Centrum Badań Mniejszości Niemieckiej / Forschungszentrum der DMi

Strona główna
Polska
Opole
Centrum Badań Mniejszości Niemieckiej / Forschungszentrum der DMi

Wskazówki dojazdu Strona internetowa Kontakt: organizacja

Dane kontaktowe, mapa i wskazówki, formularz kontaktowy, godziny otwarcia, usługi, oceny, zdjęcia, filmy i ogłoszenia od Centrum Badań Mniejszości Niemieckiej / Forschungszentrum der DMi, Organizacja pozarządowa, Szpitalna 7a, Opole.

Centrum zajmuje się badaniem przeszłości i dziedzictwa mniejszości niemieckiej w Polsce. / Das Forschungzentrum untersucht die Geschichte der Deutschen Minderheit in Polen.

06/10/2026

🇵🇱 Już wkrótce kilka wydarzeń w ramach naszego projektu popularyzującego wyniki badań naukowych poświęconych dziedzictwu górnośląskich Żydów.

Dzisiaj chcielibyśmy zwrócić uwagę na wyjazd studyjny zaplanowany na niedzielę 18 października. Jeden z autorów naszej publikacji „Cmentarze żydowskie na Górnym Śląsku” dr Sławomir Pastuszka opowie o miejscach i obiektach związanych ze społecznością żydowską naszego regionu.

Startujemy o 10:30 w Opolu, w miejscu, gdzie stała Nowa Synagoga. Następnie odwiedzimy Strzelce Opolskie (cmentarz i synagoga), Toszek (dom, w którym urodził się dr. Ludwig Guttmann) oraz Wielowieś (synagoga i jeden z najstarszych cmentarzy żydowskich Górnego Śląska). Powrót do Opola przewidziany jest ok. 17:00.

Udział w projekcie jest bezpłatny, zgłoszenia przyjmujemy drogą telefoniczną (tel. 532 153 005). Liczba miejsc jest ograniczona, decyduje kolejność zgłoszeń.

Wydarzenie w ramach zadania "Dziedzictwo niemieckich Żydów na Górnym Śląsku - popularyzacja wyników badań" sfinansowanego ze środków Urzędu Marszałkowskiego Województwa Opolskiego.

🇩🇪 Schon bald finden im Rahmen unseres Projekts mehrere Veranstaltungen statt, die die Ergebnisse wissenschaftlicher Forschungen zum Erbe der oberschlesischen Juden popularisieren sollen.

Heute möchten wir euch auf eine Studienreise aufmerksam machen, die für Sonntag, den 18. Oktober, geplant ist. Einer der Autoren unserer Publikation „Jüdische Friedhöfe in Oberschlesien“, Dr. Sławomir Pastuszka, wird über Orte und Stätten erzählen, die mit der jüdischen Gemeinschaft unserer Region in Verbindung stehen.

Wir starten um 10:30 Uhr in Oppeln, an der Stelle, an der einst die Neue Synagoge stand. Anschließend besuchen wir Gross Strehlitz (Friedhof und Synagoge), Tost (das Geburtshaus von Dr. Ludwig Guttmann) sowie Langendorf (Synagoge und einer der ältesten jüdischen Friedhöfe Oberschlesiens). Die Rückkehr nach Oppeln ist für ca. 17:00 Uhr vorgesehen.

Die Teilnahme an dem Projekt ist kostenlos, Anmeldungen nehmen wir telefonisch entgegen (Tel. 532 153 005). Die Teilnehmerzahl ist begrenzt, die Reihenfolge der Anmeldungen ist entscheidend.

05/10/2026

🇵🇱Nasza wystawa już w Gogolinie!🥳

👉Od dziś w Gminnym Ośrodku Kultury w Gogolinie można oglądać naszą wystawę „Odkrywamy. Badamy. Archiwizujemy.”, poświęconą pracy archiwum CBMN, która będzie dostępna do 22 października.

👉W tym czasie poprowadzimy przy niej warsztaty o pracy archiwum dla uczniów szkoły podstawowej. Wystawa będzie też towarzyszyć koncertowi powiatowemu w ramach Dni Kultury Niemieckiej na Śląsku Opolskim.

Serdecznie zapraszamy!🙂

Wystawa została sfinansowana ze środków Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.

