05/10/2026
Lewart to nie lubartowskie ministerstwo sportu. Gdzie kończy się mandat radnego, a zaczyna interes organizacji?
Lewart jest częścią Lubartowa. Jest częścią jego historii, sportu i lokalnej tożsamości. Nie jest częścią władz Lubartowa ani struktur samorządu. MKS „Lewart” Lubartów jest stowarzyszeniem kultury fizycznej, wpisanym do Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS 0000115457. Sam przymiotnik „Miejski” w nazwie klubu nie zmienia jego statusu prawnego i nie czyni z niego jednostki samorządowej.
To nie jest akademickie rozróżnienie.
Jednostka budżetowa miasta otrzymuje środki dlatego, że jest częścią organizacyjną samorządu i wykonuje jego zadania. Stowarzyszenie otrzymuje dotację jako podmiot zewnętrzny, na realizację określonego zadania publicznego, na zasadach określonych prawem. Co do zasady wspieranie i powierzanie realizacji takich zadań organizacjom pozarządowym odbywa się po przeprowadzeniu otwartego konkursu ofert.
Lewart może być zasłużony, potrzebny i ważny dla mieszkańców. Nie daje mu to szczególnego ustrojowego prawa do miejskich pieniędzy. W kolejce do środków publicznych jest organizacją pozarządową - tak jak inne podmioty społeczne ubiegające się o finansowanie swoich zadań.
Problem polega na tym, że w Lubartowie przez lata wytworzył się inny obraz. Lewart tak mocno wrósł w krajobraz samorządowy, że jego obecność przy miejskim budżecie zaczęła być odbierana niemal jak coś oczywistego. Jakby nie chodziło o przekazywanie pieniędzy z budżetu gminy zewnętrznej organizacji, lecz o zwykłe przesunięcie środków wewnątrz jednego systemu.
A to są dwie zupełnie różne sytuacje.
Tu chodzi przede wszystkim o pieniądze. Skala finansowania pokazuje, dlaczego to rozróżnienie jest tak ważne. Z odpowiedzi Burmistrza Miasta Lubartów na interpelację radnego Ryszarda Gieracha, opublikowanej 24 października 2025 r., wynikało, że w latach 2022–2025 MKS Lewart Lubartów otrzymał z budżetu Miasta łącznie 1 341 000 zł: 310 tys. zł w 2022 r., 330 tys. zł w 2023 r., 397 tys. zł w 2024 r. oraz 304 tys. zł w 2025 r. Miasto wskazało przy tym, że pieniądze pochodziły z budżetu miejskiego i były przekazywane w formie dotacji na podstawie ofert realizacji zadań publicznych. (źródło: odpowiedź Burmistrza na interpelację radnego Ryszarda Gieracha, omówiona przez Lubartow24, 24.10.2025).
I na tym finansowanie w 2025 r. się nie zakończyło.
Pięć dni po publikacji tej odpowiedzi, 29 października 2025 r., podczas sesji Rady Miasta pojawiła się propozycja zdjęcia 180 tys. zł z wydatków związanych z obsługą papierów wartościowych, kredytów i pożyczek i przeniesienia tej kwoty do działu kultura fizyczna - na dotacje. Już podczas sesji padło wprost pytanie, czy pieniądze te mają trafić do Lewartu. Skarbnik Miasta odpowiedziała, że zostanie przeprowadzony konkurs. Ostatecznie zmiana budżetu została przyjęta stosunkiem 12 głosów „za” przy 8 głosach wstrzymujących się.
4 grudnia 2025 r. poznaliśmy wynik konkursu. Z 180 tys. zł:
159 tys. zł otrzymał MKS Lewart Lubartów,
20 tys. zł – MKS Lewart AGS Lubartów,
1 tys. zł – MKS Lubartów.
(źródło: „Wspólnota Lubartowska”, 4.12.2025). Lewart otrzymał zatem 88,3 proc. całej puli. Co więcej, wcześniejsza odpowiedź Burmistrza, wykazująca 1,341 mln zł w latach 2022–2025, pochodziła z października - a więc sprzed przyznania grudniowej dotacji 159 tys. zł. Zestawienie obu dokumentowanych zdarzeń oznacza, że suma miejskich dotacji przyznanych Lewartowi w latach 2022–2025 wyniosła co najmniej 1,5 mln zł. To nie jest szacunek wartości społecznej klubu ani ocena jego działalności.
