15/09/2026
W 2026 roku podczas spotkań literacko-przyrodniczych Musszelka pragnie powrócić do korzeni słowa „ekologia” (w starogreckim oíkos znaczy dom, miejsce do życia, a logos naukę) i skoncentrować się głównie na przyrodzie nieoczywistej, często niezauważanej, a nawet niszczonej. Wspólnie podczas wszystkich spotkań będziemy szukać odpowiedzi na pytanie o to, czym jest nasz dom, gdzie są jego granice, czy wyznaczają je ściany i parkany, a może granice miasta czy kraju. Zastanowimy się, co oznacza dla nas współdzielenie się przestrzenią z innymi mieszkańcami domu, również mieszkańcami nieludzkimi.
Cykl spotkań „oíkos / granice domu” otworzył nocny spacer przyrodniczy z leśnikiem i pisarzem Michał Książek. Przed nami w październiku trzy kolejne spotkania, tym razem w Miejska Biblioteka Publiczna w Milanówku (ul. Spacerowa 4), poprowadzone przez liderki Musszelki.
1. Spotkanie autorskie z Urszulą Zajączkowską – 3 października (sobota), godz. 16.00–17.30
Podczas spotkania z botaniczką, poetką, eseistką, autorką m.in. licznie nagradzanych „Patyków, badyli”, których nowe, poszerzone wydanie (Wydawnictwo Marginesy, 2026) ukazało się we wrześniu tego roku, zwrócimy się m.in. ku roślinom często niezauważanym, pomijanym i lekceważonym – roślinom ruderalnym i łąkowym. Zastanowimy się, jak zmiany klimatu wpływają na drzewa, w tym drzewa w Milanówku. Porozmawiamy też o granicach języka i wyobraźni, które zbyt często narzucają nam ramy poznawania i doświadczania świata przyrody wyłącznie z antropocentrycznej perspektywy.
O tak rozumianych granicach autorka pisze w „Patykach, badylach”: „Granice wymiarów zarówno naszego ciała, jak i czasu, w jakim musimy się zmieścić z całym swoim życiem, utrudniają szanse poznania rozmaitych innych składowych istnienia, które przez cały nasz byt są niemożliwie blisko nas. Bo nasze wymiary, także wymiary wyobraźni, silnie dławią zdolności odczuwania”.
2. Spotkanie autorskie z Andrzejem Dybczakiem – 9 października (piątek), godz. 18.00–19.30
Podczas spotkania z antropologiem, pisarzem i dokumentalistą, autorem licznie nagradzanych książek: „Pan wszystkich krów” (wyd. Nisza, 2017), „Las duchów” (wyd. Nisza, 2024) i „Gugara” (wydanie wznowione i poszerzone, Wydawnictwo Czarne, 2025), przyjrzymy się m.in. temu, jak w naszej polskiej kulturze postrzegana i traktowana jest przyroda, a zwłaszcza zwierzęta hodowlane i dzikie; polskie wzorce zachowań wobec przyrody porównamy z duchowością i współczesną praktyką, zaobserwowaną przez pisarza wśród przedstawicieli narodów Selkupów, Ewenków i Nieńców.
A o tym, czym może być współczesna duchowość obejmująca świat natury, Autor w „Lesie duchów” pisze tak: „Stałem na poboczu drogi z wysoko uniesioną głową. Z głową zanurzoną w zorzy. Może nie w zorzy, może w bogu bez rąk i nóg, za to ze świetlnymi mackami, oplątującymi świat raz mocniej, raz słabiej. Byłby to bardziej sprawiedliwy bóg niż ten nasz, bardziej demokratyczny, bardziej do zaakceptowania także przez ośmiornice, stawonogi, rozwielitki i wszystkie inne istoty. Martwe, żywe i pomiędzy kategoriami."
3. Opowieść „Ta Która Jest Sama” i warsztaty ekologiczne – Noc Bibliotek 2026, 16 października (piątek), godz. 18.00–19.30
dla dzieci w wieku 5–12 lat
Ostatnie w tym roku wydarzenie z cyklu „oíkos / granice domu” adresujemy do dzieci, podczas którego zaprezentujemy tradycyjną opowieść Indian Komanczów pt. „Ta Która Jest Sama”, a następnie podczas warsztatów będziemy tkać sieć połączeń ekosystemowych i odkrywać, że świat jest w równym stopniu domem dla roślin, zwierząt, gwiazd, kamieni i ludzi.
W baśni zaczerpniętej z książki „Opowieści Ziemi” (wyd. Musszelka, 2016) czytamy tak: „Samiutka dziewczynka siedziała na szczycie góry, tam, gdzie spotykają się Ojciec Niebo i Matka Ziemia i czując spokój w sercu, słuchała. Słuchała poezji księżyca. Słuchała opowieści kamieni. Patrzyła, jak tańczą gwiazdy. I tam, na samym czubku świata, poczuła, że wszystkie istoty są ze sobą połączone i tworzą jedną rodzinę”.
ZADANIE PUBLICZNE WSPÓŁFINANSOWANE Z BUDŻETU GMINY Milanówek Miasto-Ogród
