Społeczny Komitet Odnowy Zabytków Krakowa

26/05/2026

AULA COLLEGIUM MAIUS UJ W RUSZTOWANIACH
Aula Collegium Maius UJ to obowiązkowy punkt na trasie zwiedzania najstarszego budynku uniwersyteckiego w Polsce. Wieloletnia intensywna eksploatacja sali skłoniła władze uczelni do gruntownego remontu. Będziemy go wspierać dzięki środkom z Narodowego Funduszu Rewaloryzacji Zabytków Krakowa. Dziś aulę przekazano wykonawcy prac.

Aula znajduje się w części Collegium Maius pamiętającej odnowienie uczelni przez króla Władysława Jagiełłę w 1400 roku. Pierwotnie służyła wykładowcom teologii, następnie zmieniała swe funkcje, dziś jest miejscem najważniejszych uroczystości uniwersyteckich. To tu doktorat honoris causa UJ odebrał w 1983 roku papież Jan Paweł II.

Przed konserwatorami sporo wyzwań. Znajdującą się na ścianach od kilkudziesięciu lat winylową tapetę zastąpi nowa – materiałowa. Trwają poszukiwania producenta mającego w ofercie zbliżony wzór i kolor. Konserwacji poddane zostaną drewniane stalle, bogato zdobiony strop kasetonowy, polichromie fryzu podstropowego i malowidła we wnękach okiennych. Osobnych prac wymagają też kamienne portale. Równocześnie z pracami konserwatorskimi ekipy remontowe zmodernizują instalacje elektryczne. Działania przy zespole portretów fundatorów i profesorów uczelni ograniczą się do oczyszczenia ram i płócien, natomiast niewykluczone, że w przyszłości obrazy będą jeden po drugim poddawane pełnym konserwacjom.

Prace w auli powinny zakończyć się jeszcze w tym roku.
----
fot. Biuro SKOZK

23/05/2026

Cegła po cegle prace postępują.

To główne wejście do świątyni. Koniec prac w tym roku Bazylika MariackaBartosz Dybała, LoveKraków.pl Tym razem konserwatorzy zajmują się kruchtą zachodnią, czyli głównym wejściem do Bazyliki Mariackiej. To wyjątkowo cenny element architektoniczny. Redakcja 23.05.2026 | 12:10 Finał du...

15/05/2026

GDYBY ŻYŁ, SKOŃCZYŁBY WCZORAJ 100 LAT

Kraków uczcił 100. rocznicę urodzin prof. Tadeusza Chrzanowskiego (1926–2006), historyka sztuki, wykładowcy pisarza, publicysty, tłumacza literatury.
Tadeusz Chrzanowski pochodził z Moroczyna pod Hrubieszowem (z jego rodzinnego dworku pozostały tam dziś już tylko smętne ruiny). Prócz Krakowa związany był także z Lublinem (wykładał na KUL) i z Dolnym Śląskiem, którego zabytki inwentaryzował w trudnych latach powojennych, przemierzając region na rowerze, furmanką, a na końcu Warszawą (tak, produkowano kiedyś auta takiej marki). Był autorem kilkudziesięciu książek, z których miłośnicy zabytków z pewnością kojarzą „Wędrówki po Sarmacji europejskiej”, „Sztukę w Polsce Piastów i Jagiellonów” czy przygotowaną wspólnie z Marianem Korneckim „Sztukę ziemi krakowskiej”. Publikował w paryskiej „Kulturze” i „Tygodniku Powszechnym”. Wisława Szymborska poprosiła go o towarzyszenie Jej podczas ceremonii wręczenia Nagrody Nobla. Dekadę temu w wydawnictwie „Znak" ukazał się obszerny zbiór korespondencji Profesora z innym wielkim polskim poetą – Zbigniewem Herbertem („Mój bliźni, mój bracie”. Listy 1950–1998).
W 1991 roku Profesor Tadeusz Chrzanowski przejął z rąk Stanisława Lema przewodniczenie Społecznemu Komitetowi Odnowy Zabytków Krakowa. Kierował naszą organizacją do roku 2005. Pochowany został na Cmentarzu Salwatorskim w Krakowie.
Mimo znaczącego dorobku naukowego Tadeusz Chrzanowski otrzymał tytuł profesora dopiero po upadku PRL, w 1990 roku. W krakowskim IPN 20 maja o godz. 18:00 w ramach cyklu "Archiwalna środa" odbędzie się spotkanie zatytułowane "Prof. Tadeusz Chrzanowski i jego współpracownicy. Dorobek i inwigilacja przez SB" (szczegóły w pierwszym komentarzu).