To skala publicznych pieniędzy.
W 2026 r. mechanizm finansowania trwa dalej. W podstawowym konkursie sportowym MKS Lewart Lubartów otrzymał 200 tys. zł na szkolenie zawodników i rozgrywki piłkarskie - najwięcej spośród uczestników tego konkursu. Cała p**a wynosiła 430 tys. zł. (źródło: Lubartow24, 2.02.2026). Oficjalna strona samego klubu zresztą wprost informuje, że MKS Lewart Lubartów jest współfinansowany ze środków budżetu Miasta Lubartów. (źródło: oficjalna strona MKS Lewart Lubartów).
Mamy do czynienia nie z okazjonalną pomocą dla lokalnej inicjatywy, lecz ze stałą, wieloletnią relacją finansową pomiędzy budżetem Miasta a jednym stowarzyszeniem. Przy takich kwotach szczególnego znaczenia nabiera pytanie o to, czy granica pomiędzy władzami samorządu a władzami beneficjenta publicznych pieniędzy pozostaje dostatecznie wyraźna.
Kiedy NGO zaczyna być traktowane jak część systemu władzy
Nie ma niczego niewłaściwego w tym, że samorząd finansuje sport. Nie ma niczego nadzwyczajnego w tym, że lokalni działacze społeczni angażują się w klub sportowy. Problem pojawia się wtedy, gdy organizacja pozarządowa przez lata zostaje tak silnie personalnie i finansowo związana z lokalnym układem decyzyjnym, że zaciera się różnica pomiędzy podmiotem przyznającym pieniądze a podmiotem, który te pieniądze otrzymuje.
Dlatego istotna jest funkcja Marka Polichańczuka.
Nie dlatego, że Polichańczuk ma być głównym bohaterem tej historii. Jest raczej bardzo czytelnym przykładem problemu systemowego.
5 sierpnia 2025 r. odbyło się nadzwyczajne walne zgromadzenie Lewartu, na którym wybrano nowe władze klubu. Funkcję skarbnika powierzono Markowi Polichańczukowi. Oficjalna strona Lewartu nadal wymienia go jako skarbnika zarządu. (źródło: „Wspólnota Lubartowska”, 14.08.2025; oficjalna strona MKS Lewart Lubartów - „Władze Klubu”). Ten sam Marek Polichańczuk jest radnym Rady Miasta Lubartów. Jedna osoba występuje równocześnie jako członek organu stanowiącego gminy, uczestniczącego w podejmowaniu decyzji budżetowych, oraz członek zarządu organizacji będącej znaczącym beneficjentem tego budżetu. I właśnie to jest właściwe miejsce do rozmowy o konflikcie interesów.
To nie jest wydumany problem. CBA podaje niemal identyczny przykład
Warto w tym miejscu odsunąć na bok lokalną politykę i zajrzeć do
materiałów poświęconych standardom antykorupcyjnym w
samorządzie. W publikacji „Przejrzysty samorząd”, dostępnej w oficjalnym serwisie Centralnego Biura Antykorupcyjnego, wyjaśniono różnicę między potencjalnym a realnym konfliktem interesów. Autorzy wskazują, że potencjalny konflikt może stać się realnym m.in. w sytuacji, gdy pojawia się uzasadniona społeczna obawa, że funkcjonariusz publiczny może podejmować decyzję nieobiektywnie.
Jako przykład podają sytuację niemal dokładnie odpowiadającą tej, o której mówimy:„radny jest członkiem zarządu klubu sportowego, który wnioskuje o dotacje z miasta”.
To nie jest więc konstrukcja wymyślona na potrzeby lokalnego sporu w Lubartowie. To przykład używany w oficjalnym materiale antykorupcyjnym do objaśnienia konfliktu interesów w samorządzie. (źródło: „Przejrzysty samorząd”, publikacja zamieszczona w serwisie CBA, rozdział dotyczący konfliktu interesów).
Dlatego odpowiedź: „przecież był konkurs” jest niewystarczająca.
Konkurs może przesądzać, która organizacja otrzyma środki. Nie usuwa wcześniejszego etapu procesu: ustalenia, ile pieniędzy znajdzie się w puli, z jakiego działu budżetu zostaną przesunięte oraz czy osoba związana z potencjalnym beneficjentem bierze udział w podejmowaniu tej decyzji.
