23/06/2026
Bulsae-4 (M-2018)
W przeszłości rolę niszczycieli czołgów odgrywała szeroka gama pojazdów gąsienicowych dysponujących uzbrojeniem lufowym i niekiedy ciężkim opancerzeniem. Ponadto, pojazdy te zazwyczaj były pozbawione wieży. Wraz z rozwojem przeciwpancernych pocisków kierowanych (PPK) zostały one zastąpione przez konstrukcje wykorzystujące broń rakietową. Pociski te działają na szereg sposobów, najstarsze z nich wymagały ręcznego kierowania pocisku do celu przez operatora po linii obserwacji (Manual Command to Line of Sight – MCLOS). Następnie wdrożone zostały pociski Semi-Automatic Command to Line of Sight (SACLOS), nadal wymagające zaangażowania operatora w proces naprowadzania poprzez utrzymywanie celownika na celu, lecz samodzielnie korygujące lot pocisku. Do najnowocześniejszych i najbardziej efektywnych można zaliczyć PPK oparte na zasadzie Fire-and-Forget, które są w stanie trafić w cel bez potrzeby ich stałego kierowania, czy utrzymywania celownika na celu przez operatora . Dodatkowym atutem może być również możliwość rażenia celów w trybie Non-line-of-Sight, (NLOS)., który pozwala prowadzić ostrzał do celów z ukrytych pozycji, wykorzystując np. ukształtowanie terenu lub okoliczne budynki w celu ukrycia pojazdu wystrzeliwującego pociski lub operatorów.
Opracowany w Koreańskiej Republice Ludowo-Demokratycznej (KRLD) pojazd znany jako Bulsae-4 (funkcjonuje również nazwa M-2018) jest rakietowym niszczycielem czołgów. System zbudowano w oparciu o transporter opancerzony M-2010 w wariancie z 6 a nie 8 kołami. Wedle szacunków załogę może stanowić od 2 do 3 osób. Wyposażony jest on w wieżę z ośmioma pojedynczymi kontenerami pocisków Bulsae-4. Pociski te działają na zasadzie NLOS, szacunkowy zasięg ma przekraczać 10 kilometrów i może dochodzić nawet do 25 kilometrów. Pocisk Bulsae-4 poza głowicą optoelektroniczną wykorzystuje również kierowanie światłowodowe. Ponadto, pociski te zostały zaprojektowane z myslą o rażeniu pojazdów wroga od góry, w miejscach, gdzie pancerz jest najsłabszy. Bulsae-4 wydaje się być skuteczną bronią i prawdopodobnie, w wypadku wznowienia wojny na Półwyspie Koreańskim, pociski te byłyby kluczowe w zwalczaniu południowokoreańskich czołgów K2 jak i amerykańskich M1A2 SEPv3 Abrams. Opierając się na dostępnych informacjach, można zaryzykować tezę, iż jedynymi wadami systemu M-2018 jest słabe opancerzenie oraz prawdopodobnie niemożność przeładowania wyrzutni bez opuszczania pojazdu przez załogę.
30 lipca 2024 roku pojawiły się informacje, jakoby KRLD miała dostarczyć Rosji pojazdy M-2018. Zdjęcia pojedynczego pojazdu miano wykonać w obwodzie charkowskim. Nie wiadomo, czy jego załoga była złożona z członków Koreańskiej Armii Ludowej (KAL) czy z żołnierzy rosyjskich, którzy zostali przeszkoleni w obsłudze systemu. Był to najprawdopodobniej pierwszy utrwalony audiowizualnie przypadek dostarczenia Moskwie przez Koreę Północną pojazdu opancerzonego. Pod koniec listopada 2024 roku natomiast jeden pojazd M-2018 miał zostać zniszczony przez siły ukraińskie. Według strony ukraińskiej, sposób działania rakietowych niszczycieli czołgów Bulsae-4 miał polegać na wystrzeliwaniu sześciu pocisków i następnie szybkiemu wycofaniu się. Ich ofiarami miały padać paradoksalnie nie czołgi, lecz ukraińska artyleria samobieżna, rozmieszczona około10 kilometrów za linią frontu.
