Instytut Bezpieczeństwa Dziedzictwa

Zadzwoń Wskazówki dojazdu

Instytut Bezpieczeństwa Dziedzictwa Dane kontaktowe, mapa i wskazówki, formularz kontaktowy, godziny otwarcia, usługi, oceny, zdjęcia, filmy i ogłoszenia od Instytut Bezpieczeństwa Dziedzictwa, Organizacja charytatywna, kag@ibd. org. Place, Kraków.

Chronimy dobra kultury przed zniszczeniem uszkodzeniem lub zaginięciem. Jaka jest różnica pomiędzy zniszczeniem a uszkod...
31/08/2026

Chronimy dobra kultury przed zniszczeniem uszkodzeniem lub zaginięciem. Jaka jest różnica pomiędzy zniszczeniem a uszkodzeniem? Gdy dobro kultury ulega zniszczeniu oznacza to nieodwracalną stratę i przywrócenie do stanu wcześniejszego nie jest możliwe. W przypadku uszkodzenia istnieje możliwość przywrócenia stanu wcześniejszego.

Jak można wesprzeć opiekę i ochronę nad zabytkami?Zostać Społecznym Opiekunem Zabytków !Społecznym opiekunem zabytków mo...
31/08/2026

Jak można wesprzeć opiekę i ochronę nad zabytkami?
Zostać Społecznym Opiekunem Zabytków !

Społecznym opiekunem zabytków może zostać osoba, która posiada pełną zdolność do czynności prawnych, nie była karana za przestępstwa popełnione umyślnie oraz posiada wiedzę w zakresie ochrony zabytków i opieki nad zabytkami. Kandydat zgłaszając swoją kandydaturę powinien wykazać się wiedzą doświadczeniem w zakresie ochrony i opieki nad zabytkami. Warto o szczegóły zapytać Wpjewodzkiego Konserwatora Zabytków. Wojewódzkie Urzędy Ochrony Zabytków organizują kursy przygotowawcze, cykle wykładów lub inne wydarzenia dla kandydatów i opiekunów.

Zachęcamy do wykorzystania tej możliwości społecznego zaangażowania w ochronę zabytków.

Ochrona dziedzictwa kulturowego wzbogacona została o nowe narzędzie. Na tegorocznej sesji UNESCO podpisano Deklarację z ...
31/08/2026

Ochrona dziedzictwa kulturowego wzbogacona została o nowe narzędzie. Na tegorocznej sesji UNESCO podpisano Deklarację z Busan. W myśl zapisów dokumentu, współpraca stanowi bardzo ważny czynnik ochrony dziedzictwa kulturowego które stoi przed wieloma współczesnymi zagrożeniami, w tym wojennymi.
To ważny głos w międzynarodowej ochronie dóbr kultury na czas wojny.

https://unesco.or.kr/wp-content/uploads/2026/07/Busan-Declaration-on-World-Heritage-A-Shared-Direction-for-World.pdf?ckattempt=3&fbclid=IwdGRjcAUChItwZG9mAWZkaWQWUNg-zeKhQgVY7duhyN7ipaom6GeaaWV4dG4DYWVtAjExAHNydGMGYXBwX2lkCjY2Mjg1NjgzNzkAAR4IJEZZv_6Vv4IMnQlGKRapZfZoDnygktMcfE6nypRwM9HRYF6dapqUi8jKEA_aem_HlpoygkV4TPLwS917xDAqw

ochrona dóbr kultury na czas wojny  lub sytuacji kryzysowej to działania jakie zostaną podjęte dla zabezpieczenia trzech...
30/08/2026

ochrona dóbr kultury na czas wojny lub sytuacji kryzysowej to działania jakie zostaną podjęte dla zabezpieczenia trzech kategorii dóbr kultury: najcenniejszych, jakie będą ewaluowane (zabezpieczane) w pierwszej kolejności, ważne, ewakuowane (zabezpieczane) w drugiej kolejności oraz te, które muszą być zabezpieczone na miejscu ze względu na swoją wielkość lub zły stan zachowania.
Bez względu jakie podejmiemy środki zabezpieczenia podstawowym działaniem jakie należy podjąć jest dokumentacja fotograficzna. Jeśli to możliwe wykonanie także skanów 3d.
Wykonanie samych zdjęć to za mało. Należy wykonać także niezbędne pomiary: wysokość, szerokość, głębokość oraz średnica, jeśli występuje.
Jeśli mierzymy obiekty przestrzenne, warto dokonać pomiarów w najwęższych i najszerszych miejscach.
W ramach prowadzonych działań wolontarilanych wspieramy właścireli i opiekunów zabytków w przeprowadzaniu takiej dokumentacji. Nasi wolontariusze zostali przeszkoleni i przygotowani do takich zadań.

