Fundacja Otwieramy Kulturę i Sztukę

07/05/2026

To już dziś o 18:00 🙂
Pokaz z napisami, audiodeskrypcją i tłumaczeniem na PJM!

25/04/2026

Instytut Tyflologiczny PZN w Warszawie poszukuje wolontariuszy do wsparcia kobiet z niepełnosprawnością wzroku podczas warsztatów aktywizacyjno-integracyjnych. Serdecznie zapraszamy zainteresowane osoby, […]

08/04/2026

(English version below)

Jak naprawdę wygląda dostępność alfabetu Braille’a w przestrzeni publicznej?

Najnowsze badanie przeprowadzone wśród osób z niepełnosprawnością wzroku dostarcza kluczowych wniosków na temat realnej użyteczności oznaczeń dotykowych w Polsce.

Statystyki dają do myślenia:
81% respondentów zna alfabet Braille’a, ale tylko 37% posługuje się nim biegle. Co piąta osoba, mimo znajomości systemu, w ogóle z niego nie korzysta w przestrzeni publicznej. Aż 70% badanych zauważa oznaczenia tylko sporadycznie, co wskazuje na ich niespójność.

Co ciekawe, najważniejszym źródłem informacji dla osób niewidomych wciąż pozostaje drugi człowiek – wskazało na to aż 84% ankietowanych.

Gdzie Braille jest najbardziej potrzebny?
1. Transport publiczny (perony, pociągi, dworce).
2. Urzędy oraz placówki ochrony zdrowia.
3. Windy, drzwi i bankomaty.

Największe bariery:
- brak jednolitych standardów (każdy zarządca stosuje własne rozwiązania),
- niska jakość wykonania (ścierające się punkty),
- trudna do zlokalizowania pozycja oznaczeń.

Wniosek jest prosty:
Problemem nie jest całkowity brak Braille’a, ale brak systemowego podejścia.

Osoby niewidome nie potrzebują jednostkowych, rozproszonych rozwiązań. Potrzebują przewidywalnego i spójnego systemu informacji, który będzie krótki, trwały i umieszczony zawsze w tym samym, intuicyjnym miejscu.

Warto pamiętać, że Braille najlepiej spełnia swoją funkcję jako element większej całości. Powinien współistnieć z systemami dźwiękowymi, nowoczesną technologią (kody QR, tagi NFC) oraz ścieżkami naprowadzającymi.

Jeśli projektujesz przestrzeń publiczną lub zarządzasz budynkiem, weź pod uwagę te dane. Prawdziwa dostępność to nie tylko obecność wypukłych kropek, to przede wszystkim ich użyteczność.

EN:

How does Braille accessibility actually look in public spaces?

The latest research conducted among people with visual impairments reveals crucial insights into the real-world utility of tactile signage.

The statistics are eye-opening:
While 81% of respondents know Braille, only 37% use it fluently. Every fifth person does not use it in public spaces at all, despite knowing the system. Furthermore, 70% of participants notice Braille signs only occasionally, highlighting a significant lack of consistency.

Interestingly, the most important source of information for blind individuals remains another person—cited by a staggering 84% of respondents.

Where is Braille needed most?
1. Public transport (platforms, trains, stations).
2. Government offices and healthcare facilities.
3. Elevators, doors, and ATMs.

The biggest challenges:
- Lack of standards (every location implements it differently).
- Poor quality or worn-down markings.
- Difficult-to-find locations for the signs.

The conclusion is simple:
The problem is not a total lack of Braille. It is the lack of a system.

Blind individuals do not need "isolated solutions." They need a consistent, predictable information system that is concise, well-made, and always located in the same intuitive spot.

It is also vital to remember that Braille works best as part of a multi-modal approach. It should coexist with other solutions, such as audio systems, technology (QR codes/NFC), and tactile paving.

If you are designing public spaces or managing infrastructure, these insights are worth listening to. True accessibility is not just about the presence of tactile dots—it is about their usability.

