Wędrówki lubelskich żurawi

25/09/2026

Kiedy żurawie ruszają na jesień? Przejrzeliśmy prawie 800 tysięcy punktów GPS 🛰️
Za oknem koniec września, a my wypatrujemy odlotów. Postanowiliśmy więc sprawdzić, co nasze żurawie z nadajnikami robiły w poprzednich latach. Czekają na chłód? Na wyż? Na wiatr w plecy?

Przejrzeliśmy 793 996 pozycji GPS od 17 żurawi, zebranych od 2021 roku. Nadajnik w locie zapisuje pozycję co minutę, więc widać w nich każdy dzień z życia ptaka. Wyłowiliśmy 17 jesiennych startów, czyli dni, w których żuraw naprawdę opuścił okolice swojego letniego rewiru i ruszył ku zimowisku. Do każdego startu dobraliśmy pogodę z miesiąca wcześniej: ponad 15 tysięcy godzin temperatury, ciśnienia, opadu i wiatru.
Co wyszło?

📅 Połowa naszych żurawi ruszała do 26 września. Najwcześniej Polesia, 30 sierpnia 2022, najpóźniej Poleszuk, 3 listopada 2024.

🌤️ Ruszają, gdy rośnie ciśnienie. Porównaliśmy dni odlotu z dniami, w które te same ptaki czekały jeszcze na miejscu. W 10 z 14 dni odlotu ciśnienie wzrosło w trzy doby o ponad 3 hPa. W dniach czekania zdarzało się to tylko w co trzecim dniu. Przypadkiem taki wynik wyszedłby raz na 200 prób. Najczęstszy scenariusz: przechodzi front z deszczem i wiatrem, a 1–3 dni później przychodzi wyż, niebo się przejaśnia i wiatr słabnie. Tego dnia żurawie ruszają.

🌡️ Chłód nie jest warunkiem. Ochłodzenie było w 6 z 14 dni odlotu, bo za frontem zwykle napływa chłodniejsze powietrze. Ale Bystry ruszył we wrześniu przy 29 stopniach. Liczyło się ciśnienie, nie temperatura.
🐦 Ruszają razem. 1 października 2023 w drogę ruszyły jednocześnie Bystry, Poleszuk i Roskoszna, a wieczorem cała trójka nocowała już na Węgrzech, ok. 400 km dalej. 24 września 2025, dwa dni po tym, jak temperatura spadła z 28 do 14 stopni, wyruszyli Czahar i Drob.
🗺️ Pierwszy przystanek: Węgry. 13 z 17 ptaków poleciało od razu na południe, przez Karpaty, większość ok. 400 km w jeden dzień. Na węgierskich nizinach odpoczywały zwykle kilka tygodni, zanim ruszyły dalej do Francji, Hiszpanii, Włoch albo Algierii.

A w tym roku? Od 26 września nad Lubelszczyznę nadciąga silny wyż: ciśnienie ma rosnąć do końca września, ma być sucho i spokojnie. Dokładnie taka pogoda wypuszczała nasze żurawie w poprzednich latach. Jeśli trzymają się swojego wzorca, najpewniej ruszą między 27 a 30 września.
Trzymajcie kciuki i śledźcie z nami, kto wyleci pierwszy! 🧡

Pogoda: reanaliza ERA5 (Copernicus / ECMWF) przez Open-Meteo z użyciem modeli Anthropic Claude

Realizator projektu:
Fundacja Dla Przyrody
Partnerzy
Marszałkowski Województwa Lubelskiego
Poleski Park Narodowy
Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Lublinie
Zespół Lubelskich Parków Krajobrazowych
Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Lublinie
LW Bogdanka

11/09/2026

👉Zapraszamy na kanał YouTube Fundacji Dla Przyrody, na którym na żywo można oglądać streaming z serca Poleskiego Parku Narodowego – z kamery na noclegowisku żurawi. Przepiękne sceny są zwłaszcza nad ranem, na szczęście istnieje możliwość przewijania 10 godzin wstecz, więc nie trzeba się zrywać bladym świtem.

