Co to jest strona internetowa?

https://www.facebook.com/1469566136598299/

Koło Naukowe Prawa Cywilnego UJ

Strona główna
Polska
Kraków
Koło Naukowe Prawa Cywilnego UJ

Serdecznie witamy na stronie Koła Naukowego Prawa Cywilnego TBSP Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie! Aktualne i szczegółowe informacje na tablicy Koła!

Nasze koło zajmuje się nie tylko prawem cywilnym ale i szeroko pojętą dziedziną prawa prywatnego. Interesujemy się prawem międzynarodowym, prawem porównawczym, arbitrażem oraz prawem handlowym i gospodarczym. Zapraszamy wszystkich do uczestnictwa w organizowanych przez nas wykładach, wydarzeniach i konferencjach.

12/06/2026

Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 5 listopada 2014 r.
III CZP 76/14

Teza: Wierzytelność jest wymagalna w rozumieniu art. 498 §1 k.c. w terminie wynikającym z art. 455 k.c.

Uzasadnienie:
Analizowana uchwała Sądu Najwyższego (III CZP 76/14) zapadła na kanwie sporu o skuteczność potrącenia kary umownej, w którym kluczowym zagadnieniem stało się ustalenie momentu wymagalności wierzytelności bezterminowej. Sąd uporządkował w niej fundamentalne pojęcia, odchodząc od rozróżniania terminu spełnienia świadczenia od wymagalności roszczenia. Przyjęto, że pojęcia te należy ze sobą ściśle łączyć, gdyż ich rozdzielanie prowadziło do paradoksu: wierzyciel mógł już wprawdzie żądać zapłaty, ale dłużnik nie musiał jej jeszcze dokonywać. Obecnie Sąd stoi na stanowisku, że wymagalność następuje z upływem terminu spełnienia świadczenia, czyli w momencie, w którym dłużnik popada w opóźnienie.
W kontekście instytucji potrącenia Sąd przypomniał ważną zasadę: wymagalność jako przesłanka z art. 498 § 1 k.c. musi zachodzić wyłącznie po stronie wierzytelności potrącającego (czyli tej, którą my „płacimy” drugiej stronie). Wierzytelność drugiej strony (ta, którą nam są winni) musi być jedynie zdatna do zaspokojenia, co zazwyczaj oznacza, że termin jej płatności mógł jeszcze nie nadejść, ale my jako dłużnicy mamy prawo zapłacić ją wcześniej.
Problem pojawia się przy wierzytelnościach bezterminowych, jak wspomniane kary umowne, gdzie samo wysłanie wezwania do zapłaty nie czyni roszczenia natychmiast wymagalnym. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że użyte w art. 455 k.c. pojęcie „niezwłoczności” nie oznacza „natychmiastowości”. „Niezwłoczność” należy rozumieć jako realny czas potrzebny dłużnikowi na techniczne i organizacyjne wykonanie zobowiązania, oceniany indywidualnie zależnie od okoliczności. Dopiero gdy ten obiektywnie niezbędny czas upłynie bezskutecznie, wierzytelność staje się wymagalna
W konsekwencji, oświadczenie o potrąceniu złożone zbyt wcześnie jest prawnie bezskuteczne. Obrazuje to prosty przykład: jeśli wierzyciel wysyła pismo, w którym jednocześnie wzywa do zapłaty kary umownej i w tym samym zdaniu oświadcza, że ją potrąca, to takie potrącenie nie działa. W momencie składania tego oświadczenia dłużnik nie miał bowiem jeszcze szansy (czasu na „niezwłoczne” działanie), by zapłacić dobrowolnie, więc wierzytelność nie była jeszcze wymagalna.