***

https://www.funduszeunijne.gov.pl/strony/o-funduszach/fundusze-europejskie-bez-barier/dostepnosc/dzialania-na-rzecz-dostepnosci/aktualnosci/alfabet-braillea-w-przestrzeni-publicznej-raport-z-badania/?fbclid=IwZnRzaARDcsVleHRuA2FlbQIxMQBzcnRjBmFwcF9pZA8xNzM4NDc2NDI2NzAzNzAAAR4LUOkeU9iz61gVednWdQIdh35pTTRxrnIMmncx1qUPwSotpYqpB88f89WiUg_aem_y2vOE_qxO7gZ-GbR00sw3g

Serwis zarządzany przez Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej. Fundusze Europejskie 2014-2020 oraz 2021-2027. Skorzystaj z Wyszukiwarki Dotacji lub umów się na bezpłatne konsultacje w Punktach Informacyjnych.

07/04/2026

(English version below)

Głuchy widz w teatrze
Wyobraźcie sobie, że idziecie do teatru na wyczekiwany spektakl. Światła gasną, aktorzy zaczynają grać, ale… dźwięk jest całkowicie wyłączony. Nad sceną wyświetlają się napisy. Czy to wystarczy, by poczuć magię teatru?

Często myślimy, że napisy rozwiązują problem dostępności dla osób Głuchych. To ważny krok, ale warto wiedzieć, że dla wielu osób, których pierwszym językiem jest Polski Język Migowy (PJM), napisy to jak czytanie streszczenia książki zamiast słuchania jej pełnej interpretacji.

O czym marzy Głuchy widz?
O obecności tłumacza na scenie.
Tłumacz PJM w teatrze to nie tylko „przekaziciel słów”. To artysta, który swoimi dłońmi, ciałem i mimiką oddaje emocje, tempo i charakter postaci. Dzięki niemu widz może jednocześnie śledzić akcję i czuć jej temperaturę.

O dostępności „od wejścia”.
Marzeniem jest moment, w którym obsługa w kasie czy szatni zna podstawowe znaki lub wie, jak skomunikować się z osobą Głuchą bez stresu i bariery.

O wyborze.
O tym, by spektakl z dostępnością nie był grany raz na pół roku w poniedziałek o 11:00, ale był stałą częścią repertuaru.

Napisy przekazują treść, ale to język migowy przekazuje duszę spektaklu. Kiedy na scenie obok aktora pojawia się tłumacz, teatr staje się miejscem prawdziwego, wspólnego przeżywania emocji.

(grafika wygenerowana przez AI)

EN:
A Deaf viewer in the theater – what do they dream of?
Imagine going to the theater for a long-awaited performance. The lights go down, the actors begin to play, but… the sound is completely turned off. Subtitles appear above the stage. Is that enough to feel the magic of the theater?

We often think that subtitles solve the accessibility issue for Deaf people. It is an important step, but it’s worth knowing that for many people whose first language is Sign Language (in Poland, PJM), subtitles are like reading a summary of a book instead of hearing its full artistic interpretation.

What does a Deaf viewer dream of?
The presence of a Sign Language interpreter on stage.
An interpreter in the theater is not just a "transmitter of words." They are an artist who uses their hands, body, and facial expressions to convey the emotions, tempo, and character of the roles. Thanks to them, the viewer can follow the action and feel its "temperature" at the same time.

Accessibility "from the entrance."
The dream is a moment where the staff at the box office or cloakroom knows basic signs or simply knows how to communicate with a Deaf person without stress or barriers.

Choice.
The dream is that an accessible performance isn't just played once every six months on a Monday morning, but is a regular part of the repertoire.

Subtitles convey the content, but sign language conveys the soul of the performance. When an interpreter appears on stage alongside the actor, the theater becomes a place of true, shared emotional experience.

(graphic AI generated)

05/04/2026

Wesołych Świąt / Happy Easter!

19/03/2026

Ukraina mimo czwartego roku pełnoskalowej wojny i już dwunastego roku zmagania z różnymi formami rosyjskiej agresji nie zapomina o osobach niewidomych.

Zostaliśmy zaproszeni na spotkanie on-line: "Доступність об’єктів природно-заповідного фонду для людей з порушеннями зору" - "Dostępność obiektów przyrodniczych objętych ochroną dla osób z niepełnosprawnością wzroku". Była okazja do zobaczenia, w jaki sposób otwierają się dla osób niewidomych: Zoo w Kijowie, Ogród Botaniczny w Kijowie, czy też narodowy rezerwat przyrody Askania Nowa. Mieliśmy okazję podzielić się doświadczeniami udostępniania świata zwierząt w Zoo Poznań Official Site szczególnie na rozległym terenie Nowego Zoo.

