13/04/2026
Nowe zasady zwolnień lekarskich od 13 kwietnia 2026 r. – co się zmienia?
13 kwietnia 2026 r. wejdą w życie zmienione przepisy dotyczące zasad korzystania ze zwolnień lekarskich (L4). Nowelizacja doprecyzowuje, kiedy ubezpieczony może stracić prawo do zasiłku chorobowego oraz wprowadza zmiany w zakresie kontroli prawidłowości wykorzystywania zwolnień.
Kiedy można stracić prawo do zasiłku?
Zgodnie z nowymi przepisami, osoba przebywająca na zwolnieniu lekarskim może utracić prawo do zasiłku chorobowego za cały okres niezdolności do pracy, jeśli w tym czasie:
▪️ wykonuje pracę zarobkową lub
▪️ podejmuje aktywność niezgodną z celem zwolnienia
Choć zasada ta obowiązywała już wcześniej, ustawodawca zdecydował się doprecyzować oba pojęcia, co ma ograniczyć wątpliwości interpretacyjne.
Co oznacza „praca zarobkowa”?
Nowe przepisy jasno wskazują, że pracą zarobkową jest każda czynność wykonywana w celu osiągnięcia dochodu – niezależnie od podstawy prawnej (np. umowa o pracę, zlecenie czy działalność gospodarcza).
Jednocześnie wprowadzono wyjątek dla tzw. czynności incydentalnych. Są to sytuacje wyjątkowe, wymagające podjęcia określonego działania mimo przebywania na zwolnieniu. Co istotne, polecenie pracodawcy nie może być uznane za taką „istotną okoliczność”.
Czym jest aktywność niezgodna z celem zwolnienia?
Za działania niezgodne z celem zwolnienia uznaje się wszystkie aktywności, które mogą utrudniać lub wydłużać proces leczenia albo rekonwalescencji.
Nie zalicza się do nich:
▪️ zwykłych czynności dnia codziennego,
▪️ czynności incydentalnych wynikających z istotnych okoliczności.
W praktyce oznacza to, że każda sytuacja będzie nadal oceniana indywidualnie, z uwzględnieniem konkretnego przypadku.
Cel zwolnienia pozostaje bez zmian
Podstawowa zasada nie ulega zmianie: zwolnienie lekarskie ma służyć powrotowi do zdrowia. W tym czasie ubezpieczony nie powinien podejmować działań, które mogłyby zakłócić leczenie.
Dopuszczalne są jedynie:
▪️ zwykłe czynności życia codziennego,
▪️ działania incydentalne uzasadnione szczególnymi okolicznościami.
Nowe zasady kontroli zwolnień
Zmiany obejmują również sposób przeprowadzania kontroli prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich.
Kontrola polega na sprawdzeniu, czy osoba przebywająca na L4 korzysta z niego zgodnie z jego celem.
Nowe przepisy precyzują m.in.:
🔹 uprawnienia osób przeprowadzających kontrolę (np. możliwość weryfikacji tożsamości),
🔹 obowiązki osoby kontrolowanej,
🔹 zasady prowadzenia kontroli,
🔹 sposób sporządzania protokołu,
🔹 procedurę zgłaszania zastrzeżeń do ustaleń kontroli.
Dodatkowo zmianie ulegną wzory dokumentów wykorzystywanych podczas kontroli – w tym upoważnienia oraz protokołu pokontrolnego. Zostaną one określone w odrębnym rozporządzeniu.
Podstawa prawna:
Ustawa z dnia 18 grudnia 2025 r.
o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw.
https://www.dziennikustaw.gov.pl/D2026000002601.pdf