22/05/2026
Noc z 21 na 22 maja 1944 roku ponad 1200 Ukraińców z UPA napadło na osady ludności polskiej. Pod przykryciem deszczowej nocy zaatakowano Lipsko i Jędrzejówkę. Cztery sotnie pod dowództwem Ivana Szpontaka, przedzierając się lasami wzdłuż rzeki Tanew, omijając wsie Brzezinki, Pawelce i Pizuny, około drugiej w nocy dotarły pod zabudowania Lipska i Jędrzejówki. Ukraińcy wychodząc z lasu natknęli się na trzyosobową czujkę z placówki Lipsko i nawiązała się wymiana ognia. UPA kulami zapalającymi podpaliła skrajne zabudowania obu miejscowości. Odgłos strzelaniny zaalarmował placówki w obwodzie. Pod naporem ostrzału, obrońcy Lipska i Jędrzejówki ponieśli znaczne straty. Był to początek krwawej bitwy.
Kierowanie walką obronną przejął dowódca kompani AK - Karol Kostecki, który po przybyciu plutonu Narol-Zagrody-Narol Wieś wyruszył na odsiecz obu atakowanym wsiom. Plutony Lipie i Kadłubiska natknęły się na czotę UPA, zdążającą w kierunku Lipia przez wzgórze Hassa. Połączone oddziały Armii Krajowej i Batalionów Chłopskich, po bohaterskiej obronie odparły w końcu atak od strony Lipska i Jędrzejówki i podążyli z pomocą walczącej placówce w Łukawicy. Placówki w Brzezinach i Majdanie odparły ataki wychodzących sotni UPA ze wsi Kołajce. Dzięki ofiarnej, zbrojnej walce napastnicy zostali wyparci z Lipska, Jędrzejówki i Łukawicy.
Ukraińcy wycofując się palili ocalałe zabudowania wsi Pizuny, Pawelce i Brzezinki, mordując napotykanych mieszkańców narodowości polskiej, w tym kobiety i dzieci.
W pamiętnym dniu w trakcie dziesięciogodzinnych walk poległo, bądź zostało zamordowanych 37 mieszkańców Narolszczyzny, w tym kilkunastu żołnierzy AK i B*h, wielu w wyniku odniesionych ran. Po stronie ukraińskiej straty wyniosły 80 zabitych i rannych.
Na poniższym zdjęciu znajduje się pomnik - głaz z wyrytym tekstem:
"Polegli w dniu 21 maja 1944 r. w obronie swoich zagród" i "Cześć ich pamięci". Pomiędzy tym tekstem widnieją imiona i nazwiska wszystkich osób poległych w walce i zamordowanych podczas ukraińskiego napadu. Na próżno jednak szukać informacji kto dopuścił się tej zbrodni, kto był agresorem. Jest to efekt ukraińskiego zakłamywania historii, tuszowania zbrodni i manipulacji. Niestety, pomimo upływu lat nadal ...
Jeśli podoba Ci się to co robimy, to postaw nam wirtualną kawę buycoffee.to/wspomoz-nas - to pomoże na wykupienie reklamy abyśmy mogli docierać do jeszcze większej grupy ludzi. Wszystko zależy od Was.
