24/07/2025
Niezapomniana przez nas profesor Maria Orwid 🩵
--- Scroll down for English ---
23 lipca 1930 roku w Przemyślu urodziła się Maria Orwid (Maria Pfeffer), była prekursorką psychiatrii rodziny i terapii rodzinnej w Polsce, uczennicą znanego krakowskiego psychiatry Antoniego Kępińskiego. Stworzyła pierwszą w Polsce Klinikę Psychiatrii Dzieci i Młodzieży w Krakowie, którą kierowała przez wiele lat.
Pochodziła z zasymilowanej rodziny żydowskiej. Rodzice od najmłodszych lat poświęcali córce wiele uwagi, dbając o jej rozwój intelektualny. Po rozpoczęciu działań wojennych została wraz z rodziną przymusowo przesiedlona do getta, z którego udało im się wydostać. Do końca wojny ukrywała się na „aryjskich papierach” we Lwowie. Po wyzwoleniu przeniosła się do Krakowa, gdzie po zdaniu matury podjęła studia na Wydziale Lekarskim UJ. Po ukończeniu studiów ze specjalizacją w dziedzinie psychiatrii otrzymała pracę w krakowskiej Klinice Psychiatrycznej. W latach 1959-1964 wraz z m.in. Kępińskim stworzyli tak zwany program oświęcimski, który dotyczył więźniów obozów koncentracyjnych. Prowadziła również badania nad drugim i trzecim pokoleniem polskich Żydów, których rodzice w czasie II wojny światowej przebywali w gettach, w obozach lub w ukryciu. Nigdy nie zdecydowała się na założenie rodziny. Z pewnością jednym z ważnych powodów tej decyzji była śmierć jej ośmioletniego kuzyna Ludwika w 1942 roku.
Maria Orwid zmarła 9 lutego 2009 roku w Krakowie. Pochowana jest na nowym cmentarzu żydowskim przy ul. Miodowej w Krakowie.
Czytaj więcej: Maria Orwid (1930-2009) [w:] Uczeni żydowskiego pochodzenia we współczesnych dziejach Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2014
Zdjęcie pochodzi ze zbiorów Instytutu Pamięci Narodowej oddział w Krakowie.
---
Maria Orwid (Maria Pfeffer ), a pioneer in family psychiatry and family councellig was born on 23rd July 1930 in Przemyśl. A student of a well-known psychiatrist Antoni Kępiński, was both the founder and the manager of the first Psychiatry Clinic for Children and Teenagers in Poland.
Maria Orwid came from an assimilated Jewish family. Her parents gave her lots of attention and cared about her intellectual development. After the war broke out, together with her family, Maria Orwid was moved by force to a ghetto which they later managed to escape from.
Until the end of the war Maria Orwid lived in hiding in Lviv using her fake ”Aryan papers”. After the liberation, she moved to Krakow where she took the maturity exam and started her Medical studies at the Jagiellonian University. She graduated from the Faculty of Psychiatry and got a job at the Psychiatry Clinic in Krakow. Her collaboration with Antoni Kępiński (between 1959-1964) resulted in so-called ”Auschwitz programme” which was directed at former prisoners of concentration camps. Orwid did research on the second and third generation of Polish Jews whose parents lived in ghettos, concentration camps and in hiding. She never started a family on her own, possibly due to the premature death of her 8-year old cousin Ludwik in 1942.
Maria Orwid died on 9th February 2009 in Krakow and was laid to rest at the new Jewish cemetery at Miodowa street in Krakow.
Read more: Read more: Maria Orwid (1930-2009) [in:] Academics of Jewish Heritage in the Modern History of the Jagiellonian University, Jagiellonian Uniwersity Press, Kraków 2014
Picture courtesy of the Institute of National Remembrance in Krakow.
