19/03/2026
Już jutro, 20 marca, w Centrum Kultury i Edukacji Muzycznej w Łącku odbędzie się „Gala Dud Łąckich” 🎶🐐
Będzie to wyjątkowe spotkanie poświęcone tradycjom muzycznym regionu Górali Łąckich, jednego z istotnych obszarów folkloru muzycznego Sądecczyzny, a także postaci Wincentego Pyrdoła z Zarzecza, wybitnego muzykanta, szczególnie zasłużonego dla lokalnej kultury muzycznej.
W programie wydarzenia przewidziano:
🎤 panel dyskusyjny z udziałem zaproszonych gości pt. „Historia dud Wincentego Pyrdoła i jego sylwetka” – spotkanie poświęcone zarówno postaci muzyka, jak i historii instrumentu, którego egzemplarz odnalazł się w zbiorach Państwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie,
🎶 występ grupy dudziarskiej z Podhala oraz Zespół Regionalny Górale Łąccy z Łącka,
🎁 uroczyste przekazanie odtworzonego egzemplarza dud – symboliczny gest podkreślający znaczenie ochrony, dokumentowania i kontynuacji dziedzictwa muzycznego regionu.
Wincenty Pyrdoł (1895–1979) był jedną z ważniejszych postaci folkloru muzycznego Łącka i okolic. Grał na skrzypcach, dudach i fujarce, a jako prymista własnej kapeli współtworzył działalność zespołu „Górale Łąccy”, z którym koncertował zarówno w kraju, jak i poza jego granicami. Brał udział w istotnych wydarzeniach folklorystycznych okresu międzywojennego, a jego kunszt muzyczny był odnotowywany i komentowany przez ówczesną prasę.
Dudy, nazywane także „kozą” 🐐, to instrument sięgający korzeniami czasów antycznych. Przeniesione z Azji do Europy w średniowieczu w IX w., zostały włączone do europejskiego instrumentarium ludowego. Ich okres rozkwitu przypadł na XV wiek, kiedy były używane na dworach królewskich 👑, znalazły zastosowanie również w orkiestrach wojskowych. W Karpatach polskich instrument ten wykształcił kilka odmian regionalnych, obecnych m.in. w Beskidzie Śląskim, Beskidzie Żywieckim i na Podhalu ⛰️
Na Sądecczyźnie dudy należą dziś do najmniej zachowanych elementów dawnej praktyki muzycznej, dlatego ich rekonstrukcja oraz przywracanie pamięci o dudziarzach mają szczególne znaczenie dla badań nad tradycją i dla współczesnych działań związanych z ochroną niematerialnego dziedzictwa kulturowego regionu 🎶
Fundacja Kompania Sądeczan jest partnerem projektu „Dźwięki pogranicza – muzyczne dziedzictwo białych górali”, realizowanego w ramach stypendium Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, w którym tradycja muzyczna regionu oraz sylwetki wybitnych muzykantów, takich jak Wincenty Pyrdoł, stanowią ważny przedmiot badań i opracowania.
Do tych zagadnień będziemy jeszcze wracać, prezentując kolejne efekty projektu. Już niebawem podzielimy się nimi w przestrzeni działań Fundacji 🎶
Małopolskie Centrum Kultury SOKÓŁ, Gminny Ośrodek Kultury w Łącku, Gmina Łącko, Instytut Dziedzictwa Niematerialnego Ludów Karpackich, Małopolska
📷Narodowe Archiwum Cyfrowe, PME