ENG: Ukraine continues to move forward — even in the fourth year of the full-scale war and after twelve years of facing Russian aggression. Importantly, these efforts include not forgetting about visually impaired people.

We had the privilege of taking part in an online meeting on accessibility of protected natural areas for people with visual impairments. It was inspiring to see how institutions such as the Kyiv Zoo, the Botanical Garden in Kyiv, and the Askania-Nova National Nature Reserve are opening their spaces to visually impaired visitors.

We were also glad to share our own experiences from the Poznań Zoo — especially from the vast area of the New Zoo — where we work on making the world of animals more accessible to everyone.

15/02/2026

Słowa, które tańczą w powietrzu

Czy zdarzyło Wam się kiedyś wyciszyć dźwięk w filmie i próbować odczytać emocje bohaterów tylko z ich mimiki i gestów?

To, co dla nas jest ćwiczeniem, dla społeczności Głuchych jest fundamentem niezwykle bogatego świata. Polski Język Migowy (PJM) to nie jest „język polski pokazywany rękami”. To odrębna, piękna i pełna dynamiki kraina.

Dlaczego warto spojrzeć na PJM inaczej?

To język przestrzeni:
Tu każde przesunięcie dłoni, uniesienie brwi czy nachylenie ciała ma swoje znaczenie. To niemal choreografia, która niesie precyzyjną treść.

To język emocji:
W PJM twarz jest tak samo ważna jak dłonie. To ona nadaje „ton” wypowiedzi – pokazuje radość, ironię czy powagę sytuacji.

To inna kultura:
Głusi nie „nie słyszą” – oni „widzą” świat w sposób, który dla wielu słyszących jest nieodkryty. Kiedy w galerii czy teatrze pojawia się tłumacz PJM, nie „obsługuje” on tylko jednej grupy osób. On wzbogaca całe wydarzenie, przypominając nam wszystkim, że komunikacja to nie tylko dźwięki, ale przede wszystkim obecność i chęć zrozumienia drugiego człowieka.

Następnym razem, gdy zobaczycie kogoś migającego, spróbujcie dostrzec w tym nie barierę, ale fascynujący taniec słów, który sprawia, że kultura staje się naprawdę wielowymiarowa.

(Dla przykładu film ze zmieniającymi się w tle zdjęciami Zamku w Malborku, z tłumaczeniem na PJM)
https://www.youtube.com/watch?v=7k5DFYGZeG4

**
EN:
Words That Dance in the Air

Have you ever muted the sound in a film and tried to read the characters’ emotions only from their facial expressions and gestures? What for many of us is just an exercise is, for the Deaf community, the foundation of an extraordinarily rich world.

Polish Sign Language (PJM) is not “Polish spoken with the hands.” It is a distinct, beautiful, and dynamic realm of its own.

Why is it worth looking at PJM differently?

It is a language of space:
Every shift of the hand, every raised eyebrow, every tilt of the body carries meaning. It is almost a choreography that conveys precise content.

It is a language of emotion:
In PJM, the face is just as important as the hands. It gives the “tone” of the message—expressing joy, irony, or the seriousness of a situation.

It reflects a different culture:
Deaf people do not simply “not hear” — they experience the world visually in a way that remains undiscovered for many hearing people.

When a PJM interpreter appears in a gallery or theatre, they are not merely “serving” one group of people. They enrich the entire event, reminding us all that communication is not only about sounds, but above all about presence and the willingness to understand another human being.

Next time you see someone signing, try to see not a barrier, but a fascinating dance of words that makes culture truly multidimensional.

Muzeum Zamkowe w Malborku. Historia miejsca.Film informacyjny w Polskim Języku Migowym o historii Zamku w Malborku i Zakonu Szpitala Najświętszej Marii Panny...

07/02/2026

"Dotyk to za mało – jak zrozumieć tyflografikę"

Czy wiedzieliście, że opuszkami palców można „przeczytać” obraz? Tyflografika, czyli wypukły rysunek, to dla osób niewidomych okno na świat sztuki. Ale samo okno nie wystarczy, by zrozumieć cały krajobraz.

Dziś chcemy Wam opowiedzieć o dwóch ważnych zasadach, które sprawiają, że dostępność naprawdę działa:

Mniej znaczy więcej. Tyflografika nie może być kopią obrazu 1:1. Gdybyśmy chcieli przenieść na nią każdy detal, każde pociągnięcie pędzla i cieniowanie, palce poczułyby tylko chaos. Dobra tyflografika to synteza – wybiera to, co najważniejsze, by kształty były czytelne i wyraźne.

