12/08/2026
W Nowej Słupi, już w przyszły weekend ponownie zapłoną dymarki. I to już po raz 58! To miejsce z niesamowitą magią, centrum świętokrzyskiego okręgu metalurgicznego, gdzie tysięczne dymarki wypluwały nieprzerwanie ogień i żelazo...
Festiwal Ludzie Ognia i Żelaza gdzie wystąpimy po raz czwarty z rzędu to bardzo ważna impreza na rekonstrukcyjnym szlak Stowarzyszenia „Hellas et Roma”.
W trakcie imprezy skupimy się na kilku blokach tematycznych:
1. Dymiące piece dymarskie to świetny pretekst do zaprezentowania świata tych których Rzymianie nazywali Barbarzyńcami. Członkowie „Skarpai Gaizōz”, największego w Europie projektu rekonstrukcji historycznej odtwarzającego świat Barbaricum przedstawią różnorakie dawne rzemiosła, na czele z tak ważnym dla ludności kultury przeworskiej kowalstwem. Prześledzimy przemiany tego tajemniczego dla ówczesnych ludzi metalu, od zbierania rud, poprzez wytop aż po mozolne kucie. Na własne oczy przekonacie się, ile pracy wymagało od Starożytnych wytworzenie prostego gwoździa lub grotu włóczni.
2. Ale to nie wszystko! Z racji tego, że Barbaricum nie byłoby sobą, gdyby nie handel (a także walka) z Rzymem, pochylimy się też nad tą wspaniałą dynamiką kształtującą dawny świat, spotkaniem cywilizacji śródziemnomorskiej i tej z północnej Europy. Przedstawimy cywilne zaplecze Imperium Romanum. Zerknąć będzie można i na stragan rzymskiego kupca, zobaczyć wycinki z życia różnych warstw społecznych Wiecznego Miasta. Razem z obywatelami imperium zagramy w antyczne gry, powąchamy perfum oraz skosztujemy potraw. Aspekt wojskowy armii rzymskiej zaprezentujemy dzięki grupom COH•IIX LEG•X•GPF oraz Legio X Gem - Coh II , jednym z najwierniejszych grup rekonstrukcji wojskowości rzymskiej w Europie.
3. A skoro mówimy o Rzymie, to nie może zabraknąć i igrzysk! Walki gladiatorskie zaprezentują zapaśnicy z projektu Ludus Magnus Cacti, dobrze znani publiczności z poprzednich edycji. Poznamy dalsze losy Mocarnego Ursusa, krewkiego Minimusa i sprytnego Proximy. Areny odwiedzą także nowi, jeszcze nieznani szerzej zawodnicy!
4. Nie poprzestaniemy jednak na tematach związanych z przemocą. Życie po obu stronach limesu to także bajecznie kolorowe stroje, przepych łaźni rzymskich, czar setek egzotycznych zapachów i kształt fantastycznych fryzur. Zaprosimy państwa na pokaz mody- przekonacie się, że była ona równie zmienna i fantazyjna jak obecnie!
5. Gdy zgłodniejecie, zaprosimy was na pokaz smaków antycznych. Wskrzesimy dawną tawernę rzymską i zaserwujemy podawane w niej potrawy, jak puls, barrica, podpłomyki, kurczak w miodzie i wiele innych…przekonacie się, jak niezwykłą paletę smaków wybierali starożytni Rzymianie.
6. Gdy już pojemy, czemu by nie posłuchać muzyki? Zaprezentujemy Państwu wybrane instrumenty świata antycznego, pieczołowicie odtworzone na podstawie znalezisk i kilku zachowanych opisów, nastrojone i zebrane przez naszych archeologów muzycznych. Usłyszymy pieśni germańskie w dawno zapomnianym języku, dźwięki rogów i bojowych surm rzymskich z brązu, wzywających do starcia w imię Marsa.
7. Bardzo ważnym punktem programu każdej z edycji jest dla Nas także inscenizacja główna, tak lubiana przez publiczność. To w jej trakcie ścierają się światy Barbarzyńców i Rzymian- nie tylko na polu walki, ale też na poziomie umysłów, gdyż podkreślamy inność systemów religijnych, społecznych i politycznych tych dwóch grup! “Pokaż mi jak walczysz, a powiem ci kim jesteś”- maksyma równie prawdziwa dla ludzi żyjących 2 tys. lat temu jak dla współczesnych. Oczywiście wszystko na kanwie wydarzeń opisywanych przez starożytnych historyków, badań archeologicznych, nurtu „face of battle” oraz wreszcie historii miejsca, tak wyróżniającego się na archeologicznej mapie Europy
8. Komentarz do wszystkich naszych wydarzeń zapewniają ludzie na co dzień zawodowo zajmujący się antykiem- archeolodzy, historycy starożytności i lingwiści, w tym prof. Dariusz Słapek z Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie oraz prof Katarzyna Czarnecka, kustosz Państwowego Muzeum Archeologicznego w Warszawie.
Zapraszamy 15 i 16 sierpnia do Muzeum Starożytnego Hutnictwa Świętokrzyskiego w Nowej Słupi !
