04/09/2026
W tym roku
wykład inauguracyjny
Lubichowskiego Uniwersytetu Złotego Wieku
poprowadzi
pan profesor Zenon Lica.
Bardzo dziękujemy za to, że zgodził się i przyjął nasze zaproszenie.
Inauguracja Roku Akademickiego Lubichowskiego Uniwersytetu Złotego Wieku odbędzie się
we wtorek, 29 września br. o godz. 16.00
w gościnnych progach
Gminnego Ośrodka Kultury w Lubichowie.
Już dziś serdecznie zapraszamy studentów i wszystkich zainteresowanych spotkaniem z panem profesorem.
Poniżej tak na zachętę najnowszy wpis Pana profesora.
—————
Sołectwo Lubichowo
Gminny Ośrodek Kultury w Lubichowie
RUN PAN
PIESIK – nazwisko z Borów Tucholskich?
Dziś, na prośbę Czytelnika, pana Łukasza, kilka słów o nazwisku Piesik.
W Polsce nosi je obecnie 1008 osób – 501 kobiet i 507 mężczyzn. Wśród wszystkich nazwisk używanych w Polsce zajmuje ono 5765. miejsce.
Jego rozmieszczenie geograficzne jest bardzo charakterystyczne. Zdecydowanie najwięcej Piesików mieszka w województwach pomorskim – 410 osób oraz kujawsko-pomorskim – 263 osoby. Razem daje to aż 673 osoby, czyli około dwóch trzecich wszystkich współczesnych nosicieli tego nazwiska.
Jeszcze wyraźniej widać jego regionalny charakter na poziomie powiatów. Najwięcej Piesików mieszka w powiatach: tucholskim – 152, chojnickim – 112 i starogardzkim – 73. Dalej znajdują się Gdynia – 49, powiat człuchowski – 42 i świecki – 34.
Wśród gmin na pierwszych miejscach są natomiast Chojnice – 87, Tuchola – 72 i Śliwice – 57. Kolejne większe skupiska znajdują się m.in. w Człuchowie, Osiecznej, Czersku, Starogardzie Gdańskim i Tczewie.
Można więc mówić o bardzo wyraźnym związku nazwiska Piesik z Pomorzem, Borami Tucholskimi i terenami przyległymi.
Najstarsze poświadczenie nazwiska Piesik podawane w opracowaniach antroponimicznych pochodzi już z 1662 roku.
A skąd samo nazwisko?
Według Internetowego słownika nazwisk w Polsce Instytutu Języka Polskiego PAN jest ono odimienne. Powstało od dawnej nazwy osobowej Piesz, będącej skróconą formą imion rozpoczynających się od Pie-, takich jak Pietr, Piotr. Pod uwagę bierze się również możliwość związku z imieniem Pielgrzym, wywodzącym się z łacińskiego Peregrinus.
Budowę nazwiska można przedstawić następująco:
Pies-ik
Przyrostek -ik pełnił tu funkcję patronimiczną, a zatem pierwotnie wskazywał na pochodzenie od ojca lub przodka. Nazwisko Piesik mogło więc oznaczać potomka Piesza.
Ciekawych informacji dostarczają także dostępne indeksy metrykalne Pomorskiego Towarzystwa Genealogicznego. Nie jest to pełna kwerenda ksiąg, dlatego możemy mówić jedynie o wybranych poświadczeniach.
W Śliwicach już w 1709 roku pojawia się zapis Marianna Piesikowa, a w 1724 roku – Albertus Piesik. W późniejszych XVIII-wiecznych zapisach z tej parafii spotykamy również formy Piesikówna oraz Piesikowski.
W innych dostępnych zapisach ze Śliwic widzimy obok siebie nazwiska Piesik i Piesikowski – przykładowo w połowie XVIII wieku.
Formy związane z tym nazwiskiem pojawiają się również w dostępnych indeksach z Brus, Barłożna, Bysławia, Raciąża czy Czerska. W Brusach już w 1727 roku odnotowano formę Piesikowa.
Szczególnie interesujące jest współwystępowanie form:
Piesik – Piesikowski
Na podstawie samych indeksów nie możemy jednak rozstrzygnąć, czy były to warianty nazwiska należące do tych samych rodzin, czy nazwiska niezależnych rodzin. Do tego potrzebna byłaby dokładna analiza oryginalnych ksiąg metrykalnych i powiązań genealogicznych.
Jedno natomiast widać bardzo wyraźnie: dzisiejsze rozmieszczenie nazwiska Piesik bardzo dobrze współgra z jego dawnymi poświadczeniami na Pomorzu i w Borach Tucholskich.
To dobry przykład nazwiska, w którego współczesnej geografii nadal można dostrzec ślady dawnego regionalnego zakorzenienia.
Źródła: Antroponimia Polski; Internetowy słownik nazwisk w Polsce IJP PAN; dostępne indeksy Pomorskiego Towarzystwa Genealogicznego.
