W czasach wolnej Polski coraz rzadziej wspomina się o bohaterach – żołnierzach Armii Krajowej, którzy przelewali krew za wolną Ojczyznę. Często jadąc tramwajem, autobusem czy spacerując po krakowskich ulicach nie zdajemy sobie sprawy, że Ci bohaterowie są dalej wśród nas. Aby uhonorować pamięć poległych i żyjących oraz przypomnieć społeczeństwu
o ich bytności powołano Ogólnopolski Okręg Żołnierz
y Armii Krajowej Obszaru Lwowskiego im. „Orląt Lwowskich” w Krakowie. W ramach rozwoju OOŻAK, a w szczególności Obszaru Lwowskiego postanowiliśmy uaktywnić naszą działalność się w szeroko dostępnej sieci internetowej. Ogólnopolski Okręg Żołnierzy Armii Krajowej Obszaru Lwowskiego im. „Orląt Lwowskich” w Krakowie, powołany został uchwałą nr 2 Zarządu Głównego ŚZŻAK z dn. 28.04.1992r. Aby przedstawić pełną działalność Obszaru Lwowskiego musimy cofnąć się do roku 1990. W tym samym czasie powstało Towarzystwo Miłośników Lwowa i Kresów PŁD-WSCH,
w którym uczestniczyło wielu żołnierzy AK Obszaru Lwowskiego. W tym samym czasie powstały dwa związki byłych żołnierzy AK: w Krakowie Związek Żołnierzy AK, zaś
w Warszawie Stowarzyszenie Żołnierzy AK. Z racji, że AK była organizacją jednolita bez podziałów wielu akowców nie wstępowało do wspomnianych związków. Sytuacja zmieniła się po scaleniu oby organizacji w Światowy Związek Żołnierzy Armii Krajowej. Dlatego też spotykający się dotychczas żołnierze AK Obszaru Lwowskiego
w Towarzystwie Miłośników Lwowa powołali Środowisko Żołnierzy Armii Krajowej Obszaru Lwowskiego podlegające Okręgowi „Małopolska” ŚZŻAK. Nie mniej jednak członkowie Środowiska Lwowskiego marzyli o powołaniu własnego Okręgu Żołnierzy AK, tym bardziej że istniały już wcześniej utworzone cztery Okręgi Kresowe AK (Wileński, Nowogródzki, Poleski i Wołyński). Jednocześnie do Środowiska Żołnierzy AK Obszaru Lwowskiego w Krakowie wystosował apel Prezes Zarządu Głównego ŚZŻAK płk hrabia Aleksander Tyszkiewicz ps. „Góral”. Zdopingowani przez Niego powołaliśmy komitet, który miał doprowadzić do utworzenia Okręgu Lwowskiego ŚZŻAK. W skład komitetu weszli: ówczesny Prezes Środowiska Roman Piątkowski ps. „Czarny” oraz W-ce Prezes Jan Sura ps. „Szczepan”, przy czym głównym organizatorem wybrany został Jan Sura, który zwołał
w grudniu 1991r. we Wrocławiu spotkanie ze znanymi mu w tym momencie istniejącymi już Środowiskami Żołnierzy Obszaru Lwowskiego AK, a w szczególności: w Rzeszowie, Katowicach, Bytomiu oraz we Wrocławiu. Na tym zebraniu W-ce Prezes Środowiska Obszaru Lwowskiego Żołnierzy AK w Krakowie Jan Sura przedstawił założenia programowe mającego powstać Okręgu. Po długiej dyskusji podjęto uchwałę o powołaniu Okręgu Lwowskiego ŚZŻAK nadając mu nazwę Ogólnopolski Okręg Żołnierzy Armii Krajowej Obszaru Lwowskiego im.” Orląt Lwowskich” w Krakowie oraz wybrano na Prezesa tego Okręgu Jana Surę ps. „Szczepan”. Z kolei nowo wybrany Prezes Okręgu zwołał zebranie uczestników spotkania we Wrocławiu, tym razem już w Krakowie. Na obu tych zebraniach Prezes Okręgu przedstawił ideowo akowskie podstawy pracy Ogólnopolskiego Okręgu Żołnierzy AK Obszaru Lwowskiego. Mając szczegółowe sprawozdania z tych zebrań Prezes Okręgu udał się do Warszawy na spotkanie z Prezesem Zarządu Głównego ŚZŻAK płk hrabią Aleksandrem Tyszkiewiczem, któremu przedstawił kierunki działania Okręgu podkreślając, że Okręg będzie bronić naruszonej i poniewieranej przez tyle lat godności, dobrego imienia