Wolontariusze Instytutu Bezpieczeństwa Dziedzictwa w ramach zadań z zakresu upowszechniania ochrony dziedzictwa kultural...
30/08/2026

Wolontariusze Instytutu Bezpieczeństwa Dziedzictwa w ramach zadań z zakresu upowszechniania ochrony dziedzictwa kulturalnego przygotowują materiały edukacyjne oraz informacyjne dla uczniów szkół podstawowych. Te będą dostępne na stronie instytutu do bezpłatnego pobrania.

Ustawa o ochronie ludności i obronie cywilnej określa zadania ochrony dóbr kultury na czas wojny i sytuacji kryzysowych....
30/08/2026

Ustawa o ochronie ludności i obronie cywilnej określa zadania ochrony dóbr kultury na czas wojny i sytuacji kryzysowych.
Definicja dobra kultury zostało wprowadzona do międzynarodowego prawa zapisami konwencji Konwencja o ochronie dóbr kulturalnych w razie konfliktu zbrojnego wraz z Regulaminem wykonawczym do tej Konwencji oraz Protokół o ochronie dóbr kulturalnych w razie konfliktu zbrojnego podpisanej w Hadze w 1954 roku

dobra kulturalne, to bez względu na ich pochodzenie oraz na osobę ich właściciela:
a) dobra ruchome lub nieruchome, które posiadają wielką wagę dla dziedzictwa kulturalnego narodu, na przykład zabytki architektury, sztuki lub historii, zarówno religijne, jak świeckie; stanowiska archeologiczne; zespoły budowlane posiadające jako takie znaczenie historyczne lub artystyczne; dzieła sztuki, rękopisy, książki i inne przedmioty o znaczeniu artystycznym, historycznym lub archeologicznym, jak również zbiory naukowe i poważne zbiory książek, archiwaliów lub reprodukcyj wyżej określonych dóbr;
b) gmachy, których zasadniczym i stosowanym w praktyce przeznaczeniem jest przechowywanie lub wystawianie dóbr kulturalnych ruchomych, określonych pod lit. a), na przykład muzea, wielkie biblioteki, składnice archiwalne, jak również schrony mające na celu przechowywanie w razie konfliktu zbrojnego, dóbr kulturalnych ruchomych, określonych pod lit. a);
c) ośrodki obejmujące znaczną ilość dóbr kulturalnych określonych pod lit. a) i b), zwane w dalszym ciągu "ośrodkami zabytkowymi".

W polskim systemie prawa nie istnieje jedna spójna regulacja dotycząca dóbr kultury. zasady ochrony na wypadek sytuacji kryzysowych i konfliktów zbrojnych zostały zapisane w ustawach i aktach wykonawczych dotyczących poszczególnych kategorii instytucji kultury i zabytków:
a) ustawie z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
b) ustawie z dnia 27 czerwca 1997 r. o bibliotekach
c) ustawie z dnia 21 listopada 1996 r. o muzeach
d) ustawie z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej
e) ustawie z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach

Katalog dóbr kultury objętych ochroną wynikającą z zapisów konwencji haskiej jest szerszy niż to zapisano w ww ustawach. Dotyczy także schronów, miejsc ukrycia dóbr kultury, transportu oraz personelu chroniącego te dobra.

Systematyczny postęp cywilizacyjny, jaki obserwujemy we wszystkich dziedzinach aktywności człowieka : techniki, budownic...
30/08/2026

Systematyczny postęp cywilizacyjny, jaki obserwujemy we wszystkich dziedzinach aktywności człowieka : techniki, budownictwa, transportu, komunikacji, inżynierii i wielu innych powodują powstawanie nowych katalogów zagrożeń dla dziedzictwa kulturowego.
Pomimo stale rozwijającej się wiedzy oraz techniki człowiek nie jest w stanie przygotować się na każdy rodzaj zagrożenia. Ostatnie wydarzenia na granicy tybetańsko nepalskiej są tego najlepszym przykładem. Można starać się ograniczać lub minimalizować skutki możliwych zagrożeń, określonych w przeprowadzanych analizach.
Zakres zniszczeń i uszkodzeń powstałych w efekcie wystąpienia sytuacji kryzysowej zależy od stopnia przygotowania oraz posiadania sił i środków niezbędnych do zabezpieczenia dóbr kultury.
Zagrożenia dzieli się na naturalne i antropologiczne, powstałe z winy człowieka.
Do katalogu zagrożeń należą m.in.
a) woda ( powodzie, nagłe opady, śnieg, lód)
b) ogień ( pożary)
c) katastrofalne zjawiska meteorologiczne
d) zmiany klimatyczne
e) zanieczyszczenia środowiska
f) katastrofy naturalne( trzęsienia ziemi, huragany, tsunami, osuwiska)
g) zanieczyszczenia środowiska
h) katastrofy ekologiczne
i) katastrofy budowlane
j) katastrofy komunikacyjne
k) katastrofy i awarie techniczne
l) katastrofy radiacyjne
m) zagrania bezpieczeństwa i porządku publicznego ( demonstracje, wandalizm, strajki)
n) cyberzagrożenia
o) terroryzm
p) zagrożenia hybrydowe
r) zagrożenia kognitywne i dezinformacja
s) świadoma działania człowieka ( mechaniczne uszkodzenia i zniszczenia, inwestycje, rozbiórki,
t) grabieże i kradzieże
u) wojna

