30/07/2026
Rozmowa o ustawie o instrumentach wspieranego podejmowania decyzji.
Co wy o tym sądzicie? Temat ważny.
DLACZEGO DUŻYM ORGANIZACJOM TAK BARDZO ZALEŻY NA BEZZWŁOCZNYM UCHWALENIU USTAWY?
W przestrzeni publicznej pojawił się apel podpisany przez kilkadziesiąt organizacji i kilkaset osób prywatnych, wzywający do jak najszybszego uchwalenia ustawy o instrumentach wspieranego podejmowania decyzji.
Autorzy apelu przekonują, że obawy rodzin są wynikiem nierzetelnych lub wprowadzających w błąd informacji.
My jednak pytamy:
Dlaczego tak ważna ustawa, dotycząca życia, zdrowia, majątku i bezpieczeństwa osób z niepełnosprawnościami, ma być uchwalana „bezzwłocznie”, zanim rodzice i opiekunowie otrzymają jasne odpowiedzi na swoje pytania?
Dlaczego nasze wątpliwości nazywa się dezinformacją, zamiast spokojnie i merytorycznie na nie odpowiedzieć?
Projekt ustawy nie dotyczy wyłącznie likwidacji ubezwłasnowolnienia. Tworzy również cały nowy system asystentów prawnych, kuratorów wspierających i kuratorów reprezentujących.
Organizacje pozarządowe będą mogły uczestniczyć w postępowaniach sądowych, a w określonych sytuacjach wskazywać osoby, które mogą zostać kuratorami.
Powstaną także płatne funkcje. Wynagrodzenie kuratora wspierającego ma być pokrywane z dochodów lub majątku osoby wspieranej. W niektórych przypadkach wynagrodzenie kuratora reprezentującego może być finansowane ze środków publicznych.
Dlatego mamy prawo pytać:
Czy pracownicy i współpracownicy organizacji będą wskazywani jako kuratorzy lub asystenci?
Czy organizacje będą prowadziły płatne szkolenia, doradztwo i projekty związane z wdrażaniem nowego systemu?
Czy powstanie nowy rynek usług finansowanych z pieniędzy osób z niepełnosprawnościami lub środków publicznych?
Jak będą kontrolowane konflikty interesów?
Kto będzie odpowiadał za błędne decyzje kuratora lub asystenta?
Nie oskarżamy wszystkich organizacji o złe intencje. Wiele z nich od lat działa na rzecz godności i praw osób z niepełnosprawnościami.
Jednak organizacje, które tak zdecydowanie domagają się natychmiastowego uchwalenia ustawy, powinny jasno powiedzieć, jaką rolę widzą dla siebie w nowym systemie i czy mogą czerpać z niego korzyści finansowe lub instytucjonalne.
Rodzice i opiekunowie nie są przeciwnikami praw swoich dorosłych dzieci.
To właśnie my każdego dnia odpowiadamy za ich zdrowie, bezpieczeństwo, leczenie, mieszkanie, finanse i codzienne funkcjonowanie.
Nasze pytania nie są atakiem.
Nasze pytania wynikają z odpowiedzialności.
Nie wystarczy powiedzieć rodzinom: „zaufajcie nam”.
Tak poważna reforma wymaga przejrzystości, uczciwej debaty i odpowiedzi na wszystkie wątpliwości — zanim ustawa zostanie uchwalona, a nie dopiero wtedy, gdy jej skutki zaczną dotyczyć naszych dzieci i podopiecznych.
Fundacja Idę Dalej apeluje o rzetelną debatę, wysłuchanie rodzin oraz poprawienie wszystkich niejasnych i niebezpiecznych zapisów.
Nie jesteśmy przeciwko godności i samostanowieniu osób z niepełnosprawnościami.
Jesteśmy przeciwko uchwalaniu prawa w pośpiechu, bez jasnych zabezpieczeń i bez odpowiedzi na pytania tych, którzy będą ponosić jego codzienne konsekwencje.