i prawdy historycznej AK oraz jej żołnierzy żywych, poległych, zamordowanych, a także zamęczonych przez okupantów sowieckich, hitlerowskich i przez nacjonalistów ukraińskich. Przedstawiony program został zaakceptowany przez Prezesa Zarządu Głównego i stał się podstawą do bieżącej działalności Okręgu. Po trzech latach działalności okręg skupił 12 środowisk: w Krakowie, we Wrocławiu,
w Bielsku-Białej, w Rzeszowie, w Katowicach, w Bytomiu, w Gliwicach, w Kędzierzynie Koźlu, w Warszawie, w Bydgoszczy, w Poznaniu, w Szczecinie. W roku 1998 w skład Okręgu weszło środowisko w Głubczycach. Początki naszej działalności były trudne, nie posiadaliśmy bowiem ani odpowiednich środków finansowych, ani też lokalu, w którym moglibyśmy się spotykać. I wtedy okazało się, że władze komunistyczne PRL nie potrafiły przez 45 lat wymazać z pamięci Polaków Lwowa i całych Kresów Wschodnich II RP. Znalazło się wielu i to nie tylko Lwowian, którzy nam w tym trudnym okresie dopomogli zarówno finansowo jak i użyczając lokali. W tym też okresie nawiązaliśmy kontakt z działającym w Krakowie Środowiskiem Żołnierzy 27 Wołyńskiej Dywizji Piechoty AK, które korzystało z możliwości spotykania się
w pomieszczeniach przy kościele pod wezwaniem św. Jadwigi Królowej przy ul. Władysława Łokietka 60 w Krakowie. Dzięki kolegom z Wołynia również i nasz Okręg znalazł w tym kościele spokojną przystań i co najważniejsze przyjazną i pomocną dłoń proboszcza tej parafii ks. prałata Jana Dziaska. Z czasem kościół ten stał się Kościołem Patronalno Garnizonowym Żołnierzy AK Polskich Kresów Wschodnich, zaś ks. prałat Jan Dziasek, po śmierci naszego Kapelana ks. prałata Romana Jana Dacy mianowany został przez Jego Eminencję ks. Franciszka Kardynała Macharskiego pismem kurii metropolitalnej l.dz. 566/95 z dn. 10.03.1995r. Kapelanem Ogólnopolskiego Okręgu Żołnierzy Armii Krajowej Obszaru Lwowskiego im. Orląt Lwowskich w Krakowie. Okręg nawiązał współpracę z okręgami kresowymi: Wileńskim, Nowogródzkim, Poleskim
i Wołyńskim wymieniając doświadczenia i wzajemnie uczestnicząc w organizowanych uroczystościach. Dla podkreślenia tej łączności powołaliśmy w Okręgu na wniosek Kapituły Krzyża II Obrony Lwowa rozpoczętej w roku 1939- Komisję Odznaki Pamiątkowej „Żołnierz Kresowy Armii Krajowej”. Temu celowi miał również służyć działający przy Okręgu pod przewodnictwem Prezesa Okręgu i jednocześnie W-ce Prezesa Kapituły Krzyża II Obrony Lwowa rozpoczętej w roku 1939 oddział kapituły, upoważniony do nadawania Krzyża II Obrony Lwowa, tego najzaszczytniejszego odznaczenia lwowskiego żołnierzom AK. Komisja Odznaki Pamiątkowej „Żołnierz Kresowy Armii Krajowej” działająca pod przewodnictwem Prezesa Okręgu mjra Jana Sury uhonorowała tą odznaką 330 żołnierzy AK. Kapituła Krzyża II Obrony Lwowa rozpoczętej w roku 1939 nadała to zaszczytne odznaczenie 201 osobom. Bardzo przydatnym dla