Wskazany katalog nie jest zamkniętym zbiorem. Zagrożenia zależą od lokalizacji dobra kultury, materiału, czasu i techniki wykonania, warunków przechowywania i wielu innych.

Ochrona dóbr kultury w czasie konflikty zbrojnego została uregulowana  przez społeczność międzynarodową w 1954 r, kiedy ...
30/08/2026

Ochrona dóbr kultury w czasie konflikty zbrojnego została uregulowana przez społeczność międzynarodową w 1954 r, kiedy została podpisana w Hadze Konwencja o ochronie dóbr kulturalnych w czasie konfliktu zbrojnego wraz z regulaminem wykonawczym i protokołami dodatkowymi. W roku 1999 ustanowiono II protokół dodatkowy do konwencji haskiej, który uszczegóławiał niektóre zapisy.

Stworzony na podstawie tych konwencji system ochrony dóbr kultury w czasie wojny wprowadził trzy kategorie ochrony.
1. Ochrona ogólna wskazująca na poszanowanie dóbr kultury. POszanowanie to
a) powstrzymanie się od używania tych dóbr i ich bezpośredniego otoczenia oraz środków przeznaczonych do ich ochrony do celów, które mogłyby wystawić te dobra w razie konfliktu zbrojnego na zniszczenie lub uszkodzenie, oraz przez powstrzymanie się wobec nich od wszelkich aktów nieprzyjacielskich.
b) zakazanie wszelkich aktów kradzieży, rabunku lub bezprawnego przywłaszczenia dóbr kulturalnych,
c) zakazanie aktów wandalizmu
d) zakazanie rekwizycji wobec dóbr kulturalnych ruchomych położonych na terytorium państw, które ratyfikowały konwencję
e) powstrzymanie się przez Państwa od odwetu wymierzonego przeciw dobrom kulturalnym.

2. Ochrona specjalna. - oznaczająca nietykalność dóbr kultury. Dotyczy
3. Ochrona wzmocniona - oznaczająca także nietykalność. To najmocniejsza forma ochrony, dotyczy dóbr kultury najważniejszych dla całej ludzkości.

Wprowadzono także odpowiednie oznaczenia dla każdej z kategorii ochrony.
Ochrona ogólna - błękitna tarcza
ochrona specjalna - trzy błękitne tarcze
ochrona wzmocniona- błękit tarcza w czerwonej obwolucie

Obrona dóbr kultury jest jednym z czterech elementów ochrony ludności i obrony cywilnej 1. Ochrona ludzi 2. ochrona zwie...
30/08/2026

Obrona dóbr kultury jest jednym z czterech elementów ochrony ludności i obrony cywilnej
1. Ochrona ludzi
2. ochrona zwierząt
3.Ochrona dóbr kultury
4. ochrona mienia