Co dokładnie mówi ustawa?
Art. 25a ustawy o samorządzie gminnym stanowi: „Radny nie może brać udziału w głosowaniu w radzie ani w komisji, jeżeli dotyczy ono jego interesu prawnego”. (źródło: art. 25a ustawy o samorządzie gminnym). Pojęcie interesu prawnego jest węższe od szeroko rozumianego konfliktu interesów. Sądy administracyjne wymagają, aby był to interes osobisty, konkretny i realny, wynikający z określonej normy prawa. Nie możemy automatycznie stwierdzić, że samo członkostwo radnego w zarządzie stowarzyszenia powoduje zakaz udziału w każdym głosowaniu dotyczącym dziedziny, w której stowarzyszenie działa.
Z tego nie wynika, że dopóki nie udowodnimy naruszenia art. 25a, konflikt interesów nie istnieje.
Przeciwnie. Właśnie dlatego standard antykorupcyjny jest szerszy niż jedna ustawowa przesłanka wyłączenia z głosowania. Konflikt interesów służy wychwytywaniu sytuacji, w których dwie role jednej osoby mogą wpływać na jej bezstronność albo stwarzać uzasadnione wrażenie takiego wpływu, zanim dojdzie do wykazania konkretnego naruszenia prawa.
W przypadku Lewartu nie mamy do czynienia z abstrakcyjną teorią. Mamy organizację pozarządową otrzymującą setki tysięcy złotych rocznie z budżetu Miasta. Mamy radnego będącego jednocześnie skarbnikiem zarządu tej organizacji. Mamy debatę i decyzję budżetową dotyczącą dodatkowych 180 tys. zł na dotacje sportowe. I mamy późniejszy konkurs, w którym właśnie ta organizacja otrzymuje 159 tys. zł, czyli niemal dziewięć dziesiątych dostępnej kwoty.
To wystarcza, aby o konflikcie interesów mówić poważnie. Nie jako o udowodnionym przestępstwie czy automatycznym naruszeniu art. 25a, lecz jako o rzeczywistej kolizji dwóch funkcji, która wymaga szczególnej jawności i wyjaśnienia sposobu podejmowania decyzji.
Co z tego wynika?
Status Lewartu nie budzi wątpliwości: jest stowarzyszeniem, a więc podmiotem odrębnym od samorządu. Kontrowersja zaczyna się nie na poziomie jego formalnego statusu, lecz praktyki finansowania i personalnego przenikania się obu struktur. Przy wieloletnim finansowaniu liczonym w setkach tysięcy złotych rocznie nie wystarczy już stwierdzenie, że „przeprowadzono konkurs”. Procedura konkursowa nie wyczerpuje problemu, jeżeli osoby związane z potencjalnym beneficjentem uczestniczą wcześniej w decyzjach dotyczących wielkości środków przeznaczanych na finansowanie tego rodzaju działalności.
Dlatego przypadek Marka Polichańczuka jest istotny nie jako osobna historia o jednym radnym, lecz jako test rzeczywistego rozdziału między samorządem a organizacją przez ten samorząd finansowaną.
Jeżeli członek zarządu beneficjenta jednocześnie uczestniczy jako radny w decyzjach dotyczących budżetu, z którego beneficjent korzysta, powstaje konflikt ról wymagający szczególnej przejrzystości. Nie trzeba przy tym dowodzić osobistego przysporzenia majątkowego, aby taki problem dostrzec.
Dlatego w tej sprawie najważniejsze są nie deklaracje o zasługach klubu, lecz pełna jawność przepływu pieniędzy i procesu decyzyjnego. Lewart ma prawo ubiegać się o środki publiczne. Miasto ma prawo uznać finansowanie jego działalności za celowe.
Nie ma podstaw, aby wieloletnie finansowanie jednego stowarzyszenia zaczęło być traktowane jako stan naturalny, niewymagający już szczególnego uzasadnienia i kontroli. Czy w Lubartowie zachowano wystarczający dystans pomiędzy podmiotem, który dysponuje publicznymi pieniędzmi, a organizacją, która od lat otrzymuje z nich znaczące kwoty?
To jest pytanie o standard działania samorządu, nie o sympatię do klubu.