działalności naszego Okręgu był wydawany przez nas od dnia 1.01.1991r. Biuletyn Informacyjny, początkowo jako organ Środowiska Żołnierzy AK Obszaru Lwowskiego, a następnie od dnia 1.05.1992r. już jako organ Okręgu Lwowskiego. B.I. wydawany był przez Zespół Wydawniczo Redakcyjny pod kierownictwem Prezesa Okręgu Jana Sury. Kontynuując swoją działalność Zarząd Okręgu z inicjatywy prof. Jerzego Węgierskiego ps. „Antek” powołał w Okręgu Zespół Wydawniczo Redakcyjny, który rozpoczął druk książek z serii „Na Kresach PŁD-WSCH 1939-1945”. Do chwili obecnej zespól wydał 17 tomów książek, z których autorami 16 tomów są żołnierze AK Obszaru Lwowskiego,
a jednego tomu dr Lucyna Kulińska - historyk reprezentująca pokolenie już powojenne. Niezależnie od wydanych książek i B.I. stworzyliśmy we wspomnianym już Kościele Patronalno Garnizonowym pod wezwaniem św. Jadwigi Królowej Panteon Narodowy Żołnierzy AK Polskich Kresów Wschodnich. Realizując założony na I zjeździe Okręgu program działalności przystąpiliśmy z kolei do organizowania wystaw. Pierwszą taką wystawę zorganizowaliśmy z inicjatywy oraz wydatnej pomocy prof. Jerzego Węgierskiego w Muzeum Górnośląskim w Bytomiu w dniu 14.06.1994r. pod tytułem „Akcja Burza w Lwowskim Obszarze AK”. Najważniejszą wystawą była zorganizowana własnym sumptem w Muzeum Armii Krajowej w Krakowie w dniu 30.12.2002r. stała wystawa pt „ZWZ-AK w Obszarze Lwowskim”. Okręg też zajmował się działalnością charytatywną i tak w roku 1994 w odpowiedzi na informacje ze Lwowa o tragicznej sytuacji materialnej ludności polskiej na Kresach PŁD-WSCH II RP. Realizując swój program Okręg zorganizował dwie sesje naukowe. Pierwszą pt „Operacja zbrojna-kryptonim „Burza” na Ziemiach Kresów PŁD-WSCH II RP w 1944 roku” w auli AGH w Krakowie w dniu 7.06.1994r. Drugą natomiast również w auli AGH w Krakowie pt „Tajne Nauczanie w Polskim Szkolnictwie Cywilnym i Wojskowym podczas Konspiracji 1939-1945” w dniu 26.06.1995r. Okręg utrzymuje kontakty z władzami administracji państwowej i samorządowej poprzez Porozumienie Organizacji Kombatanckich i Niepodległościowych, którego członkiem jest Okręg. Niezależnie od tego Okręg we własnym zakresie zaprasza władze wojewódzkie oraz miejskie na organizowane przez siebie uroczystości patriotyczno religijne. Również we własnym zakresie Okręg zaprasza przedstawicieli wojska. W roku 2010 siedziba Okręgu została przeniesiona do Wrocławia, co zostało zaakceptowane przez Prezesa Światowego Związku Żołnierzy AK Czesława Cywińskiego oraz Środowisko Lwowskie AK we Wroclawiu. Jan Sura zmarł 9.VII.2012 r. Obecnie w Krakowie istnieje Środowisko Lwowskie AK jako koło podlegające pod Ogólnopolski Okręg Żołnierzy Armii Krajowej Obszaru Lwowkiego we Wroclawiu.Funkcję Prezesa Okręgu piastuje p. Adam Gajda zaś funkcję Prezesa Środowiska w Krakowie piastuje p. Jacek Janiec. We Wrocławiu wydawany jest kwartalnik pt. „Nasz Biuletyn”, zaś w Krakowie wydawany jest Wewnętrzny Biuletyn Informacyjny również raz na kwartał. Konrad Domiter
Niniejszy tekst powstał ku czci i pamięci ppłk Jana Sury, który opuścił szeregi i odszedł na wieczną służbę Bogu. Cześć i chwała bohaterom!
