30/10/2026
ℹ️Straż Obywatelska w Kruszwicy? Przed wojną radni zdecydowali o jej utworzeniu. Powodem były kradzieże i bandytyzm
✅Kilka miesięcy temu w mediach społecznościowych pojawiły się profile, które w humorystyczny sposób informowały o działalności rzekomego patrolu obywatelskiego w Kruszwicy. Publikowane historie były zmyślone i miały charakter żartobliwy, choć nie wszyscy odbiorcy traktowali je jako satyrę. Część internautów uwierzyła, że opisywane patrole rzeczywiście funkcjonują na terenie miasta.
✅Tymczasem historia Kruszwicy pokazuje, że pomysł zorganizowania obywatelskiej samoobrony wcale nie jest nowy. Już przed II wojną światową miejscowe władze podjęły oficjalną decyzję o utworzeniu Straży Obywatelskiej. Powodem były powtarzające się kradzieże, przypadki bandytyzmu i obawy związane z bezpieczeństwem mieszkańców.
✅W 1934 roku podczas posiedzenia Rady Miejskiej w Kruszwicy, które odbyło się 15 lutego, większością głosów uchwalono zorganizowanie samoobrony ludności miasta, określanej mianem Straży Obywatelskiej. Informowano bowiem o „powtarzających się w ostatnim czasie częstych wypadkach kradzieży i bandytyzmu” oraz coraz groźniejszym rozszerzaniu się przestępczości.
Włamania do mieszkań i sklepów. Złodzieje nie oszczędzali Kruszwicy
✅ O problemach z przestępczością informowano już kilka lat wcześniej. W 1930 roku opisywano przypadki kradzieży i włamań na terenie Kruszwicy. Jedną z ofiar był robotnik Puchalski, z którego mieszkania podczas nieobecności domowników skradziono męskie ubranie.
✅Znacznie większe straty poniosła właścicielka jednego ze sklepów, pani Dymkowska. Skradziono jej towar o wartości 10 tysięcy ówczesnych złotych. Przestępcy próbowali również włamać się do sklepu z bronią i rowerami należącego do pana Pacanowskiego. W tym przypadku zostali jednak spłoszeni i uciekli.
W Racicach złodzieje zabrali nawet wyprawę ślubną
✅ Kolejny przypadek odnotowano w maju 1936 roku w Racicach pod Kruszwicą. W nocy z 27 na 28 maja nieznani sprawcy włamali się do domu rolnika Franciszka Adamskiego. Włamywacze wycięli szybę w oknie, przedostali się do mieszkania i zabrali między innymi ubrania, płaszcze, suknie, bieliznę oraz przygotowaną wyprawę ślubną córki gospodarza. Wartość skradzionego mienia oszacowano na 1500 złotych.
Kruszwiccy radni postanowili działać
✅Decyzja z lutego 1934 roku pokazuje, że problem bezpieczeństwa mieszkańców był na tyle istotny, iż stał się przedmiotem oficjalnych obrad samorządu.
✅W przeciwieństwie do współczesnych, humorystycznych opowieści internetowych, przedwojenna Straż Obywatelska nie była wymysłem anonimowych autorów. Jej zorganizowanie zostało formalnie uchwalone przez Radę Miejską Kruszwicy.
✅ Na zdjęciu próba rekonstrukcji ulicy Niepodległości (na wysokości dzisiejszej Żabki w stronę budynku Rady Miejskiej) przed II Wojną Światową.