Fundacja Wolności

09/06/2026

Wczoraj jako reprezentanci organizacji pozarządowych wzięliśmy udział w spotkaniu w KPRM. Z jednej strony cieszy nas, że urzędnicy i politycy chcą poznać perspektywę społeczników już na samym starcie prac. Z drugiej... szliśmy tam "w ciemno" – przed spotkaniem nie dostaliśmy agendy🥶

Ministerstwo widzi obecnie 8 kwestii, które wymagają regulacji. Najwięcej czasu poświęcono trzem tematom:
1️⃣ Nadużywanie prawa do informacji publicznej.
2️⃣ Nowe podstawy do odmawiania udostępnienia informacji (tutaj przez wszystkie przypadki odmieniane było bezpieczeństwo).
3️⃣ Doprecyzowanie tajemnicy dyplomatycznej.

Pozostałe wątki zostały jedynie zasygnalizowane, ale to szalenie ważne tematy:
🔹 Brak ostrej definicji tego, kim jest "osoba pełniąca funkcję publiczną" (przypominamy: takie osoby nie są objęte ochroną danych osobowych w związku ze swoją funkcją!).
🔹 Kwestia informacji przetworzonej.
🔹 Retencja danych (jak długo trzymać je w BIP).
🔹 Archiwizacja danych z BIP (urzędnicy chcą usuwać starsze dane z BIP – twierdzą, że nie będą tajne, ale znikną z publicznego widoku... bacznie się temu przyjrzymy! 👀).
🔹 Minimum danych, jakie obowiązkowo muszą znaleźć się w BIP.

🔮 Co dalej?
Praca dopiero się zaczyna. Mają powstać dwie grupy robocze:
💻 I grupa (ds. e-narzędzi): zajmie się unowocześnieniem i standaryzacją BIP oraz narzędzi informatycznych dla administracji, by odpowiadanie na wnioski było prostsze.
⚖️ II grupa: skupi się na najtrudniejszym temacie – kwestii "nadużywania" prawa do informacji oraz ograniczeń w dostępie do niej.

Czekamy na te prace z niecierpliwością. Bezcenne było poznać perspektywę urzędników i zderzyć ją z naszym punktem widzenia. Liczymy, że w grupach roboczych uda się nam bardziej popracować na konkretnych przypadkach i wypracować ew. rozwiązania istniejących problemów.

Będziemy trzymać rękę na pulsie i pilnować, by planowane zmiany nie ograniczyły Waszego (i naszego!) prawa do wiedzy o działaniach władzy. ✊

A Wy jakie problemy w dostępie do informacji publicznej dostrzegacie?

02/06/2026

Prezydent miasta nie może ukrywać informacji o tym, czy był w pracy!

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wydał wyrok (sygn. akt II SAB/Lu 51/26), w którym jednoznacznie uznał, że informacja o dniach nieobecności w pracy oraz powodzie tej absencji (urlop czy zwolnienie lekarskie) osób pełniących funkcje publiczne stanowi informację publiczną.

Wyrok jest efektem naszej skargi na bezczynność Prezydenta Miasta Lublin.

W lutym 2026 roku zwróciliśmy się do Urzędu Miasta Lublin z wnioskiem o udostępnienie informacji m.in. o konkretnych dniach, w których Prezydent Miasta, jego zastępcy, sekretarz oraz skarbnik nie świadczyli pracy z powodu urlopów lub zwolnień lekarskich.

Urząd Miasta odmówił podania tych danych, argumentując, że informacje o absencji pochodzą z wewnętrznej dokumentacji pracowniczej i należą wyłącznie do sfery zarządzania personelem (ad ministrare), a nie wykonywania władzy publicznej. Zdaniem magistratu, korzystanie z urlopu czy L4 to prywatna sprawa pracowników, która nie ma wpływu na procesy decyzyjne w mieście i nie podlega ustawie o dostępie do informacji publicznej.

Z tym stanowiskiem nie zgodził się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, który w pełni podzielił naszą argumentację i zobowiązał Prezydenta Miasta do rozpatrzenia wniosku. Sąd przyznał, że wspólnota samorządowa ma pełne prawo wiedzieć, w jakich dniach jej reprezentanci realnie wykonywali swoje obowiązki, a kiedy przebywali na urlopach bądź zwolnieniach lekarskich, gdyż jest to bezpośrednio powiązane z pełnieniem funkcji publicznej.

Mieszkańcy mają prawo wiedzieć, czy i kiedy prezydent miasta i jego zastępcy przychodzą do pracy. Sąd potwierdził to, co była dla nas oczywiste. Teraz czekamy na odpowiedź urzędu!