🇩🇪Unsere Ausstellung ist jetzt in Gogolin zu sehen!☺️

👉Ab heute ist unsere Ausstellung „Wir entdecken. Wir forschen. Wir archivieren.“ über die Arbeit des Archivs des Forschungszentrums im Gemeindekulturzentrum (GOK) in Gogolin zu sehen und das noch bis zum 22. Oktober.

👉In dieser Zeit bieten wir dort Workshops zur Archivarbeit für Grundschulklassen an. Außerdem begleitet die Ausstellung das Kreiskonzert im Rahmen der Deutschen Kulturtage im Oppelner Schlesien.

Wir laden herzlich ein!🫶

Die Ausstellung wurde aus Mitteln des Ministers für Inneres und Verwaltung der Republik Polen finanziert.

02/10/2026

🇵🇱 W najbliższych tygodniach zapraszamy na cykl wydarzeń realizowanych w ramach projektu „Dziedzictwo niemieckich Żydów na Górnym Śląsku - popularyzacja wyników badań”. W Opolu, Strzelcach Opolskich i Reńskiej Wsi odbędą się spotkania z autorami naszej publikacji „Cmentarze żydowskie na Górnym Śląsku. Socjologiczno-historyczne refleksje nad dziedzictwem kulturowym niemieckich Żydów”. Będzie możliwość zaopatrzenia się w egzemplarze tej wyjątkowej książki!

Natomiast 18 października z dr. Sławek Pastuszka wyruszymy w teren, aby z bliska zobaczyć ślady obecności naszych górnośląskich Żydów. Na trasie znajdą się:
• tablica upamiętniająca Nową Synagogę w Opolu,
• cmentarz żydowski i synagoga w Strzelcach Opolskich,
• dom rodzinny twórcy Igrzysk Paralimpijskich dr. Ludwiga Guttmanna w Toszku,
• synagoga oraz jedna z najstarszych nekropolii żydowskich na Górnym Śląsku w Wielowsi.

Projekt finansowany jest ze środków Urzędu Marszałkowskiego Województwa Opolskiego.

🇩🇪 In den kommenden Wochen laden wir zu einer Veranstaltungsreihe ein, die im Rahmen des Projekts „Das Erbe der deutschen Juden in Oberschlesien – Popularisierung der Forschungsergebnisse“ stattfindet. In Oppeln, Gross Strehlitz und Reinschdorf finden Treffen mit den Autoren unserer Publikation „Jüdische Friedhöfe in Oberschlesien. Soziologisch-historische Reflexionen über das kulturelle Erbe der deutschen Juden“ statt. Dort besteht die Möglichkeit, Exemplare dieses einzigartigen Buches zu erwerben!

Am 18. Oktober begeben wir uns hingegen gemeinsam mit Dr. Sławomir Pastuszka auf eine Exkursion, um die Spuren der Anwesenheit unserer oberschlesischen Juden aus nächster Nähe zu betrachten. Auf der Route liegen:
• eine Gedenktafel für die Neue Synagoge in Oppeln,
• der jüdische Friedhof und die Synagoge in Gross Strehlitz,
• das Elternhaus des Gründers der Paralympischen Spiele, Dr. Ludwig Guttmann, in Tost,
• die Synagoge sowie einer der ältesten jüdischen Friedhöfe in Oberschlesien in Langendorf.

Das Projekt wird aus Mitteln des Marschallamtes der Woiwodschaft Oppeln finanziert.

24/09/2026

🇵🇱Zaczynamy drugi dzień naszej międzynarodowej konferencja „Mniejszości za żelazną kurtyną. Balast czy źródło tożsamości?”

👉W pierwszym panelu pt. „Wypędzeni, pozostali, zasymilowani – Niemcy za żelazną kurtyną” wykłady o Niemcach w Rumunii, socjalistycznej Jugosławii i na Węgrzech w systemie socjalizmu państwowego.

👉Wczorajszy dzień zakończyliśmy małą ucztą muzyczną z zespołem „Con Colore” pod kierownictwem Kariny Kupczyk, w towarzystwie sopranistki Aleksandry Golombek i barytona Oskara Koziołka-Goetz. Na pianinie zagrała Grażyna Griner.🎤🎼🎻

Współorganizatorem konferencji jest Instytut Serbołużycki.

