31/10/2023
Ja rozmawiać z dzieckiem o śmierci? I od kiedy? Każde dziecko jest przecież inne i ma inne doświadczenia. I w innym momencie życia zadaje pytania, na które niekiedy my sami wciąż szukamy odpowiedzi.
📚 W pierwszym komentarzu znajdziecie linki do tytułów książek z naszej Złotej Listy, które mogą pomóc dziecku. I Wam, gdy zechcecie porozmawiać z dziećmi o śmierci.
📗 Mądre podejście do tego i innych trudnych tematów znajdziecie w książce Beaty Majchrzak „Opowieść o Błękitnym Psie” – w rozdziale o śmierci motyla Modraszka… Jest w sam raz dla 4–5-latków, podobnie jak „Esben i Duch dziadka”, gdzie Kim Fupz Aakeson stara się oswoić dziecko ze śmiercią. I pocieszyć – jak Asia Olejarczyk w „Teleskopie dziadka”, pokazując, że Ci, którzy umierają, pozostają na zawsze… w nas.
📘 Dla 6-, ale i 99-latków jest znakomita książka „A ja czekam…” Davide Cali Serge’a Blocha, pokazująca krąg życia, od maleńkiego dziecka, którym był kiedyś bohater, po dziecko, którym jest jego wnuk. Każdy czytelnik tej książki jest na którymś z etapów życia jej bohatera… Ucząc empatii, oswaja się jednocześnie z myślą, że… kiedyś trzeba pożegnać bliskich. Ale też odejść. Ten sam temat – „ustępowania miejsca” – porusza „Deklaracja” Gemmy Malley, która w formie bliskiej nastolatkom pokazuje, że gdybyśmy żyli wiecznie, nikt nowy nie mógłby pojawić się na świecie…
📓 Kluczem do niejednej rozmowy mogą być też opowiadania z tomu „Tajemnicze sprawy” Marii Ewy Letki czy piękna opowieść „Mój dziadek był drzewem czereśniowym” Angeli Nanetti, której tłumacz, poeta Jarosław Mikołajewski, uchwycił istotę przygotowania dziecka na odejście bliskiej osoby w swej książce „Kiedy kiedyś, czyli Panjan i Pangór”. Problem żałoby, traumy dziecka po odejściu kogoś bliskiego wspaniale uchwyciły Wanda Witter w „Fotografii nieba” i Barbara Kosmowska w powieściach „Gwiazda z pierwszego piętra” i „Pozłacana rybka” (dla 10-12-latków”), a także Katherine Paterson we wzruszającym „Moście do Terabithii”. Choroba i śmierć dziecka to szczególnie trudny temat, który po mistrzowsku ujął Eric-Emmanuel Schmitt w słynnej książce „Oskar i Pani Róża”…
📖 Właściwa książka – przeczytana w odpowiednim momencie – może być niczym lek, pocieszenie, odpowiedź o sens śmierci, a przede wszystkim życia.