08/08/2025
Workers of the Artworld Unite. Kraków
30 maja ‒ 13 czerwca 2015, JASNY DOM, ul. Biskupia 2/2, Kraków
Inaugurująca aktywność Jasnego Domu „Workers Of The Artworld Unite” to krakowska edycja popularyzującej, mobilnej wystawy, która posługując się językiem sztuki i działaniami artystycznymi, stawia sobie za cel zobrazowanie aktualnych problemów ekonomicznych artystów, kuratorów oraz instytucji zajmujących się sztukami wizualnymi w Polsce, a także miejsca czy statusu sztuki oraz jej twórców w polu społecznym.
Podczas otwarcia wystawy odbyło się spotkanie wokół książki "Czarna księga polskich artystów". Udział wzięli m.in. Katarzyna Górna, Stanisław Ruksza, Magdalena Ziółkowska, Diana Błońska, Mateusz Kula. Prowadzenie: Piotr Bujak.
Tytuł nawiązuje do słynnego plakatu Gustava Klutsisa "Workers Of The World Unite" (1922), który sparafrazowany zaistniał na wystawie jako manifest autorstwa Rafała Jakubowicza.
Wystawa nawiązuje do strajku artystycznego pod hasłem: "Dzień bez sztuki", który miał miejsce w instytucjach sztuki w całym kraju 24 maja 2012 roku i bezpośrednio odnosi się do sytuacji artystów, którzy „nie mając stałego zatrudnienia z trudem łączą koniec z końcem. Pracują dużo, zarabiają słabo i nieregularnie. Stają się też pierwszymi ofiarami cięć budżetowych w instytucjach kultury i niekorzystnych zmian na rynku pracy. Artyści nie są biznesmenami, nie tworzą z myślą o zysku. Niektóre dzieła, często te najważniejsze dla społeczeństwa, nawet nie nadają się do sprzedaży. A wielu twórców, także tych, którzy już weszli na karty encyklopedii, pozostaje poza systemem ubezpieczeń emerytalnych i zdrowotnych” - jak czytamy na łamach Gazety Strajkowej. Skoordynowany przez Obywatelskie Forum Sztuki Współczesnej strajk, w obronie artystów i ich praw socjalnych, nie przyniósł dotąd rezultatu, gdyż, przede wszystkim, nie spotkał się ze zrozumieniem społecznym. Warto jednak podkreślić wagę tego wydarzenia: pomimo odosobnionych prac zajmujących sie sytuacją bytową artysty w Polsce, było ono pierwszym zbiorowym coming outem artysty-prekariusza, a także wyraźnym złamaniem paradygmatu artysty oderwanego od społeczeństwa.
Wystawa powstała w 2013 roku w bytomskiej Kronice i zaczęła migrować po innych ośrodkach w Polsce (pokazywana była m.in. w Galerii Szarej w Cieszynie i Centrum Promocji Młodych w Częstochowie), wszędzie tam, gdzie istnieje potrzeba takiej wystawy i dyskusji (nieważne czy będzie to prowincjonalny ośrodek kultury czy centrum sztuki współczesnej w dużym mieście). Jest ona łatwa w transporcie i obsłudze, aby nie generować dodatkowych kosztów.
W krakowskiej edycji udział wzięli: Azorro, Piotr Bujak, Bogna Burska, Rafał Jakubowicz, Karolina Kucia, Mateusz Kula, NoLocal, Przemysław Kwiek, Laura Pawela, Maciej Salamon, Łukasz Surowiec, Joanna Wowrzeczka
kurator edycji w Jasnym Domu: Stanisław Ruksza
współpraca: Piotr Bujak, Agata Cukierska, Łukasz Trzciński
30 maja ‒ 13 czerwca 2015