📅 Przypominamy o jutrzejszym spotkaniu w Poleskim Parku Narodowym Pożegnanie żurawi:
12 września po południu jesteśmy na ścieżce Czahary przy wieży widokowej.

👍Podczas spotkania opowiemy o sześcioletnich działaniach w ramach projektu Wędrówki Lubelskich Żurawi. Zaprezentujemy sporo nagrań z terenu. Zapraszamy także do rozmów, odpowiemy na wszystkie pytania.

📖 Chcielibyśmy też zapowiedzieć planowaną publikację – album „Wędrówki Lubelskich żurawi”, który przygotowujemy z wydawnictwem Natura Libri. Chętnie wysłuchamy wszystkich sugestii.

Realizator projektu:
Fundacja Dla Przyrody

Partnerzy
Marszałkowski Województwa Lubelskiego
Poleski Park Narodowy
Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Lublinie
Zespół Lubelskich Parków Krajobrazowych
Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Lublinie
LW Bogdanka

10/09/2026

Zapraszamy 12 września na "Pożegnanie Żurawi", ścieżka Czahary będziemy tam już po 16:00 i chętnie opowiemy o 6 latach naszych obserwacji. Rozpoczynamy pracę nad albumem "Wędrówki Lubelskich Żurawi" więc chętnie posłuchamy waszych sugestii.
Do zobaczenia

02/09/2026

Zapraszamy!!! będziemy przy wieży widokowej - ścieżka "Czahary" w sobotę 12 września. Porozmawiajmy o żurawiach jak co roku, pokażemy najnowsze filmy i podsumujemy projekt "Wędrówki Lubelskich Żurawi"

Wielkimi krokami nadchodzi wyjątkowe wydarzenie, na które wiemy, że czekaliście cały rok! 🩶

Pożegnanie Żurawi 2026 – ZAPRASZAMY! 🖤

Szykujcie się na wyjątkowy czas, wspólne emocje i niezapomniane chwile. Nie może Was zabraknąć!

Link do programu znajduje się w komentarzu.

Zachęcamy do udostępniania. Do zobaczenia! ❤️

17/07/2026

Drob, żuraw w drugim roku życia, ostatnią zimę spędził w środkowej Francji. Po wiosennym przylocie do Polski tylko na chwilę odwiedził Lubelszczyznę w kwietniu. Wybraliśmy się pod Przemków, gdzie przebywa od ponad dwóch miesięcy, żeby sprawdzić jak wyglądają środowiska które odwiedza i jak duża jest grupa w której przebywa. Okazuje się, że jego stado liczy około 150 ptaków. Na noc ptaki regularnie wracają do rezerwatu “Stawy Przemkowskie”

Realizator projektu:
Fundacja Dla Przyrody
Partnerzy
Urząd Marszałkowski Województwa Lubelskiego
Poleski Park Narodowy
Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Lublinie
Zespół Lubelskich Parków Krajobrazowych
Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Lublinie
LW Bogdanka

07/07/2026

👉Nasza kamera na Bagnie Bubnów działa już ponad miesiąc, jednak dopiero od trzech dni możemy podziwiać tu nocujące grupy żurawi.

👍Tej nocy zanotowaliśmy niemal 90 ptaków, w tym zaledwie jednego, tegorocznego młodziaka. To zapewne tutejsze ptaki nielęgowe, w wieku 1-3 lat oraz dorosłe po stracie lęgu. Zapraszamy, szczególnie na wieczorny i poranny spektakl.

❗Ptaki obecnie pojawiają się ok. g. 20, odlatują ok. g. 5.

Zapraszamy wspólnie z Poleskim Parkiem Narodowym, do odwiedzin parku, a dla tych co nie mogą, zapraszamy przed kamerę.

