05/10/2026
„Milczenie nie chroni” – pod takim tytułem odbyła się w Krakowie konferencja poświęcona przemocy wobec mężczyzn.
To temat wciąż rzadko poruszany w debacie publicznej, niemalże tabu. Być może dlatego, że trudno pogodzić obraz mężczyzny jako osoby silnej, samodzielnej i „radzącej sobie” z obrazem człowieka, który może być przestraszony, bezradny, kontrolowany, poniżany albo krzywdzony.
A przecież przemoc nie ma płci.
Mężczyzna może być jej sprawcą, ale może być również osobą, która jej doświadcza – ze strony partnerki lub partnera, rodziny, innych mężczyzn, grupy rówieśniczej, środowiska pracy czy innych osób, od których jest zależny. To, że my mężczyźni mamy czasem więcej mięśni nie oznacza, że jesteśmy silniejsi. Psychicznie często wręcz słabsi.
Przemoc to także systematyczne poniżanie, krytykowanie, wyśmiewanie, kontrolowanie, grożenie, podważanie wartości, manipulowanie, szantażowanie czy utrudnianie kontaktu z bliskimi. Kiedy trwa wystarczająco długo, człowiek może przestać dostrzegać, że sytuacja, w której żyje, dawno przestała być „normalnym konfliktem”.
W przypadku mężczyzn dochodzi do tego dodatkowa bariera: kulturowy nakaz radzenia sobie samemu. „Przesadzasz”, „Bądź facetem”, „Weź się w garść”, „Ogarnij się”. Takie komunikaty nie budują siły. Często budują milczenie i prowadzą do rezygnacji.
A milczenie sprawia, że człowiek może przez lata nie powiedzieć nikomu o tym, jak się czuje i co się z nim dzieje, nie mówiąc o szukaniu pomocy. Mało tego – jeśli nie stworzy się bezpiecznych miejsc dla chłopców i mężczyzn, ktoś może wykorzystać ich cierpienie, samotność, zagubienie czy potrzebę przynależności niekoniecznie w dobry sposób.
Podczas konferencji mówiono również o przemocy wobec mężczyzn LGBT+, konfliktach rodzinnych i sytuacji ojców, przemocy rówieśniczej, problemach młodych mężczyzn, radykalizacji, uzależnieniach oraz o miejscach, w których mężczyźni mogą otrzymać wsparcie. W ostatnim bloku spotkania znalazły się między innymi Telefon Zaufania dla Mężczyzn (608 271 402), Męskie Spacery (https://www.facebook.com/SpacerMeski) i Męskie Kręgi (https://ipri.com.pl/meski-krag). Mieliśmy możliwość krótko opowiedzieć właśnie o tych ostatnich.
Grupa wsparcia czy Męski Krąg nie zastępują psychoterapii, pomocy prawnej ani interwencji w sytuacji zagrożenia. Mogą jednak tworzyć coś, czego wielu mężczyznom bardzo brakuje – bezpieczne miejsce, w którym można przestać udawać, że wszystko jest w porządku.