13/05/2026

WAŻNY DZIEŃ DLA „KOSSAKÓWKI” – ZABYTKOWĄ WILLĘ PRZEJMUJE MUZEUM KRAKOWA
Remont „Kossakówki” dobiegł końca w zeszłym roku. Pora na urządzenie tu muzeum Kossaków. Wczoraj uroczyście przekazano willę Muzeum Krakowa, które podjęło się tego zadania. – „Kossakówka” była czymś więcej niż domem – była salonem artystycznym Krakowa. W tych wnętrzach sztuka była częścią codziennego życia. Niech „Kossakówka” pozostanie symbolem Krakowa – miasta, które rozumie, że architektura, pamięć i kultura są częścią jego przyszłości – powiedział w czasie uroczystości Borysław Czarakcziew, Przewodniczący Społecznego Komitetu Odnowy Zabytków Krakowa. Prezydent Aleksander Miszalski odsłonił przygotowaną przez Muzeum Sztuki Współczesnej MOCAK tablicę upamiętniającą wieloletnie starania o uratowanie miejsca, które było domem czterech pokoleń Kossaków.

Muzeum Krakowa deklaruje otwarcie w tym miejscu ekspozycji w 2027 roku. Kompleksowy remont „Kossakówki” przeprowadzono w ramach projektu kluczowego Narodowego Funduszu Rewaloryzacji Zabytków Krakowa.

23/04/2026

Wiosna. Cieplejszy wieje wiatr i pora ruszać z remontami. SKOZK zebrał się pod Kopcem Kościuszki i ustalił listę zadań na ten roku. Rolę gospodarza pełnił prezes Komitetu Kopca Kościuszki, prof. Piotr Dobosz. Obecna była dyrektor generalna Kancelarii Prezydenta RP, pani Magdalena Głowa, a poseł i wiceminister sportu i turystyki Ireneusz Raś nadesłał list zapewniający o swoim wsparciu dla krakowskich zabytków.
Do dyspozycji będziemy mieć w tym roku przede wszystkim 40 mln zł z budżetu państwa, które przekaże kancelaria prezydenta Karola Nawrockiego. Niemal drugie tyle dołożą z własnych pieniędzy właściciele odnawianych zabytków. W sumie da to 76,6 mln zł. Zostaną zrealizowane 124 zadania.
Na liście są zabytki o najwyższej wartości: katedra wawelska (posadzka w nawie północnej i portret królowej Anny Jagiellonki znad wejścia do kaplicy Zygmuntowskiej), mury obronne Wawelu od strony Wisły, kościół Mariacki (barokowa kruchta), Wieża Ratuszowa w Rynku Głównym (piwnice ze sceną Teatru Ludowego), kamienne wieże kościoła św. Andrzeja, Collegium Maius UJ (główna aula ze stallami profesorskimi i galerią portretów), kościoły Franciszkanów i Dominikanów, Barbakan, kościół na Skałce (generalny remont wnętrza), kościół Bożego Ciała, klasztor Kamedułów na Bielanach i opactwo w Tyńcu. Dokończone zostaną prace przy dachu Teatru im. J. Słowackiego. Przyjdziemy ze wsparciem Willi Decjusza, Fortowi nr 31 „Św. Benedykt” (remont wnętrz), Staremu Cmentarzowi Podgórskiemu (zakończenie wieloletniej rewaloryzacji całego zespołu), kościołowi Karmelitów przy ul. Rakowickiej (wieża) oraz cennym w skali światowej zabytkom kultury żydowskiej – synagogom Tempel i Izaaka, cmentarzowi przy ul. Miodowej. Nie zabrakło na liście żeńskich klasztorów kontemplacyjnych: Norbertanek, Klarysek, Wizytek. Kontynuowany będzie remont pałacyku na rogu ulic Sławkowskiej i Pijarskiej. Działania obejmą też sześć fortów Twierdzy Kraków: Kościuszko, Kleparz, Borek, Swoszowice, Lasówka i Olszanica.
Na koniec gratka dla tych miłośników zabytków, którzy lubią widzieć, że Kraków zmienia się z perspektywy codziennego użytkownika miasta i zwykłego przechodnia. Na liście jest dokończenie remontu fasady II LO przy ul. Sobieskiego oraz remonty elewacji zabytkowych kamienic. Oto adresy tych ostatnich: Sławkowska 24a, św. Marka 10, Szpitalna 36, Mikołajska 4, Straszewskiego 2, Koletek 15–21, Brzozowa 7, Sarego 17, Sarego 25, Felicjanek 3, Felicjanek 21, Mała 5, Retoryka 17, Piłsudskiego 30, Straszewskiego 25, Kapucyńska 3, Studencka 29, Michałowskiego 7, Krowoderska 32 (dokończenie), Helclów 11, Wielopole 11, Wrzesińska 4, Rynek Podgórski 9 i Rejtana 8.
Pełna lista dofinansowań na 2026 rok w pierwszym komentarzu.