Projekt wspierany jest przez Polsko-Niemiecką Fundację na rzecz Nauki oraz Federalne Ministerstwo Spraw Wewnętrznych.

🇩🇪Der zweite Tag der internationalen Konferenz „Minderheiten hinter dem Eisernen Vorhang. Ballast oder Quelle der Identität?“ hat begonnen.

👉In der ersten Sitzung mit dem Titel „Vertrieben, verblieben, assimiliert – Deutsche hinter dem Eisernen Vorhang“ geht es um die Deutschen in Rumänien, im sozialistischen Jugoslawien und in Ungarn im System des Staatssozialismus.

👉Den gestrigen Tag haben wir mit einem kleinen musikalischen Festmahl mit dem Ensemble „Con Colore“ unter der Leitung von Karina Kupczyk ausklingen lassen – begleitet von der Sopranistin Aleksandra Golombek und dem Bariton Oskar Koziolek-Goetz. Am Klavier: Grażyna Griner.🎤🎷🎹

Der Mitveranstalter ist das Sorbische Institut.

Das Projekt wird aus Mitteln der Deutsch-Polnischen Wissenschaftsstiftung und des Bundesministeriums des Innern gefördert.

23/09/2026

🇵🇱Rozpoczęła się nasza międzynarodowa konferencja „Mniejszości za żelazną kurtyną. Balast czy źródło tożsamości?”😊

👉Naukowcy z Polski, Niemiec, Czech oraz Węgier, wybitni eksperci w zakresie polityki wobec mniejszości narodowych podzielą się, tutaj w Zabrzu, wiedzą na temat polityki państw bloku komunistycznego wobec „swoich” mniejszości – Niemców, Polaków, Serbołużyczan, Kaszubów czy Łemków.

👉Konferencja poświęcona jest zagadnieniu polityk wobec mniejszości narodowych, etnicznych i językowych w Europie Środkowo-Wschodniej w latach 1945-1990. W centrum debaty znajduje się problematyka funkcjonowania mniejszości w warunkach reżimów autorytarnych, które – dążąc do ujednolicania społeczeństw – stosowały szeroki wachlarz narzędzi kontroli, asymilacji i symbolicznego zarządzania różnorodnością.

👉Rozpoczynamy od wykładu inauguracyjnego prof. Stephana Rindlisbachera (Uniwersytet w Bazylei) pt.: „Kwestia narodowa w strefie wpływów Związku Radzieckiego. Przegląd podobieństw i różnic”

Wpółorganizatorem jest Instytut Serbołużycki.

Projekt wspierany jest przez Polsko-Niemiecką Fundację na rzecz Nauki oraz Federalne Ministerstwo Spraw Wewnętrznych.

🇩🇪 Es hat unsere internationale Konferenz „Minderheiten hinter dem Eisernen Vorhang. Ballast oder Quelle der Identität?“ begonnen.😊

👉Wissenschaftler aus Polen, Deutschland, Tschechien und Ungarn, anerkannte Experten im Bereich der Minderheitenpolitik, werden hier in Zabrze/Hindenburg über die Politik der Staaten des kommunistischen Blocks gegenüber „ihren“ Minderheiten – Deutschen, Polen, Sorben, Kaschuben oder Lemken – weitergeben.

👉Die Konferenz widmet sich den Politiken gegenüber nationalen, ethnischen und sprachlichen Minderheiten in Mittel- und Osteuropa in den Jahren 1945-1990. Im Mittelpunkt der Debatte steht die Frage nach den Lebensbedingungen von Minderheiten unter autoritären Regimen, die – im Bestreben nach gesellschaftlicher Vereinheitlichung – eine breite Palette an Kontroll-, Assimilations- und symbolischen Steuerungsinstrumenten einsetzten.

👉Wir beginnen mit dem Einführungsvortrag von Dr. habil. Stephan Rindlisbacher (Universität Basel) unter dem Titel: „Die nationale Frage im sowjetischen Machtbereich. Ein Überblick zu Gemeinsamkeiten und Unterschieden“

Der Mitveranstalter ist das Sorbische Institut.

Das Projekt wird aus Mitteln der Deutsch-Polnischen Wissenschaftsstiftung und des Bundesministerium des Innern gefördert.