Treść wyroku opublikowaliśmy na stronie: https://fundacjawolnosci.org/jawnosc-absencji-osob-pelniacych-funkcje-publiczne-wyrok-wsa-w-lublinie-ii-sab-lu-51-26/

---
Jeśli chcesz, abyśmy dalej skutecznie patrzyli władzy na ręce i wyciągali na światło dzienne to, co urząd próbuje ukryć, wesprzyj nasze działania dobrowolną darowizną! Nawet równowartość jednej symbolicznej kawy (15-20 zł) daje nam paliwo do walki w sądach.
🔹 Szybki przelew: https://tiny.pl/dxjpwt2b7
🔹 Tradycyjny przelew na konto: 71 1090 2590 0000 0001 4947 2615

29/05/2026

29/05/2026

CBA kontrolowane! Wygraliśmy w sądzie z Centralnym Biurem Antykorupcyjnym! ⚖️🎉

Służby specjalne dbają o bezpieczeństwo, ale same też muszą przestrzegać prawa – zwłaszcza Konstytucji i zasady jawności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie właśnie przyznał nam rację w sporze z Szefem CBA!

O co poszło?
W lipcu ubiegłego roku wysłaliśmy do CBA prosty wniosek : chcieliśmy zobaczyć rejestr umów cywilnoprawnych oraz rejestr spraw sądowych Biura za lata 2023-2025. Odpowiedź? Klasyczny urzędowy unik. Szef CBA stwierdził, że takie rejestry to „dokumenty wewnętrzne” i „narzędzia biurowe”, które służą tylko pracownikom i nie są informacją publiczną.

Co na to Sąd?
WSA w Warszawie dosłownie zmiażdżył argumentację Biura. Sędziowie wskazali, że:
1️⃣ Ustawa o dostępie do informacji publicznej wprost nakazuje jawność prowadzonych rejestrów i ewidencji (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. f). Odmowa ich udostępnienia była działaniem contra legem (wbrew prawu)!
2️⃣ Służby specjalne nie mogą zawierać umów ani procesować się w celach innych niż ich zadania ustawowe. Skoro wydają publiczne pieniądze, obywatele mają prawo wiedzieć, jak to robią.
3️⃣ Przeznaczenie rejestru na „użytek wewnętrzny” urzędników nie odbiera mu waloru informacji publicznej.

Co dalej?
Sąd uznał bezczynność Szefa CBA i zobowiązał go do rozpatrzenia naszego wniosku. Biuro musi też zwrócić nam koszty procesu. Choć sąd uznał, że działanie CBA wynikało raczej z błędnej interpretacji przepisów niż ze złej woli (więc obyło się bez rażącego naruszenia prawa), wyrok jest jasny: rejestry mają być jawne. To kolejny dowód na to, że warto pytać i nie odpuszczać – nawet najpotężniejszym instytucjom w kraju. Jawność to fundament demokracji, a nie dobra wola urzędników! 🕵️‍♂️🇵🇱 Trzymajcie kciuki za szybką realizację wyroku przez CBA!

Pomóż nam patrzeć władzy na ręce! Nasze walki w sądach są możliwe dzięki Waszemu wsparciu.

28/05/2026

My, przedstawicielki i przedstawiciele organizacji pozarządowych, środowisk społecznych, kulturalnych, edukacyjnych i obywatelskich działających w Lublinie, wyrażamy stanowczy sprzeciw wobec nasilającej się fali hejtu i manipulacji wymierzonej w studentki i studentów zagranicznych, społeczność organizującą wydarzenie Africa Day oraz personalnie w Wiktorię Herun, Zastępczynię Dyrektora ds. Nauki i Promocji Gospodarczej Urzędu Miasta Lublin, odpowiedzialną za program „Study in Lublin”.

Z niepokojem obserwujemy próby budowania atmosfery zagrożenia wokół osób, które są częścią naszej lokalnej społeczności - studiują tutaj, pracują, rozwijają lokalną gospodarkę, uczestniczą w życiu społecznym i kulturalnym miasta. Nie zgadzamy się na niszczenie społecznego zaufania poprzez świadomie nakręcane kampanie oparte na strachu i insynuacjach. Takie działania uderzają nie tylko w osoby będące celem nagonki, ale również w poczucie bezpieczeństwa i wspólnoty mieszkanek i mieszkańców Lublina.

Nie ma również naszej zgody na szykanowanie urzędniczek i urzędników publicznych, którzy od lat rzetelnie i profesjonalnie pracują na rzecz rozwoju Lublina oraz jego międzynarodowej współpracy. Program „Study in Lublin” od ponad dekady współtworzy markę miasta otwartego, akademickiego i nowoczesnego.