Dotyk potrzebuje słowa. Sama tyflografika bez Audiodeskrypcji (AD) jest jak film bez dźwięku. Osoba niewidoma dotykając wypukłości, może poczuć kształt, ale to dopiero lektor – poprzez precyzyjny opis – nadaje mu znaczenie. To AD mówi: „Te trzy linie po lewej to promienie słońca, a ta chropowata faktura pod nimi to wzburzone morze”.

Właśnie dlatego tak mocno podkreślamy, że dostępność musi być kompleksowa. Dopiero połączenie dotyku i profesjonalnego opisu pozwala w pełni poczuć emocje, jakie niesie ze sobą dzieło sztuki.

Sztuka to nie tylko to, co widzą oczy. To przede wszystkim to, co rozumiemy i czujemy.

współpraca z Fundacja Ari Ari :)



EN:
"Touch Is Not Enough – How to Understand Tactile Graphics"

Did you know that images can be “read” with your fingertips?
Tactile graphics are a window onto the world of art for blind people. But a window alone is not enough to understand the whole landscape.

Today we want to share two key principles that make accessibility truly work:

Less is more.
A tactile graphic cannot be a 1:1 copy of an image. If we tried to transfer every detail, every brushstroke, every bit of shading, the fingers would feel only chaos. A good tactile graphic is a synthesis, it selects what is essential so that shapes remain clear and legible.

Touch needs words.
A tactile graphic without Audio Description (AD) is like a film without sound. By exploring the raised surface, a blind person can perceive shapes, but it is the narrator who gives them meaning. AD explains: “Those three lines on the left are rays of sunlight, and the rough texture beneath them is the restless sea.”

That is why we strongly emphasize that accessibility must be comprehensive. Only the combination of touch and professional description allows people to fully experience the emotions carried by a work of art.

Art is not only what the eyes see.
Above all, it is what we understand and feel.

Cooperation with Fundacja Ari Ari Foundation :)

01/02/2026

„Czy sztukę można usłyszeć?”

Wyobraźcie sobie, że stoicie przed obrazem pełnym kolorów, dynamiki i emocji… ale macie zamknięte oczy. Czy to oznacza, że ta sztuka jest dla Was niedostępna?

W Fundacji Otwieramy Kulturę i Sztukę udowadniamy, że jest wręcz przeciwnie! Odpowiedzią jest audiodeskrypcja.

Czym ona właściwie jest? To nie tylko zwykły opis. To most zbudowany ze słów, który pozwala osobie niewidomej lub słabowidzącej „zobaczyć” to, co nieuchwytne: kolor nieba tuż przed burzą, układ dłoni rzeźby, który wyraża ból, drobny detal w tle, który zmienia znaczenie całego dzieła.

Dobra audiodeskrypcja to sztuka sama w sobie. Wymaga precyzji, wrażliwości i ogromnego szacunku do oryginału. Dzięki niej bariery znikają, a muzea i galerie stają się miejscem prawdziwego spotkania, bez względu na to, jak sprawne są nasze oczy.

Kolejny raz, gdy będziecie w galerii, spróbujcie przez chwilę opisać komuś bliskiemu to, co widzicie, tak by mógł to poczuć. To niesamowite ćwiczenie z uważności! 👁️



EN:
Can art be heard?
Imagine standing in front of a painting full of colour, movement, and emotion… but with your eyes closed. Does that mean the artwork is inaccessible to you?

At the Open Culture Open Art Foundation, we prove that the answer is quite the opposite. The key lies in audio description.

What is it, really? It’s much more than a simple description. It is a bridge built of words, allowing blind and partially sighted people to see what cannot be grasped visually: the colour of the sky just before a storm, the position of a sculpture’s hands expressing pain, a subtle background detail that changes the meaning of the entire artwork.

Good audio description is an art form in itself. It requires precision, sensitivity, and deep respect for the original work. Thanks to it, barriers disappear, and museums and galleries become spaces of genuine encounter, regardless of how well our eyes function.

Next time you’re in a gallery, try describing what you see to someone close to you in a way that allows them to feel it. It’s an extraordinary exercise in attentiveness.