczy ona inwestycji celu publicznego z zakresu sportu.
Art. 11. 1. Zmiana sposobu użytkowania obiektu wpisanego do RSOS wymaga uzgodnienia z ministrem właściwym do spraw kultury fizycznej.
2. Uzgodnienie następuje w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie.
3. Dokonanie zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania w organie nadzoru budowlanego bez dołączenia postanowienia uzgadniającego, o którym mowa w ust. 2, obliguje ten organ do wniesienia sprzeciwu.
Art. 12. 1. Gminie, a w przypadku jej niewykonania – Skarbowi Państwa, przysługuje ustawowe prawo pierwokupu nieruchomości wpisanej do RSOS.
2. Notariusz jest obowiązany zawiadomić gminę o każdej umowie sprzedaży takiej nieruchomości.
3. W przypadku wykonania prawa pierwokupu, cenę nieruchomości ustala się przy uwzględnieniu jej przeznaczenia na cele sportowe i rekreacyjne, z pominięciem wartości wynikającej z potencjalnej zmiany przeznaczenia na cele inne niż sportowe. Jeżeli cena w umowie sprzedaży rażąco odbiega od tak ustalonej wartości rynkowej, stosuje się odpowiednio przepisy art. 111 ustawyz dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2024 r., poz. 1145).
Art. 13. 1. Wywłaszczenie strategicznego obiektu sportowego może nastąpić wyłącznie w celu zachowania jego funkcji sportowej.
2. Odszkodowanie ustala się według wartości wynikającej z funkcji sportowej, a nie potencjalnej funkcji deweloperskiej.
Art. 14. 1. Kto bez wymaganej zgody dokonuje zmiany sposobu użytkowania
strategicznego Obiektu Sportowego lub dokonuje jego rozbiórki, podlega administracyjnej karze
pieniężnej.
2. Karę, o której mowa w ust. 1, wymierza minister właściwy do spraw kultury fizycznej w drodze decyzji, w wysokości od 50% do 100% wartości odtworzeniowej obiektu, niemniej niż 500.000 zł.
3. Wpływy z kar stanowią przychód Funduszu Rozwoju Kultury Fizycznej.
Art. 15.W ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U z 2024 r., poz. 1145) w art. 6 po pkt 6a dodaje się pkt 6b w brzmieniu:
„6b) ochrona i utrzymanie Strategicznych Obiektów Sportowych wpisanych do Rejestru, o którym mowa w ustawie o ochronie strategicznych obiektów sportowych."
Art. 16.W ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U z 2025 r., poz. 418) w art. 71 po ust. 2d dodaje się ust. 2e w brzmieniu:
„2e. W przypadku obiektów wpisanych do Rejestru Strategicznych Obiektów Sportowych, do zgłoszenia należy dołączyć postanowienie o uzgodnieniu wydane przez Ministra właściwego do spraw kultury fizycznej."
Art. 17.Do wszczętych i nie zakończonych postępowań administracyjnych, w sprawach o których mowa w art. 13 oraz innych zmierzających do zmiany charakteru obiektów sportowych stosuje się przepisy niniejszej ustawy.
Art. 18. Obiekty spełniające kryteria ustawy podlegają wpisowi do RSOS z urzędu w terminie 24 miesięcy.
Art. 19.W sprawach nieuregulowanych w niniejszejustawie stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowaniaadministracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 oraz z 2025 r. poz. 769).
Art. 20.Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.
U ZASADNIENIE
I. Potrzeba i cel wprowadzenia regulacji
Projekt ustawy o ochronie strategicznych obiektów sportowych ma na celu stworzenie systemowych instrumentów prawnych służących zachowaniu i ochronie infrastruktury sportowej o kluczowym znaczeniu dla realizacji konstytucyjnych zadań państwa w zakresie kultury fizycznej, ochrony zdrowia publicznego oraz rozwoju sportu dzieci i młodzieży.
W ostatnich latach obserwuje się narastające zjawisko likwidacji lub trwałego przekształcania istniejących obiektów sportowych, w szczególności położonych na terenach atrakcyjnych inwestycyjnie w obszarach zurbanizowanych. Proces ten jest wynikiem presji rynkowej, braku skutecznych instrumentów ochrony w prawie planistycznym oraz niedostatecznego uwzględniania interesu publicznego, jakim jest dostęp społeczności lokalnych do infrastruktury sportowej.
Obowiązujący stan prawny nie zapewnia adekwatnej ochrony obiektów sportowych, które – w przeciwieństwie do zabytków – nie korzystają ze szczególnego reżimu ochronnego, mimo że ich utrata prowadzi do nieodwracalnych skutków społecznych, zdrowotnych i przestrzennych. Likwidacja stadionów, pływalni czy zespołów boisk powoduje trwałe deficyty infrastrukturalne, których odtworzenie w realiach współczesnych miast jest często niemożliwe lub ekonomicznie nieuzasadnione.
Celem projektowanej ustawy jest zatem:
• zapewnienie trwałości funkcji sportowej kluczowych obiektów,
• przeciwdziałanie ich degradacji technicznej i funkcjonalnej,
• wzmocnienie roli państwa i samorządu terytorialnego w ochronie infrastruktury sportowej,
• wprowadzenie przejrzystych i proporcjonalnych mechanizmów ingerencji w prawo własności w sytuacjach uzasadnionych ważnym interesem publicznym.
