09/06/2026
Jak fotografia może opowiadać o życiu? Jedna z najwybitniejszych polskich fotografek Zofia Rydet zrobiła to przez surrealistyczne fotomontaże i zaskakujące wizualne metafory.
Otwarcie wystawy:
→ 9.06 (wtorek), godz. 18.00
Oddział Zielona Brama MNG
📍 ul. Długi Targ 24, Gdańsk
Od 9 czerwca w Zielonej Bramie, oddziale Muzeum Narodowego w Gdańsku, będzie można oglądać jej unikatowy cykl Świat uczuć i wyobraźni.
Zofia Rydet przez ponad pięć dekad tworzyła rozbudowane cykle fotograficzne, poszukując nowych form wyrazu i konstruując własny wizualny język. Współcześnie uważana jest za jedną z najważniejszych polskich fotografek XX wieku. W centrum uwagi niezmiennie stawiała człowieka, jego los, zmagania i przemiany, którym poświęcała kolejne projekty fotograficzne.
Cykl „Świat uczuć i wyobraźni”, na który składa się blisko sto fotografii ułożonych w siedemnaście serii: „Pejzaże”, „Narodziny”, „Macierzyństwo”, „Oczekiwania”, „Odejścia”, „Za ścianą życia”, „Zakochani”, „Sentymentalna ballada”, „Zagłada”, „Manekiny”, „Fantomy”, „Tęsknota”, „Samotność”, „Zagrożenie”, „Obsesje”, „Przemiany”, „Nadzieja”, powstawał w latach 1968–1975 i stanowi zwieńczenie okresu, kiedy artystka eksplorowała techniki fotomontażu i estetykę surrealistyczną.
💬 Sugestywne prace przywołują zarówno doświadczenia minionej wojny, jak i obawę przed nowym globalnym kataklizmem, a więc tematy niepokojąco aktualne. Są jednocześnie symbolicznym ujęciem ludzkich przeżyć, miłości w jej różnych wymiarach, kobiecej siły i wartości międzyludzkich więzi. Warto też zwrócić uwagę na zauważalny w nich aspekt duchowości, który odradza się we współczesnej kulturze i sztuce – opowiada o wystawie jej kurator Karol Hordziej.
Pierwotnie Zofia Rydet prezentowała ten cykl w formie diaporamy, czyli pokazu slajdów ze ścieżką dźwiękową. W 1979 roku opublikowała „Świat uczuć i wyobraźni” w formie książki, a pierwsze większe wystawy odbyły się dopiero w latach 1985 i 1986.
👉🏻 Dziś cykl uważany jest za ikoniczne dzieło polskiej fotografii. Choć formalnie fotomontaż i inspiracje surrealistyczne przywołują na myśl wielu twórców z okresu dwudziestolecia międzywojennego, a także późniejszych, to jednak prezentowane prace Rydet stanowią w dużym stopniu dzieło osobne.
Jego unikalność polega m.in. na wykorzystaniu wyłącznie własnych fotografii jako materii, z której powstały fotomontaże, nowatorskim nawiązaniu do estetyki zaczerpniętej z minionych dekad, a także rozbudowanej kompozycji, na którą składa się siedemnaście powiązanych ze sobą rozdziałów tworzących złożoną i przemyślaną opowieść.
💬 Zofia Rydet wraca do Zielonej Bramy po 11 latach. W 2015 roku prezentowaliśmy tutaj jej najsłynniejszy i najdłużej trwający projekt „Zapis socjologiczny”, w ramach którego dokumentowała życie ludzi w ich własnych mieszkaniach – na wsiach i w miastach. „Świat uczuć i wyobraźni” jest bardziej osobistym, autorefleksyjnym projektem – komentuje kuratorka Małgorzata Ruszkowska-Macur, koordynatorka wystawy ze strony Muzeum Narodowego w Gdańsku.
Wystawa „Zofia Rydet. Świat uczuć i wyobraźni” powstała i po raz pierwszy została zaprezentowana w Muzeum Fotografii w Krakowie (7.12.2024–4.05.2025).
📷 Uzupełniają ją materiały warsztatowe i archiwalne oraz prace wchodzące w skład innych cykli, w tym niepublikowane wcześniej zdjęcia i fotomontaże.
Zapraszamy 9 czerwca (wtorek) o godz. 18.00 na otwarcie wystawy oraz o 19.00 na oprowadzanie kuratorskie. Wernisaż będzie tłumaczony na PJM. Wstęp wolny.