23/04/2026

Ważne: problematyka odnowy Krakowa nie będzie obca nowej Radzie Ochrony Zabytków przy Ministrze Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Wśród 20 członków Rady w nowej kadencji znalazło się 4 ekspertów działających od lat w SKOZK.

Rada Ochrony Zabytków to powoływane na podstawie ustawy ciało doradcze przy Ministrze Kultury i Dziedzictwa Narodowego, do którego zadań należy opiniowanie najważniejszych spraw dotyczących ochrony zabytków. Pani Minister Marta Cienkowska powołała właśnie skład Rady na nową, 5-letnią kadencję (2026-2031).

Wśród powołanych jest czterech ekspertów od lat związanych także ze SKOZK:
– prof. Jarosław Adamowicz, konserwator dzieł sztuki, dziekan Wydziału Konserwacji i Restauracji ASP w Krakowie (w SKOZK od 2021 roku),
– prof. Piotr Dobosz, prawnik-administratywista, specjalista w zakresie prawa ochrony zabytków, dziekan Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego (członek SKOZK od 1990 roku!),
– prof. Jerzy Jasieńko, Wrocławianin, inżynier budownictwa, znawca budowlano-konstrukcyjnych aspektów ratowania zabytków, były prorektor Politechniki Wrocławskiej (w SKOZK od 2009 roku).
– prof. Zbigniew Myczkowski, ceniony architekt krajobrazu, wykładowca Politechniki Krakowskiej (w SKOZK od roku 2021).
Interesuje Cię, kto jeszcze jest członkiem SKOZK? Możesz to sprawdzić na naszej stronie (zakładka "O SKOZK").
Link do informacji o powołaniu nowej Rady Ochrony Zabytków i jej składzie w pierwszym komentarzu.

Fot. Danuta Matloch / MKiDN.

23/04/2026

Kto wie, który z cmentarzy komunalnych Krakowa jest najstarszy, z pewnością zasługuje na srebrną odznakę znawcy naszego miasta. A kto wie i na dodatek choć raz na nim był - na złotą :) Miłośnicy Podgórza przypominają o jednym z naszych najważniejszych przedsięwzięć ostatnich lat. Gdy prace się zakończą, będzie to pierwszy w Krakowie cmentarz kompletnie odnowiony - w wymiarze nagrobków, ścieżek, infrastruktury i uporządkowania elementów lapidaryjnych.

Rozpoczął się czwarty i ostatni rok realizacji projektu kluczowego Społecznego Komitetu Odnowy Zabytków Krakowa: „Ocalić najstarszą miejską nekropolię przed degradacją i zapomnieniem. Rewaloryzacja Starego Cmentarza Podgórskiego w Krakowie, miejsca spoczynku i upamiętnienia wybitnych o...

22/04/2026

Dobra wiadomość od krakowskiej policji: wandal, który pobazgrał szereg krakowskich zabytków, został zatrzymany na gorącym uczynku. Wielkie podziękowania dla policjantów. Zachęcamy do lajkowania posta Komenda Miejska Policji w Krakowie, niech to będzie wyraz uznania dla efektów wymagającej służby krakowskich policjantów.

🚨 Krakowscy policjanci zatrzymali pseudografficiarza, który uszkodził 25 obiektów, tym 6 zabytkowych kamienic 🏦 i 1 samochód 🚗 w ścisłym centrum Krakowa❗

ℹ️ 20 kwietnia br. policjanci z Komisariatu Policji I w Krakowie zatrzymali na gorącym uczynku 18-latka podejrzanego o naniesienie pseudograffiti m.in. na zabytkowe budynki w Śródmieściu Krakowa. Mężczyzna usłyszał siedem zarzutów, w tym sześć dotyczących uszkodzenia kamienic posiadających status zabytków oraz jeden dotyczący uszkodzenia pojazdu. Decyzja prokuratury wobec pseudografficiarza zastosowano środek zapobiegawczy w postaci dozoru Policji. Grozi mu do 8 lat więzienia.