Autor: Zosia Kubic

02/06/2026

Orzeczenie SN III CZP 32/66

Sąd Najwyższy w przywołanej uchwale z 7 stycznia 1967 r., podjętej w składzie 7 sędziów, rozstrzygał m.in. kwestie wykładni art. 900 w zw. z art. 898 par. 2 KC.
Odpowiedział w szczególności na następujące pytania:
“Jakie skutki pociąga za sobą oświadczenie darczyńcy o odwołaniu z powodu rażącej niewdzięczności darowizny nieruchomości, w szczególności:
a) czy odwołanie darowizny ma skutek rzeczowy i w konsekwencji powoduje przejście na darczyńcę własności nieruchomości automatycznie przez sam fakt złożenia oświadczenia o odwołaniu,
b) czy też odwołanie darowizny wywiera jedynie skutek obligacyjny w tym sensie, że stwarza dla obdarowanego obowiązek przeniesienia własności z powrotem na darczyńcę?”

Swoją tezę SN oparł na przedstawionej poniżej argumentacji:

→ obowiązek zwrotu oparty jest na przepisach dot. bezpodstawnego wzbogacenia
“Skutek odwołania normuje ustawa w art. 898 § 2 k.c. Treść tego przepisu daje jasny wyraz temu, że przez odwołanie korzyść uzyskana z darowizny staje się od chwili zdarzenia uzasadniającego odwołanie bezpodstawna i właśnie dlatego rodzi obowiązek zwrotu.”

→ odwołanie do przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu de lege lata wyłącza możliwość zajścia skutku rzeczowego
“Przyjęta w art. 898 § 2 k.c. konstrukcja wiążąca odwołanie z bezpodstawnym wzbogaceniem, wyłącza przypisanie odwołaniu skutku rzeczowego, a mianowicie tego skutku, że obdarowany przestaje być właścicielem, staje się zaś nim z powrotem darczyńca.”

Konsekwencje przyjętego poglądu:
“Konsekwencją przyjęcia tylko obligacyjnego skutku odwołania darowizny jest to, że dla osiągnięcia skutku rzeczowego konieczne jest przeniesienie własności darowanej nieruchomości z powrotem na darczyńcę. Powinno to nastąpić w drodze umowy.
” [w przypadku, gdy nie dojdzie do tego w ten sposób, należy uznać możliwość wytoczenia powództwa i wydania przez sąd orzeczenia, o którym mowa w art. 64 KC].

Autor: Nina Cichocka

25/05/2026

⚖️Uchwała SN (7) z dnia 9 sierpnia 2011 r. III CZP 10/11⚖️

W niniejszej uchwale skład 7 sędziów Sądu Najwyższego rozstrzygnął budzące od wielu lat zarówno w orzecznictwie jak i doktrynie wątpliwości dotyczące właściwego rozumienia pojęcia korzystania z trwałego i widocznego urządzenia na gruncie art. 292 KC.

1. Zgodnie z pierwszym z występujących wcześniej poglądów, do nabycia służebności gruntowej przez zasiedzenie wymagane jest, by trwałe i widoczne urządzenie zostało wykonane przez posiadacza służebności. Istniała również zmodfikowana wersja tego poglądu występująca w jednym orzeczeniu SN, według której urządzenie wykonać mogła również osoba trzecia, byleby nie był to właściciel nieruchomości, gdyż w takim wypadku możliwość zasiedzenia służebności byłaby wyłączona.

2. Z kolei zgodnie z drugim z poglądów do nabycia służebności gruntowej przez zasiedzenie może dojść również w sytuacji, gdy trwałe i widoczne urządzenie zostało wykonane przez właściciela nieruchomości obciążonej. Sąd Najwyższy w swojej uchwale z 2011 r. przychylił się do pierwszego z zaprezentowanych poglądów. Na poparcie swoich twierdzeń Sąd Najwyższy przytoczył konstytucyjną zasadę ochrony własności twierdząc, iż:

Zasadą konstytucyjnie określoną, od której ustawodawca wyjątkowo odstępuje, jest nienaruszalność prawa własności. Instytucja zasiedzenia, mająca daleko idące skutki w odniesieniu do prawa własności, jest przykładem takiego wyjątkowego odstępstwa, wszelkie zatem wątpliwości nasuwające się przy jej interpretowaniu powinny być tłumaczone - co podkreślają także przedstawiciele nauki prawa cywilnego - na rzecz ochrony własności. Taka dyrektywa interpretacyjna niewątpliwie przemawia za wykładnią art. 292 k.c. przyjętą w zdecydowanie przeważających orzeczeniach Sądu Najwyższego, przyjmujących, że trwałe i widoczne urządzenia, z których korzysta posiadacz nieruchomości w zakresie odpowiadającym treści służebności gruntowej, powinny być przez niego wykonane, tylko bowiem wtedy korzystanie z takich urządzeń może stanowić zewnętrzną oznakę władania cudzą własnością we wskazanym zakresie.
W swoim uzasadnieniu Sąd Najwyższy podkreślił również względy celowościowe, a w szczególności funkcję ostrzegawczą powyższej interpretacji tego przepisu podkreślając, iż:
Uzależnienie zasiedzenia służebności od posiadania polegającego na korzystaniu z trwałego i widocznego urządzenia niewątpliwie ma na celu ochronę właściciela nieruchomości, a także niedopuszczenie do przekształcania się przypadków grzecznościowego korzystania z cudzej nieruchomości w stosunki prawnorzeczowe. Zwracano na to uwagę w literaturze omawiającej zasiedzenie służebności gruntowej, uregulowane w Prawie rzeczowym, podnosząc, że "nieprzychylny stosunek naszego ustawodawstwa do zasiedzenia służebności tłumaczy się względami na zasady współżycia. Chodzi mianowicie o to, żeby korzystanie z cudzej nieruchomości, oparte wyłącznie na stosunkach dobrosąsiedzkich, nie zmieniało się wskutek upływu czasu w prawo rzeczowe"
Warto na marginesie zaznaczyć, iż jeden z sędziów składu orzekającego zgłosił zdanie odrębne do powyższej uchwały powołując się na wykładnię językową art. 292 KC, a co za tym idzie na brak wzmianki w przepisie o wymogu wykonania urządzenia przez posiadacza służebności.
Od podjęcia przez Sąd Najwyższy w składzie 7-osobowym niniejszej uchwały z dnia 9 sierpnia 2011 r. w sprawie o sygn. akt III CZP 10/11 (OSNC 2011/12/129) przyjmuje się jednolicie, że wykonanie trwałego i widocznego urządzenia przez posiadacza nieruchomości w zakresie służebności gruntowej jest przesłanką zasiedzenia tej służebności. Gdy trwałe i widoczne urządzenie zostało wykonane przez właściciela nieruchomości obciążonej, możliwość nabycia służebności gruntowej przez zasiedzenie jest wyłączona.

Autor: Ryszard Sikorski

19/05/2026

ORZECZENIE SĄDU NAJWYŻSZEGO I CSK 424/17

Teza: Dzieci, które nie wypełniając obowiązków rodzinnych, nie wspierają ojca w potrzebie, mogą zostać wydziedziczone, nawet jeżeli spadkodawca przyczynił się do powstania konfliktu rodzinnego, ale nawet całkowite i długotrwałe zerwanie ze spadkodawcą przez uprawnionego do zachowku charakterystycznej dla stosunków rodzinnych więzi uczuciowej nie może stanowić podstawy do wydziedziczenia, jeżeli nastąpiło ono wyłącznie z winy spadkodawcy - nie można bowiem wywodzić dla siebie skutków prawnych ze swego niegodziwego zachowania.