Nieobecność Bulsae-4 na większą skalę w publikowanych materiałach audiowizualnych dotyczących wojny w Ukrainie nie musi wskazywać na jego nieskuteczność. Powodów takiej sytuacji może być kilka. Być może Pyongyang przekazał Rosji jedynie niewielką partię tych pojazdów, w celu przetestowania ich skuteczności na nowoczesnym polu walki, chcąc jednocześnie uniknąć uszczuplenia własnych rezerw sprzętowych. Jest też możliwe, iż są one stosowane na szerszą skalę, lecz ze względu na zasięg efektorów unikają one wykrycia przez wrogie drony. Nie można także wykluczyć sytuacji, iż ze względu na obecny brak prób przeprowadzenia przez stronę ukraińską zakrojonej na szeroką skalę kontrofensywy z wykorzystaniem czołgów i transporterów opancerzonych, są one obecnie trzymane z dala od linii frontu.
Jakub Furlanetto
Źródła:
David Axe, It Seems Russia Is Getting Anti-Tank Missile Vehicles From North Korea. It Would Be A Major Escalation, Forbes, 30.07.2024, https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2024/07/30/in-a-possible-major-escalation-it-seems-russia-is-getting-anti-tank-missile-vehicles-from-north-korea/ (dostęp: 22.03.2025).
Bulsae-4 M-2018, Army Recognition, 6.09.2024, https://armyrecognition.com/military-products/army/anti-tank-systems-and-vehicles/wheeled-anti-tank-vehicles/bulsae-4-m-2018 (dostęp: 22.03.2025).
North Korean Bulsae-4 Anti-Tank Missile Vehicle Reportedly Spotted in Ukraine for First Time, Army Recognition, 30.07.2024, https://armyrecognition.com/news/army-news/army-news-2024/north-korean-bulsae-4-missile-system-reportedly-spotted-in-ukraine-for-first-time (dostęp: 22.03.2025).
A.B. Abrams, North Korea Closes Russia’s Anti-Tank Missile Gap With Ukraine, The Diplomat, 6.08.2024, https://thediplomat.com/2024/08/north-korea-closes-russias-anti-tank-missile-gap-with-ukraine/ (dostęp: 22.03.2025).
Bulsae-4 (M-2018) North Korean 6x6 Anti-Tank Guided Missile (ATGM) Combat Vehicle, ODIN, https://odin.tradoc.army.mil/WEG/List/ORIGIN_korea--democratic-people-s-republic-of--north-56b2ea (dostęp: 22.03.2025).
Joe Saballa, Ukraine Says Destroyed N. Korean Bulsae-4 Missile Used by Russia, The Defense Post, 3.12.2024, https://thedefensepost.com/2024/12/03/ukraine-destroyed-bulsae-missile/ (dostęp: 22.03.2025).
Howard Altman, North Korean Anti-Tank Missile-Toting Vehicle Appears To Be Operating In Ukraine, TWZ, 30.06.2024, https://www.twz.com/news-features/north-korean-anti-tank-missile-toting-vehicle-appears-to-be-operating-in-ukraine (dostęp: 22.03.2025).
Rafał Muczyński, Korea Płn. dostarczyła Rosji rakietowe niszczyciele czołgów Bulsae-4, Milmag, 31.07.2024, https://milmag.pl/korea-pln-dostarczyla-rosji-rakietowe-niszczyciele-czolgow-bulsae-4/ (dostęp: 22.03.2025).
Breaking News: North Korea develops new Bulsae-5 as an upgraded version of its 6x6 anti-tamk missile system, Army Recognition, 26.11.2024, https://armyrecognition.com/news/army-news/army-news-2024/breaking-news-north-korea-develops-new-bulsae-5-as-an-upgraded-version-of-its-6x6-anti-tank-missile-system (dostęp: 22.03.2025).
Johannes Ginthör, The Influence Of ATGMs In The Ukrainian War Theatre, The Defence Horizon Journal, 16.05.2024, https://tdhj.org/blog/post/atgms-ukraine-war/ (dostęp: 22.03.2025).
Victor Alekseev, Ukrainian soldiers destroy North Korean Bulsae-4 anti-tank missile system, TopNewsinUA, 30.11.2024, https://glavnoe.in.ua/en/news-en/ukrainian-soldiers-destroy-north-korean-bulsae-4-anti-tank-missile-system (dostęp: 6.02.2026).
A Bulsae-4 recently appeared near the Ukraine war’s northern front line—and fired six missiles.