🗂️ W nocy z 19 na 20 kwietnia br. pełniący służbę patrolową funkcjonariusze z Komisariatu Policji I w Krakowie usłyszeli drogą radiową informację dotyczącą osoby, która miała nanosić pseudograffiti na pobliskich budynkach. W związku z uzyskaną informacją policjanci rozpoczęli sprawdzanie rejonu, w trakcie którego przy jednej z ulic na Kazimierzu najpierw zauważyli leżącą na torowisku farbę w sprayu, a kilkadziesiąt metrów dalej osobę, która nanosiła napis na tablicy. Kiedy funkcjonariusze zbliżyli się do mężczyzny, ten rzucił się do ucieczki. Po krótkim pościgu, podczas którego nie stosował się do wydawanych przez policjantów poleceń, został zatrzymany. Funkcjonariusze zauważyli, że 18-letni mieszkaniec Krakowa miał dłonie pomazane czerwoną farbą. Mężczyzna został poddany kontroli osobistej, podczas której policjanci znaleźli pojemnik czerwonej farby oraz biały marker. W tym czasie na miejsce dotarł kolejny patrol, który potwierdził, że na pobliskich budynkach naniesione zostały „bohomazy” wykonane przy pomocy czerwonej farby. Także na tablicy, przy której zauważono mężczyznę widniały świeże bazgroły. Patrole przejechały pobliskimi ulicami gdzie w dwudziestu pięciu miejscach natrafiono na napisy wykonane przy pomocy farby oraz białego markera. Pomazane zostały między innymi okna, drzwi, elewacje budynków, w tym zabytkowych budowli zlokalizowanych w rejonie Rynku. W związku z powyższym, 18-latek został zatrzymany i przewieziony do komisariatu przy ul. Szerokiej, gdzie wykonano z jego udziałem niezbędne czynności.

👮🏻‍♂️ Zebrany przez śledczych z Komisariatu Policji I w Krakowie materiał dowodowy pozwolił na przedstawienie zatrzymanemu siedmiu zarzutów dotyczących uszkodzenia mienia poprzez naniesienie pseudograffiti. Sześć zarzutów dotyczy uszkodzenia zabytkowych kamienic, a jeden pojazdu marki Ford Transit. Trwa szacowanie powstałych strat. Policjanci nadal pracują nad tą sprawą.

👨🏻‍⚖️ Prokurator Prokuratury Rejonowej Kraków Śródmieście-Zachód zastosował wobec mężczyzny środek zapobiegawczy w postaci dozoru Policji. Za niszczenie lub uszkodzenie zabytków Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami przewiduje karę do 8 lat więzienia. Sprawa ma charakter rozwojowy.

21/04/2026

Skala zniszczeń bezprecedensowa.

21/04/2026

SMUTNY WEEKEND DLA KRAKOWSKICH ZABYTKÓW

To był dla zabytków Krakowa bardzo smutny weekend. Ktoś przeszedł się z puszka spreju głównymi ulicami Krakowa: Grodzką, Stradomską i Krakowską. Uszkodził niedawno odnowioną z pomocą SKOZK, piękną elewację klasztoru Klarysek, elewację dawnego Arsenału Królewskiego, elewacje zabytkowych kamienic przy Grodzkiej 42, św. Gertrudy 25, Stradomskiej 5a, Stradomskiej 13, Stradomskiej 19, Meiselsa 10, Krakowskiej 29, Krakowskiej 31, wyremontowaną w zeszłym roku z naszą pomocą modernistyczną bramę przy Krakowskiej 21, witrynę sklepową w bardzo pięknie odnowionej w zeszłym roku kamienicy przy Grodzkiej 62, a na dokładkę jeszcze przystanek MPK przy placu Wolnica, namiot Krakowskiego Biura Festiwalowego i samochód jakiegoś mieszkańca Kazimierza.

Uszkodzenie elewacji budynku wpisanego do rejestru zabytków to przestępstwo, ale nie miejmy złudzeń – szanse, że sprawcy spadnie włos z głowy, są niewielkie. Tu już nawet nie chodzi o pieniądze. Przygnębiające jest to, że ktoś z przerośniętym ego może tak łatwo zniszczyć efekty wielomiesięcznej pracy dziesiątków ludzi. Tak - wielomiesięcznej, bo odnowienie elewacji klasztoru Klarysek to nie było zwykłe wzięcie wałka i pomalowanie ściany. To były tygodnie pracy na rusztowaniach. Podobnie odnowienie przedwojennej, metalowej bramy przy Krakowskiej to były dziesiątki roboczogodzin, które trzeba było poświęcić, by ten zabytek wymontować, rozebrać na części, usunąć korozję, uzupełnić brakujące części, wyklepać wgniecenia, nałożyć podkłady, pomalować, złożyć w całość i znów zamontować. W ciągu minuty albo dwóch cały efekt pracy poszedł w przysłowiowy piach. Grafficiarzowi zapewne dopisuje teraz doskonałe samopoczucie, a my jako zbiorowość zostajemy z problemem.
Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Krakowie