W niniejszym wyroku Sąd Najwyższy podjął skomplikowany i kontrowersyjny temat dotyczący przypadków, w których spadkodawca może pozbawić zachowku swoich bliskich. Zgodnie z art. 1008 Kodeksu cywilnego spadkodawca może w testamencie pozbawić zstępnych, małżonka i rodziców zachowku, jeżeli ktokolwiek z uprawnionych wbrew woli spadkodawcy postępuje uporczywie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego, dopuścił się względem spadkodawcy albo jednej z najbliższych mu osób umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności albo rażącej obrazy czci lub uporczywie nie dopełnia względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych.
W stanie faktycznym analizowanej sprawy testator postanowił wydziedziczyć swoich synów, którzy zerwali z nim więzi rodzinne i uporczywie nie dopełniali względem niego obowiązków rodzinnych. Sądy niższych instancji uznały, że spadkodawca nie miał prawa do wydziedziczenia synów, bowiem nie wykazano, że uporczywie nie dopełniali oni względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych. Sąd Najwyższy nie zgodził się z tą oceną i uznał, że choć stosunki rodzinne testatora z synami były burzliwe (między ojcem a synami dochodziło do wzajemnych aktów agresji), to należy uznać, że uporczywie nie dopełniali oni względem ojca obowiązków rodzinnych. Zdaniem Sądu Najwyższego przesłanka ta nie zaszłaby, gdyby rozpad relacji rodzinnych nastąpił z wyłącznej winy ojca. Wtedy jego synowie nie mieliby obowiązku podtrzymywać z nim więzi rodzinnych, nie można bowiem wywodzić dla siebie skutków prawnych ze swego niegodziwego zachowania. Do takiej sytuacji jednak nie doszło, a rozpad więzi rodzinnej został spowodowany działaniami zarówno testatora, jak i jego wydziedziczonych synów. Z tego powodu Sąd Najwyższy uznał, że testator miał prawo do wydziedziczenia swoich zstępnych na podstawie art. 1008 punktu 3 Kodeksu cywilnego.
Sąd Najwyższy wyjaśnił również, że uporczywe niedopełnianie obowiązków rodzinnych względem spadkodawcy zakłada niewątpliwie, z jednej strony, długotrwałość, ciągłość nagannego postępowania lub powtarzalność czynności składających się na to postępowanie, a z drugiej także umyślność tego postępowania (złą wolę po stronie osoby naruszającej obowiązki rodzinne). Do typowych przykładów niedopełniania obowiązków rodzinnych względem spadkodawcy zalicza się, zdaniem Sądu Najwyższego, w szczególności brak zainteresowania spadkodawcą chorym lub potrzebującym pomocy ze względu na swój wiek.

Autor: Krystian Nieckula

18/05/2026

⚖️ Do wszystkich zdających egzamin z prawa cywilnego! ⚖️

W tym roku ukazała się książka "Prawo cywilne Zobowiązania. Kazusy z rozwiązaniami" wydawnictwa Wolters Kluwer Polska, czyli tzw. "kazuśnik".

Zawiera on trzy bloki tematyczne z zakresu prawa zobowiązań po około 10 tematów na każdy dwa kazusy z rozwiązaniami. Bloki to: 1) Zobowiązania umowne 2) Zobowiązania ustawowe 3) Część ogólna zobowiązań. "Kazuśnik" podejmuje również zagadnienia z części ogólnej (oświadczenia woli, forma czynności prawnej, wady oświadczeń woli, prawa konsumenta, pełnomocnictwo i przedawnienie). Podręcznik będzie idealny do przygotowania na egzamin i pogłębienia wiedzy z prawa cywilnego w praktycznym zastosowaniu.

Za redakcję naukową odpowiadają przedstawiciele Katedra Prawa Cywilnego UJ: prof. Jerzy Pisuliński, dr Szymon Romanow oraz dr Kacper Górniak.

Autorami kazusów są (poza powyższymi) osoby związane z Katedrą oraz z naszym Kołem, czyli: Szymon Balcarek, Michał Berek, Bartosz Brudek, Wojciech Dybka, Bartłomiej Dzierwa, Wojciech Górecki, Marcin Gryc, Bartłomiej Kozak, Bartłomiej Krupowicz, Michał Kućka, Anna Rachwał, Adrian Piotr Szpunar, Paweł Wiese, Julita Zawadzka

Link:
https://www.profinfo.pl/sklep/prawo-cywilne-zobowiazania-kazusy-z-rozwiazaniami,732751.html

Polecamy!

12/05/2026

Trzecie spotkanie z serii Casebook Academy z prof. Zollem odbędzie się w piątek 15.05 o godz. 16 w sali 219 przy ul. Olszewskiego.

ZAPRASZAMY!

10/05/2026

Zapraszamy na kolejny warsztat z cyklu "Rozwód w praktyce" - już 11 maja dowiecie się najważniejszych rzeczy o podziale majątku wspólnego!