Wyrażamy solidarność z organizatorami wydarzenia Africa Day – osobami, które współtworzą bogactwo życia kulturalnego Lublina, budują przestrzeń spotkania, dialogu i wzajemnego poznania. To właśnie dzięki takim inicjatywom nasze miasto pozostaje miejscem żywym, różnorodnym i otwartym na świat.
Lublin od lat buduje swoją tożsamość na dialogu, współpracy i wielokulturowości. To wartości, które współtworzą również ideę Europejskiej Stolicy Kultury – otwartości, solidarności, szacunku dla różnorodności i odpowiedzialności za wspólnotę. Nie pozwolimy, by były one celowo niszczone dla politycznej korzyści.
Do wszystkich osób, które w ostatnich dniach stały się celem nienawiści, oskarżeń i publicznych ataków, chcemy powiedzieć jasno: jesteście częścią tej społeczności. Lublin jest również Waszym miastem. Wasza obecność, praca, zaangażowanie i codzienna obecność współtworzą jego charakter. Nie jesteście sami.
Jednocześnie apelujemy do mediów i administratorów kanałów społecznościowych – zarówno o odpowiedzialny sposób przedstawiania wydarzeń, jak i o reakcję na nienawistne komentarze. Brak jednoznacznego sprzeciwu wobec takich treści prowadzi do normalizacji przemocy i pogłębia podziały społeczne.

zdj. Rafał Michałowski

28/05/2026

Konferencja prasowa radnych opozycji ws konsultacji planu ogólnego dla Lublina. Radni oferują pomoc mieszkańcom w składaniu uwag do planu i apelują o udział w konsultacjach.

25/05/2026

Czy dojdzie do referendum w Lublinie? 🗳️🧐

Wynik krakowskiego referendum rozpalił wyobraźnię nie tylko radnych opozycji w lubelskiej radzie miasta. Doprowadzenie do odwołania prezydenta dużego miasta w referendum nie jest jednak takie proste.

Przypominamy trzy kroki, które musiałyby zostać spełnione w przypadku Lublina:

1️⃣ Podpisy ✍️
Inicjatorzy muszą zebrać podpisy co najmniej 10% uprawnionych do głosowania. W przypadku Lublina oznacza to około 25,5 tysiąca mieszkańców, którzy musieliby złożyć swój podpis pod wnioskiem.

2️⃣ Frekwencja 👥
To najtrudniejszy próg. Aby referendum w ogóle było ważne, do urn musi pójść co najmniej 3/5 liczby osób, które brały udział w ostatnich wyborach prezydenckich. Dla Lublina ten próg ważności to minimum 72 135 osób!

3️⃣ Wynik 🗳️
Dopiero gdy spełnimy warunek frekwencji, liczą się głosy. Większość głosujących musi wybrać opcję „TAK” (za odwołaniem).

We Wrocławiu były już dwie próby zorganizowania referendum ws odwołania Jacka Sutryka. Dwukrotnie inicjatorzy nie zebrali wymaganej liczby podpisów (za pierwszym razem zebrali ok. 35 tys., za drugim 20 tys., przy wymogu 46 tys. podpisów).

W 2009 roku rada miasta w Lublinie głosowała ws rozpisania referendum dot. odwołania ówczesnego prezydenta miasta, Adama Wasilewskiego. Było to następstwem nieudzielenia absolutorium za wykonanie budżetu miasta. Nikt z radnych nie zagłosował za referendum, 14 było przeciw a 13 wstrzymało się od głosu.

Czy Twoim zdaniem powinno dojść do referendum odwoławczego w Lublinie? Dlaczego?

22/05/2026

Obiekty sportowe zarządzane przez MOSiR "Bystrzyca" poprawiły swoje wyniki finansowe, ale wciąż były na minusie.

W ub. roku łącznie -2,52 mln zł, ale jeszcze w 2024 było -4,06 mln zł.

Po szczegółowe zestawienie zapraszamy na https://fundacjawolnosci.org/mosir-bystrzyca-radzi-sobie-coraz-lepiej-z-finansami-obiektow-sportowych/

21/05/2026

Nasz nieoficjalny "klub seniora" aktywnie działa.

Dziś zaprosiliśmy na spotkanie Dyrektora i Z-cę Dyrektora Wydziału Programów i Projektów Społecznych UM Lublin, aby porozmawiać o działaniach miasta na rzecz seniorów oraz o potrzebach i spostrzeżeniach seniorów.

A już wkrótce rozpoczną się Lubelskie Dni Seniora.

20/05/2026

Pamiętacie, jak musieliśmy walczyć przed sądem o informacje nt. wydatków sponsoringowych i darowizn przekazanych przez spółkę Bogdanka SA.

Powtórzyliśmy pytanie, tym razem za lata 2024-2025, i... dostaliśmy odpowiedź.

W 2025 roku na liście sponsorowanych drużyn sportowych po raz pierwszy pojawił się klub piłki ręcznej MKS Lublin. Więcej, niż w poprzednich latach otrzymał siatkarski LKPS (o 790 tys. zł więcej niż w 2024) oraz GKS „Górnik” Łęczna.

Pieniądze z Bogdanki w 2025 nie trafiły już do Avii Świdnik oraz KPR Padwa Zamość, które otrzymywały środki w poprzednich latach. Mniej, niż w 2024 roku otrzymały Górnik Łęczna SA, Chełmski Klub Sportowy oraz Klub Uczelniany AZS UMCS Lublin.

Ponadto w 2025 roku wśród wydarzeń sponsorowanych znalazł się “Festyn Pasje Ludzi pozytywnie zakręconych“, organizowany przez lubelskiego radnego KO, Zbigniewa Jurkowskiego.

Szczegółowe informacje na naszej stronie (link w komentarzu).