Przygotowanie i ochronę dóbr kultury na czas wojny i kryzysu reguluje ustawa o obronie ludności i obronie cywilnej
Podstawowym zadaniem OCiOL jest planowanie zabezpieczenia dóbr kultury oraz zrealizowane tego, co zaplanowano. Służ temu mają plany ochrony dóbr kultury na czas wojny i instrukcje na czas kryzysu.
Plany ochrony na czas wojny zawierać mają:
Plan ochrony dóbr kultury na czas wojny zawiera:
- charakterystykę dóbr kultury oraz ich wykaz, z określeniem najbardziej cennych zbiorów i elementów. Określenie najcenniejszych dóbr kultury wskazanych do zabezpieczenia w I kolejności jest kluczowym zadaniem, które determinuje wszystkie kolejne kroki.
- ocenę miejsca przechowywania lub położenia. Pomocna jest tutaj wizja lokalna otoczenia dobra kultury i określenie tych elementów, które mogą generować potencjalne zagrożenie dla dobra kultury lub mieć wpływ na akcje ratowniczą.
- określenie możliwych zagrożeń dla dóbr kultury wraz z wnioskami. Zagrożenia militarne i niemilitarne, które mogą wystąpić w czasie wojny.
- wskazanie zadań ochrony dóbr kultury na czas wojny z określeniem niezbędnych priorytetów;
- wykaz prac przygotowawczych i dokumentacyjnych niezbędnych do wykonania, z określeniem osób odpowiedzialnych i zespołów ze wskazaniem przypisanych im zadań oraz czasu ich wykonania;
- wykaz rodzajów i ilości potrzebnych materiałów i urządzeń, z określeniem ich przeznaczenia, sposobu pozyskania i miejsc przechowywania;
- określenie sposobu oznakowania dóbr kultury znakami rozpoznawczymi oraz trybu wydawania kart tożsamości dla personelu przydzielonego do ochrony dóbr kultury. Wzór karty określony jest w konwencji haskiej o ochronie dóbr kulturalnych w czasie konfliktu zbrojnego z 1054 roku.
- opis systemu powiadamiania, ostrzegania i alarmowania o zagrożeniach oraz łączności z wykazami adresów i numerów telefonów lub innych urządzeń łączności jednostek ratowniczych, osób funkcyjnych, specjalistycznych służb, instytucji i rzeczoznawców;
- określenie sposobu dokumentowania działań ratowniczych i informowania o stratach, szkodach i potrzebach w zakresie ich likwidacji. Te warto sprawdzać nie rzadziej niż raz w roku.
Do opracowania planów ochrony dóbr kultury na czas wojny zobowiązane są podmioty wskazane w rozporządzeniu.
Zachęcamy, by niezależnie od tego czy dobro kultury w którym pracujemy lub którym kierujemy będzie na wykazie lub nie, taki plan sobie opracować SAMODZIELNIE. Tylko wtedy będziemy świadomi tego, czym dysponujemy i czego potrzebujemy, by ochronić dobra kultury.

Na wypadek wystąpienia sytuacji kryzysowej należy opracować instrukcję, gdzie określone zostaną podstawowe informacje umożliwiające zabezpieczenie dobra kultury przed skutkami sytuacji kryzysowej:
- opis sposobu postępowania w razie wystąpienia zagrożenia;
- wykaz osób odpowiedzialnych za realizację zadań ochrony dóbr kultury;
- zestawienie sił i środków niezbędnych do realizacji zadań ochrony dóbr kultury.

Planowanie ochrony dóbr kultury na czas sytuacji kryzysowych lub konfliktów zbrojnych to proces wymagający analizy posia...
30/08/2026

Planowanie ochrony dóbr kultury na czas sytuacji kryzysowych lub konfliktów zbrojnych to proces wymagający analizy posiadanego zasobu, zaplanowania działań zabezpieczających. Kluczową decyzją jest jak będą zabezpieczone dobra kultury: w miejscu ich przechowywania czy zostaną ewakuowane. Zależy to od wielu czynników. Konsekwencją tej decyzji jest wskazanie sił i środków niezbędnych do skutecznej organizacji zabezpieczenia. Jednym słowem: jakich materiałów, narzędzi oraz osób potrzebujemy dla zabezpieczenia określonych dóbr.
Planowanie jest skuteczne, gdy potwierdzone jest przeprowadzonymi ćwiczeniami. Celem ćwiczeń powinno być:
1. Sprawdzenie procedur dotyczących zapewnienia bezpieczeństwa i podejmowania działań przez pracowników jednostki realizującej ćwiczenie.
2. Sprawdzenie współdziałania pracowników jednostki z służbami ratowniczymi, szczególnie z Państwową Strażą Pożarną i Policją.
3. Sprawdzenie możliwości prowadzenia skutecznych działań ratowniczych, w tym czy otoczenie dobra kultury pozwala na przeprowadzenie działań ratowniczych ( zbyt niska brama wjazdowa, zbyt wąski most, lokalizacja słupów wysokiego napięcia itp)
4. Sprawdzenie czy zaplanowane siły i środki są wystarczające do zabezpieczenia dóbr kultury.

Po zakończeniu ćwiczenia należy je podsumować, a wnioski wdrożyć dla podniesienia poziomu bezpieczeństwa.

Adres

Kag@ibd. Org. Place
Kraków
30-018

Telefon

+48795725725

Strona internetowa

Powiadomienia

Bądź na bieżąco: wyślemy Ci e-mail, gdy Instytut Bezpieczeństwa Dziedzictwa opublikuje nowości i promocje. Twój adres e-mail nie zostanie wykorzystany do żadnego innego celu, a subskrypcję możesz anulować w dowolnym momencie.

Skróty

Udostępnij