11/09/2026

🇵🇱Za nami spotkanie z prof. Cezarym Obracht-Prondzyńskim w Przechlewie!🤓

👉Było ciekawie i inspirująco! Był wykład, czas na pytania i dyskusję, a wszystko toczyło się wokół publikacji „Granica polsko-niemiecka na Pomorzu (1920–1939): historia – pamięć – ślady w przestrzeni”, której redaktorem jest prof. Cezary Obracht-Prondzyński.

👉Pan Profesor przybliżył uczestnikom historię powstania granicy w 1920 roku, ale również konsekwencje jej wytyczenia. Opowiadał o doświadczeniach mieszkańców regionu przygranicznego, którzy z dnia na dzień znaleźli się po drugiej stronie granicy. Nowa granica często dzieliła rodziny. Życie w jej cieniu, kontrole graniczne i konieczność przekraczania granicy prowadziły czasem do kuriozalnych, a nawet zabawnych sytuacji, innym razem zaś do dramatów i napięć między sąsiadami.

👍Prof. Cezary Obracht-Prondzyński wspomniał również o niemych świadkach tych wydarzeń — zapomnianych obiektach i kamieniach granicznych. Z czasem granica zniknęła, ale „ludzie granicy” i pamięć o niej pozostały.

Spotkanie odbyło się w Gminnej Bibliotece i Centrum Kultury w Przechlewie. Serdecznie dziękujemy za gościnność! 🙌

Spotkanie organizowane jest w ramach zadania „Historia i dziedzictwo mniejszości niemieckiej - działalność badawcza” realizowanego ze środków dotacji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.

🇩🇪Hinter uns liegt ein interessantes Treffen mit Prof. Cezary Obracht-Prondzyński!🙂

👍Es war spannend und inspirierend! Auf dem Programm standen ein Vortrag sowie Zeit für Fragen und Diskussionen. Im Mittelpunkt stand die Publikation „Die deutsch-polnische Grenze zwischen Pommern und Pommerellen (1920–1939): Ihre Geschichte – Erinnerung – Spuren im Raum“, deren Herausgeber Prof. Cezary Obracht-Prondzyński ist.

👉Der Professor gab den Teilnehmerinnen und Teilnehmern einen Einblick in die Entstehung der Grenze im Jahr 1920, aber auch in die Folgen ihrer Festlegung. Er erzählte von den Erfahrungen der Bewohner der Grenzregion, die sich von einem Tag auf den anderen auf der anderen Seite der Grenze wiederfanden. Die neue Grenze trennte häufig Familien. Das Leben im Schatten der Grenze, Grenzkontrollen und die Notwendigkeit, die Grenze zu überqueren, führten manchmal zu kuriosen oder sogar amüsanten Situationen, in anderen Fällen jedoch zu dramatischen Erlebnissen und Spannungen zwischen Nachbarn.

👉Prof. Cezary Obracht-Prondzyński erinnerte auch an die stummen Zeugen dieser Ereignisse – vergessene Grenzobjekte und Grenzsteine. Mit der Zeit verschwand die Grenze, doch die „Menschen der Grenze“ und die Erinnerung an sie blieben.

Das Treffen fand in der Gemeindebibliothek und im Kulturzentrum in Prechlau statt. Herzlichen Dank für die Gastfreundschaft! 🙌

Das Autorentreffen wird im Rahmen des Projektes „Geschichte und Erbe der deutschen Minderheit – wissenschaftliche Tätigkeit“ veranstaltet, das vom polnischen Innenministerium finanziert wird.

09/09/2026

🇵🇱 Rzut oka na kalendarz: 9 września...
Dokładnie 10 lat temu: 9 września 2016 r. Centrum Badań Mniejszości Niemieckiej zostało wpisane do Krajowego Rejestru Sądowego.

🇩🇪 Ein Blick in den Kalender: 9. September...
Vor exakt 10 Jahren: Am 9. September 2016 wurde das Forschungszentrum der Deutschen Minderheit in das Landesgerichtsregister eingetragen.

08/09/2026

🇵🇱 Jeszcze tylko do jutra czekamy na Państwa zgłoszenia do udziału w międzynarodowej konferencji „Mniejszości za żelazną kurtyną. Balast czy źródło tożsamości?”

