05/10/2026
Oficjalne stanowisko STP w sprawie karmienia węży żywymi kręgowcami
Preambuła Ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt stanowi „ Zwierzę, jako istota żyjąca, zdolna do odczuwania cierpienia, nie jest rzeczą. Człowiek jest mu winien poszanowanie, ochronę i opiekę.”
W naszym stanowisku chcemy zwrócić uwagę na problem znacznie szerszy – odpowiedzialność człowieka zarówno za dobrostan zwierzęcia, którym się opiekuje, jak i za dobrostan zwierząt kręgowych przeznaczonych na pokarm.
Ustawa mówi jasno:
Art. 5: „Każde zwierzę wymaga humanitarnego traktowania.”
Każde.. Także wąż. I także mysz, szczur, królik czy inny kręgowiec.
Fakt, że zwierzę zostało wyhodowane jako zwierzę karmowe, nie oznacza, że przestaje być istotą zdolną do odczuwania bólu, strachu i stresu. Zwierzętom karmowym należy zapewnić odpowiednie warunki utrzymania, dostęp do wody i pokarmu oraz ochronę przed niepotrzebnym cierpieniem. Niedopuszczalne jest ich celowe straszenie, drażnienie, okaleczanie czy traktowanie jak przedmiotów tylko dlatego, że ostatecznie mają stać się pokarmem innego zwierzęcia.
Stowarzyszenie Terrarystów Polskich nie zaleca rutynowego karmienia węży żywymi kręgowcami.
Jednocześnie zwracamy uwagę, że hipokryzją jest twierdzenie, że naturalne zachowania węży przestają istnieć, w związku z tym, że dla wielu osób drapieżnictwo jest trudne do oglądania.
Węże są bezwzględnymi drapieżnikami. Ich przewód pokarmowy, metabolizm i zachowania pokarmowe są wynikiem milionów lat ewolucji. Nie można zastąpić ich naturalnego pokarmu warzywami, owocami czy innymi produktami roślinnymi tylko dlatego, że z ludzkiego punktu widzenia byłoby to łatwiejsze do zaakceptowania.
W przypadku niektórych osobników pomimo wielokrotnych, prawidłowo podejmowanych prób nie udaje się nakłonić zwierzęcia do pobierania pokarmu martwego. A to stanowi zagrożenie jego zdrowia i życia.
Pojawia się rzeczywisty konflikt dwóch aspektów dobrostanu.
Nie można poprawiać dobrostanu jednego zwierzęcia poprzez całkowite ignorowanie potrzeb biologicznych drugiego. Ustawa sama definiuje „właściwe warunki bytowania” jako zapewnienie zwierzęciu możliwości egzystencji „zgodnie z potrzebami danego gatunku, rasy, płci i wieku”.
Dlatego w wyjątkowych, uzasadnionych przypadkach, gdy inne metody zawiodły, podanie żywego pokarmu może być konieczne ze względu na zdrowie i dobrostan gada. Nie powinno być jednak pierwszym wyborem ani elementem widowiska. Zwierzę karmowe nie powinno być pozostawiane z wężem bez nadzoru, a cały proces powinien być prowadzony w sposób ograniczający jego stres i cierpienie oraz ryzyko urazu drapieżnika.
To oznacza, że kwestii karmienia żywymi kręgowcami nie wolno traktować lekko. Wymaga ona odpowiedzialności, znajomości biologii zwierząt oraz każdorazowego rozważenia, czy wykorzystanie żywego zwierzęcia jest rzeczywiście konieczne.
Jednocześnie chcemy bardzo wyraźnie oddzielić naturalne zachowanie drapieżnika od okrucieństwa człowieka.
Wąż nie jest „okrutny”, kiedy poluje. Nie można przykładać do zachowania zwierzęcia ludzkich kategorii moralnych. Drapieżnictwo jest naturalnym elementem funkcjonowania ekosystemów i biologii tysięcy gatunków zwierząt.
Węże znajdują się przy tym w szczególnie trudnej sytuacji. Budzą u części społeczeństwa strach, niechęć, a niekiedy silne fobie. Nadal zdarza się, że ich cierpienie jest społecznie traktowane jako mniej istotne niż cierpienie ssaka.
Nie zgadzamy się na taką hierarchizację.
Dobrostan nie może zależeć od tego, czy zwierzę jest puchate, czy ma łuski. Czy budzi sympatię, czy strach. Mysz zasługuje na ochronę przed niepotrzebnym cierpieniem. Dokładnie tak samo zasługuje na nią wąż.
Jednocześnie STP kategorycznie sprzeciwia się publikowaniu w internecie nagrań z karmienia żywymi kręgowcami, jeżeli ich celem jest rozrywka, epatowanie cierpieniem, zdobywanie zasięgów czy wywoływanie sensacji.
Ustawa odnosi się również do tego problemu. Art. 17 ust. 6 stanowi:
„Zabrania się propagowania lub upowszechniania drastycznych scen zabijania, zadawania cierpienia lub innej przemocy, ze strony człowieka, której ofiarami są zwierzęta, chyba że sceny te mają na celu napiętnowanie okrutnego zachowania wobec zwierząt.”
Nagrywanie cierpienia zwierzęcia dla zabawy, prowokowanie ataku, celowe przedłużanie polowania, drażnienie ofiary czy tworzenie z karmienia widowiska nie ma nic wspólnego z odpowiedzialną terrarystyką.
STP stanowczo odcina się od takich zachowań.
Naszym celem powinno być ograniczanie cierpienia wszystkich zwierząt pozostających pod opieką człowieka – zarówno tych, które hodujemy jako zwierzęta towarzyszące, jak i tych, które z biologicznej konieczności stają się pokarmem innych zwierząt.
Odpowiedzialna terrarystyka nie polega na zaprzeczaniu naturze.
Polega na tym, aby rozumiejąc naturę zwierząt, ograniczać cierpienie wszędzie tam, gdzie człowiek ma na to wpływ.
Zarząd
Stowarzyszenia Terrarystów Polskich