Spotkanie jest otwarte dla wszystkich zainteresowanych - niezależnie od roku studiów:))

Cały cykl prowadzi niezawodna dr Dominika Mróz-Krysta - radca prawny z wieloletnim doświadczeniem, absolwentka i wykładowczyni WPiA UJ.

📌Miejsce wydarzenia: Sala Niebieska w budynku WPiA UJ przy ulicy Krupniczej 33a.

⌚ Godzina: 18:30

❗18.05. odbędzie się ostatni warsztat pt. "Wyrok rozwodowy i Negocjacje ws. planu rodzicielskiego", po którym będzie miała miejsce INTEGRACJA z udziałem prowadzącej dr Dominiki Mróz Krysty - serdecznie zapraszamy 🥰! To będzie świetna okazja na nieformalną rozmowę i poznanie pracy prawnika z wyjątkowej strony.

Do zobaczenia!

06/05/2026

📚 Warsztaty z praktyki postępowania egzekucyjnego – podsumowanie i kulisy wydarzenia.

15 kwietnia mieliśmy przyjemność – z inicjatywy Naszego Koła oraz Koła Naukowego Postępowania Cywilnego – przeprowadzić dedykowane warsztaty dla studentów prawa, których celem było nie tylko przybliżenie praktycznych aspektów postępowania egzekucyjnego, ale także budowanie rzetelnego i profesjonalnego wizerunku zawodu komornika wśród przyszłych uczestników rynku prawniczego.

Zajęcia poprowadził Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym dla Krakowa–Podgórza w Krakowie – Konrad Rosiek, wytypowany przez Izbę Komorniczą w Krakowie.

Zajęcia odbyły się w formule praktycznej – dokładnie takiej, jaką wcześniej zapowiadaliśmy. Po krótkim wprowadzeniu do „kuchni” pracy komornika oraz omówieniu najczęstszych błędów pojawiających się we wnioskach egzekucyjnych, studenci zmierzyli się z realnym kazusem. Ich zadaniem było samodzielne sporządzenie wniosku o wszczęcie egzekucji na podstawie odpisu wyroku.

🔎 Część wprowadzająca
Uczestnicy poznali praktyczne aspekty pracy komornika oraz najczęstsze przyczyny nieskuteczności wniosków egzekucyjnych.

✍️ Część warsztatowa
Praca na konkretnym stanie faktycznym pozwoliła wcielić się w rolę praktyka i zmierzyć się z realnymi problemami proceduralnymi.

📊 Część analityczna
Wspólnie przeanalizowaliśmy przygotowane pisma, zwracając szczególną uwagę na pozycję wierzyciela i kluczowe elementy skutecznej egzekucji.

💬 Sesja Q&A
Spotkanie zakończyła ożywiona dyskusja oraz liczne pytania dotyczące realiów funkcjonowania kancelarii i dynamiki pracy komornika.

28/04/2026

ORZECZENIE SĄDU NAJWYŻSZEGO III CZP 83/15

TEZA:
Dopuszczalne jest odstąpienie od umowy wzajemnej ze względu na zwłokę ze spełnieniem części świadczenia podzielnego także wtedy, gdy świadczenie jednej ze stron jest niepodzielne (art. 491 § 1 k.c.).

Przedmiotem ninejszego wyroku sądu stało się jedno z najbardziej kluczowych cywilnych uprawnień kształtujących, czyli odstąpienie od umowy wzajemnej w konsekwencji zwłoki (tzw. opóźnienia kwalifikowanego) drugiej strony stosunku zobowiązaniowego (art. 491 § 1 KC). Wskazane orzeczenie stało się konsekwencją pytania prawnego, które wystosował Sąd Okręgowy do Sądu Najwyższego w celu interpretacji uprawnień odstąpieniowych od umowy wzajemnej.