II. Główne założenia projektu
Projekt ustawy opiera się na następujących filarach:
1. Wprowadzenie definicji strategicznego obiektu sportowego
Definicja ta uwzględnia zarówno kryteria funkcjonalne (faktyczne wykorzystanie do celów sportowych), przestrzenne (powierzchnia, rola w układzie urbanistycznym), jak i społeczne (znaczenie dla lokalnej dostępności infrastruktury sportowej). Przyjęcie okresu ostatnich 10 lat zapobiega obchodzeniu przepisów poprzez celowe wygaszanie działalności sportowej.
2. Utworzenie Rejestru Strategicznych Obiektów Sportowych (RSOS)
Rejestr stanowi centralny instrument ochrony, a wpis do niego będzie miał charakter konstytutywny. Postępowanie wpisowe oparte będzie na obiektywnych kryteriach oraz audycie funkcjonalnym, co zapewni proporcjonalność ingerencji w prawo własności i zgodność z zasadą zaufania obywateli do państwa.
3. Wzmocnienie ochrony w planowaniu przestrzennym
Projekt wprowadza obowiązek sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów wpisanych do RSOS oraz czasowe wyłączenie możliwości wydawania decyzji o warunkach zabudowy. Rozwiązanie to przeciwdziała niekontrolowanej zmianie funkcji obiektów sportowych w drodze decyzji administracyjnych.
4. Kontrola zmiany sposobu użytkowania obiektów
Zmiana sposobu użytkowania obiektu wpisanego do RSOS wymaga uzgodnienia z ministrem właściwym do spraw kultury fizycznej, co zapewnia merytoryczną ocenę skutków takiej zmiany z punktu widzenia interesu publicznego.
5. Ustawowe prawo pierwokupu
Przyznanie gminie, a następnie Skarbowi Państwa, prawa pierwokupu umożliwia przejęcie obiektów istotnych dla realizacji lokalnych i ogólnokrajowych polityk sportowych. Zasady ustalania ceny zapobiegają spekulacji gruntami i sztucznemu zawyżaniu wartości wynikającej z potencjalnej zmiany przeznaczenia.
6. Wywłaszczenie jako środek ostateczny
Projekt dopuszcza wywłaszczenie wyłącznie w celu zachowania funkcji sportowej obiektu i przy zastosowaniu odszkodowania odpowiadającego rzeczywistej funkcji społecznej nieruchomości. Rozwiązanie to pozostaje w zgodzie z art. 21 Konstytucji RP.
7. System sankcji administracyjnych
Wysokie kary pieniężne mają charakter prewencyjny i odstraszający, a środki z nich uzyskane zasilą Fundusz Rozwoju Kultury Fizycznej, co zapewnia ich ponowne wykorzystanie na cele publiczne.
III. Zgodność z Konstytucją RP
Projekt ustawy pozostaje w zgodzie z Konstytucją RP, w szczególności:
• z art. 5, który nakłada na państwo obowiązek działania na rzecz dobra wspólnego,
• z art. 68 ust. 4, zobowiązującym władze publiczne do wspierania rozwoju kultury fizycznej,
• z art. 21 i 64, gwarantującymi ochronę własności przy jednoczesnym dopuszczeniu jej ograniczeń ze względu na ważny interes publiczny.
Wprowadzone ograniczenia prawa własności spełniają przesłanki proporcjonalności, są przewidywalne, oparte na ustawie i służą realizacji jasno określonego celu publicznego.
IV. Wpływ regulacji
1. Wpływ na sektor finansów publicznych
Ustawa może generować ograniczone koszty administracyjne związane z prowadzeniem RSOS, które jednak pozostają niewspółmiernie niskie w porównaniu do kosztów odtwarzania infrastruktury sportowej po jej likwidacji.
2. Wpływ na jednostki samorządu terytorialnego
Regulacja wzmacnia pozycję gmin w ochronie lokalnej infrastruktury sportowej oraz daje im realne narzędzia interwencji.
3. Wpływ społeczny i zdrowotny
Ustawa przyczynia się do poprawy dostępności infrastruktury sportowej, wspiera aktywność fizyczną społeczeństwa oraz rozwój sportu dzieci i młodzieży.
4. Wpływ na rynek nieruchomości
Projekt ogranicza spekulacyjny obrót nieruchomościami sportowymi, nie ingerując jednak w obrót nieruchomościami, które nie spełniają kryteriów strategicznych.
V. Podsumowanie
Projekt ustawy stanowi odpowiedź na realny i narastający problem degradacji infrastruktury sportowej w Polsce. Wprowadza on spójny, przejrzysty i konstytucyjnie dopuszczalny system ochrony strategicznych obiektów sportowych, równoważąc interes publiczny z ochroną prawa własności. Przyjęcie ustawy przyczyni się do trwałego zabezpieczenia materialnych podstaw realizacji polityki państwa w zakresie sportu, zdrowia publicznego i ładu przestrzennego.
Projektowana regulacja jest zgodna z prawem Unii Europejskiej.
Projekt ustawy mieści się w kompetencjach państw członkowskich w zakresie polityki sportowej, planowania przestrzennego i ochrony zdrowia publicznego.
Link:
https://www.sejm.gov.pl/sejm10.nsf/agent.xsp?symbol=KONSULTACJE_PROJEKTY&NrKadencji=10&Wsk=T&fbclid=IwY2xjawPVlW5leHRuA2FlbQIxMABicmlkETFWT1lnbW1HR1pqUldqNUlGc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHm0Y-IYn7UEWOzASc5wsJvCxlWSNLcO3FqFeUzAE4LlBx9xOKyGRlBBfGVGn_aem_fWTbFyufaTLRIVebM78QZQ