W dniach 23-24 września w Zabrzu badacze z różnych krajów podzielą się wiedzą na temat polityki państw bloku komunistycznego wobec „swoich” mniejszości – Niemców, Polaków, Serbołużyczan, Kaszubów czy Łemków. Ostatnim punktem będzie wizyta w miejscach pielęgnowania pamięci – takich jak Centrum Dokumentacji Deportacji Górnoślązaków do ZSRR w 1945 roku w Radzionkowie i Dom Pamięci Żydów Górnośląskich w Gliwicach.

Językami konferencji będą polski i niemiecki, zapewnione będzie tłumaczenie symultaniczne.

Projekt wspierany jest przez Polsko-Niemiecką Fundację na rzecz Nauki oraz Federalne Ministerstwo Spraw Wewnętrznych.

🇩🇪 Noch bis morgen nehmen wir Ihre Anmeldungen zur Teilnahme an der internationalen Konferenz „Minderheiten hinter dem Eisernen Vorhang. Ballast oder Quelle der Identität?“ entgegen.

Vom 23. bis 24. September werden in Zabrze/Hindenburg Forscher aus verschiedenen Ländern ihr Wissen über die Politik der Staaten des kommunistischen Blocks gegenüber „ihren“ Minderheiten – Deutschen, Polen, Sorben, Kaschuben oder Lemken – weitergeben. Den Abschluss bildet ein Besuch an Orten der Erinnerung – wie dem Dokumentationszentrum zur Deportation der Oberschlesier in die Sowjetunion 1945 in Radzionkau und dem Haus der Erinnerung an die Oberschlesischen Juden in Gleiwitz.

Konferenzsprachen sind Polnisch und Deutsch; eine Simultanübersetzung wird gewährleistet.

Das Projekt wird aus Mitteln der Deutsch-Polnischen Wissenschaftsstiftung und des Bundesministerium des Innern gefördert.

03/09/2026

🇵🇱 Ze względu na zaplanowane na najbliższe dni wyjazdowe aktywności CBMN od piątku 4 września do poniedziałku 7 września nasze biuro będzie zamknięte. Za niedogodności przepraszamy, zapraszamy do nas ponownie od przyszłego wtorku.

🇩🇪 Aufgrund der für die kommenden Tage geplanten Aktivitäten des FZDM bleibt unser Büro von Freitag, dem 4. September, bis Montag, dem 7. September, geschlossen. Wir entschuldigen uns für die Unannehmlichkeiten und heißen Sie ab dem kommenden Dienstag wieder herzlich willkommen.

02/09/2026

🇵🇱 Dzisiejszy poranek witamy fotografią historycznego gmachu Uniwersytetu w Bazylei. Dlaczego? Bo to stamtąd przybędzie do nas dr hab. Stephan Rindlisbacher, który 23 września wygłosi wykład inauguracyjny otwierający obrady naszej konferencji „Mniejszości za żelazną kurtyną”. Jest historykiem specjalizującym się w dziejach Europy Wschodniej, w szczególności historii Rosji i Związku Radzieckiego XIX i XX wieku. Temat wykładu inauguracyjnego brzmi:
"Kwestia narodowa w strefie wpływów Związku Radzieckiego. Przegląd podobieństw i różnic."

🇩🇪 Wir beginnen den heutigen Morgen mit einem Foto des historischen Gebäudes der Universität Basel. Warum? Von dort wird Dr. habil. Stephan Rindlisbacher zu uns kommen. Am 23. September wird er den Eröffnungsvortrag halten, mit dem unsere Konferenz „Minderheiten hinter dem Eisernen Vorhang“ beginnt.
Er ist Historiker mit dem Schwerpunkt auf der Geschichte Osteuropas, insbesondere der Geschichte Russlands und der Sowjetunion im 19. und 20. Jahrhundert. Das Thema des Eröffnungsvortrags lautet:
"Die nationale Frage im sowjetischen Machtbereich. Ein Überblick zu Gemeinsamkeiten und Unterschieden."

Adres

Szpitalna 7a
Opole
45-010

Strona internetowa

http://www.fzentrum.pl/

Powiadomienia

Bądź na bieżąco: wyślemy Ci e-mail, gdy Centrum Badań Mniejszości Niemieckiej / Forschungszentrum der DMi opublikuje nowości i promocje. Twój adres e-mail nie zostanie wykorzystany do żadnego innego celu, a subskrypcję możesz anulować w dowolnym momencie.