Na wstępie należy przypomnieć, że struktura art. 491 KC składa się z dwóch klucozwych regulacji – ogólne odstąpienie w przypadku zwłoki (§ 1) oraz odstąpienie w przypadku podzielności świadczeń obu stron (§ 2). W związku z tym ustawodawca zdał się zapomnieć o sytuacji, gdy odstąpienia będzie żądać strona, której świadzcenie jest niepodzielne względem strony, której świadzcenie już takim podziałom może podlegać (np. odstapienie od umowy sprzedaży nieruchomości – nieruchomość jako świadczenie niepodzielne, a pieniądze jako świadczenie podzielne).

W tej sytuacji Sąd Najwyższy zważył następująco: „Skoro w art. 491 § 2 k.c. ustawodawca odwołał się do cechy podzielności świadczenia jednej ze stron umowy wzajemnej, jako decydującej o zastosowaniu go w charakterze podstawy złożenia oświadczenia o odstąpieniu od umowy, to zestawienie tej regulacji z art. 491 § 1 k.c. usprawiedliwia wniosek, że art. 491 § 1 k.c. - w braku jakiegokolwiek ograniczenia jego stosowania nawiązującego do cech świadczenia strony pozostającej w zwłoce z wykonaniem własnego zobowiązania - określa przesłanki odstąpienia od umowy wtedy, gdy świadczenia obu jej stron są niepodzielne, ale i wtedy, gdy jedno z nich jest podzielne, a drugie niepodzielne”.

Ponadto stwierdził także: „Brzmienie art. 491 § 1 k.c., w zestawieniu z § 2 tego przepisu, nie pozwala jednak uznać, że ma on zastosowanie wyłącznie do sytuacji, gdy świadczenia obu stron umowy są niepodzielne. Gdyby wolą ustawodawcy było takie zawężenie zakresu zastosowania art. 491 § 1 k.c., to jej manifestacją powinno być odwołanie się do pojęcia niepodzielności świadczeń stron, jako cechy ich świadczeń, która determinuje stosowanie przesłanek odstąpienia od umowy przewidzianych w art. 491 § 1 k.c. W braku innego niż będące konsekwencją obowiązywania art. 491 § 2 k.c. zastrzeżenia ograniczającego stosowanie art. 491 § 1 k.c., należy przyjąć, że przepis ten określa przesłanki odstąpienia od umowy wzajemnej, w której świadczenia obu stron są niepodzielne, ale też takiej, w której niepodzielne jest tylko świadczenie jednej ze stron”.

Na koniec pamiętajcie, że art. 491 KC to częsty przepis pojawiający się w kazusach odstąpieniowych (szczególnie tam gdzie w hipotezie roszczenia pojawi się art. 494 KC).

Autor: Jakub Zając

18/04/2026

🔉 POWRACAMY Z SERIĄ ORZECZEŃ SĄDU NAJWYŻSZEGO 🔉

⚖ Koło Naukowe Prawa Cywilnego od sześciu lat prowadzi serię, w ramach której opisywane są najważniejsze orzeczenia Sądu Najwyższego do egzaminu z prawa cywilnego.

📍 Tegoroczną serię rozpoczynamy publikacją zbioru wszystkich orzeczeń, które były publikowane na naszej stronie. W poniższej tabeli można znaleźć sygnatury orzeczeń, relewantne przepisy, dział oraz linki do postów KNPC.

Link do zbioru (by: Kasia Butkiewicz):

https://docs.google.com/spreadsheets/d/1rZu24skuw5xexyVBRmteC3Qk9z7noyTJZL0R8o7pHIs/edit?usp=sharing

Adres

Kraków

Strona Internetowa

facebook.com

Ostrzeżenia

Bądź na bieżąco i daj nam wysłać e-mail, gdy Koło Naukowe Prawa Cywilnego UJ umieści wiadomości i promocje. Twój adres e-mail nie zostanie wykorzystany do żadnego innego celu i możesz zrezygnować z subskrypcji w dowolnym momencie.

Skontaktuj Się Z Ta Organizacja

Wyślij wiadomość do Koło Naukowe Prawa Cywilnego UJ:

Skróty

Chcesz aby twoja organizacja była na górze listy Organizacja Non-profit w Kraków?

Udostępnij

Kategoria

Organizacja społeczna