Realizator projektu:
Dla Przyrody

Partnerzy
Urząd Marszałkowski Województwa Lubelskiego
Poleski Park Narodowy
Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Lublinie
Zespół Lubelskich Parków Krajobrazowych
Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Lublinie
LW Bogdanka

28/06/2026

❗Piękne historie tworzą się pod naszym okiem !
👉Po raz pierwszy w Polsce, a według naszej wiedzy nawet na świecie, będziemy śledzić wędrówkę rodziny żurawi z nadajnikami. Czahar, jako nielotny jeszcze żurawik, dostał nadajnik w 2022 r. Od tamtego momentu jego wędrówka i kluczowe miejsca żerowania przestały być dla nas tajemnicą. W 2025 przebywał w grupie 60 żurawi w okolicach Poleskiego Parku.

W tym roku, gdy go namierzyliśmy, zaciekle przeganiał inne żurawie z łąki, na której żerował z partnerką. Pojawiła się nadzieja, że może przystąpi do lęgu. I rzeczywiście, na jednym ze zlokalizowanych gniazd, bardzo blisko miejsca jego wyklucia, udało nam się go namierzyć. Kamera online, którą umieściliśmy obok, wskazywała że wyrósł on nie tylko na silnego ale i opiekuńczego samca. Parze udało się odchować 2 młode.

🛰Dysponując lokalizacjami z nadajnika i dronem z termowizją bardzo szybko zlokalizowaliśmy rodzinę i założyliśmy nadajniki na oba młode, które nazwaliśmy Czarek i Czarka. Ciekawe, jak długo zostaną z rodzicami? Czy w kolejnych sezonach będą się z nimi widywać w czasie wędrówki, na zimowisku albo na lęgowisku? Jak długo uda im się trzymać razem?

👍Postaramy się informować na bieżąco o losach rodziny Czaharów.

Realizator projektu:
Fundacja Dla Przyrody

Partnerzy
Marszałkowski Województwa Lubelskiego
Poleski Park Narodowy
Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Lublinie
Zespół Lubelskich Parków Krajobrazowych
Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Lublinie
LW Bogdanka

26/06/2026

❗🎥 Nowa transmisja z kamery na żywo to wspólna inicjatywa z Poleskim Parkiem Narodowym, tym razem umieszczona jest na rozlewisku Bagna Bubnów na terenie Parku. Jest to miejsce, które mamy okazję podziwiać z pewnej odległości z wieży w m. Zastawie.
Podobnie jak poprzednio kamera jest sterowana i pozwala na pełny obrót i duże przybliżenie. Oprócz walorów edukacyjnych nagrania z kamery to niesamowite źródło wiedzy o występujących w tym miejscu gatunkach.

👂Kamera rejestruje również głosy, a dzięki połączeniu z aplikacją BirdNet mamy szerszy obraz pojawiających się gatunków. Nagrania rzadkich gatunków weryfikujemy na bieżąco.

Zadaniem kamery będzie monitorowanie ptaków w okresie całego roku, szczególnie koncentracji żurawi w czasie ich jesiennej i wiosennej wędrówki. Mamy również nadzieję na odczytywanie obrączek i notowanie perełek. W ciągu pierwszych tygodni testowych obserwowaliśmy m.in. żerujące płaskonosy, krakwy, mewy białogłowe i siwe, czaple siwe i białe, a nawet czaplę nadobną, zaś pod samą kamerą usadowiła się z gniazdem mewa śmieszka (obecnie wysiaduje 3 jaja).

🌍 Obraz na żywo możemy oglądać na platformie YouTube Fundacji Dla Przyrody pod adresem wskazanym w komentarzu.

Kamera powstała w ramach projektu „Wędrówki Lubelskich Żurawi” i została sfinansowana ze środków LW Bogdanka.

Zapraszamy do podglądania!

LW Bogdanka
Poleski Park Narodowy lubelskie