10/07/2026
We wtorek 7 lipca, podczas konferencji „Jak zatrzymać przemoc rówieśniczą? Relacje, bezpieczeństwo i dobrostan młodego pokolenia – dialog i wnioski dla polityk publicznych”, organizowanej przez Ministerstwo Edukacji Narodowej, Sejm RP i Polskie Towarzystwo Polityki Społecznej, Agata Teutsch w imieniu fundacji Autonomia przedstawiła rekomendacje dotyczące zmian w polityce edukacyjnej i strategii mlodzieży.
Nasz przekaz jest prosty:
👉 Nie wystarczy skuteczniej reagować na przemoc. Trzeba przede wszystkim skuteczniej jej zapobiegać.
Międzynarodowe standardy (UNICEF, UNGEI, WHO, Rada Europy) pokazują, że przemoc rówieśnicza nie pojawia się przypadkiem. Bardzo często wyrasta ze stereotypów, uprzedzeń, dyskryminacji oraz norm społecznych opartych na dominacji i nierównościach. Dlatego profilaktyka musi zajmować się właśnie tymi źródłami.
Tymczasem raport przygotowany kilka lat temu na zlecenie Rzecznika Praw Obywatelskich pokazuje, że w polskich programach wychowawczo-profilaktycznych kwestie dyskryminacji, uprzedzeń i przemocy motywowanej stereotypami pojawiają się rzadko, a perspektywa płci należy do najbardziej pomijanych. Trudno skutecznie ograniczać przemoc, jeśli nie rozmawiamy o jej przyczynach.
Podczas konferencji apelowałyśmy o:
✔️ uznanie profilaktyki przemocy za jeden z priorytetów polityki edukacyjnej państwa a także polityki w zakresie bezpieczeństwa i zdrowia publicznego oraz ekonomii.
✔️ uwzględnianie perspektywy płci i intersekcjonalności we wszystkich działaniach dotyczących bezpieczeństwa dzieci i młodzieży, w tym wlączenie jej do szkolnych programów profilaktycznych
✔️ wprowadzenie systemowej edukacji równościowej, antydyskryminacyjnej oraz edukacji dotyczącej autonomii cielesnej, zgody i budowania zdrowych relacji;
✔️ wdrożenie whole-school approach – podejścia obejmującego całą społeczność szkolną: uczniów i uczennice, nauczycieli i nauczycielki, dyrekcję, rodziców oraz personel niepedagogiczny;
✔️ obowiązkowe przygotowanie kadry do rozpoznawania i przeciwdziałania przemocy motywowanej uprzedzeniami w tym przemocy wobec dziewcząt i kobiet/przemocy ze względu na płeć
✔️ projektowanie programów w oparciu o dowody naukowe, regularną ewaluację i stabilne finansowanie.
Przemoc rówieśnicza nie jest wyłącznie problemem pojedynczych uczennic/uczniów czy pojedynczych szkół. Jest efektem norm społecznych, których uczymy kolejne pokolenia. Dlatego bezpieczeństwo dzieci i młodzieży zaczyna się od edukacji, która uczy równości, szacunku, odpowiedzialności i reagowania na krzywdę.
Przemoc nie jest nieunikniona. Razem możemy jej skutecznie zapobiegać.
📚 Na eksperckim portalu bezprzemocy.edu.pl znajdziecie wiedzę, rekomendacje i przykłady skutecznych, kompleksowych rozwiązań z zakresu zapobiegania przemocy – tak, aby do przemocy nie dochodziło, nie była popełniana ani doświadczana.