25/08/2026
Są takie pisma, po których człowiek najpierw sprawdza jeszcze raz, czy dobrze przeczytał. A później zostaje już tylko zdziwienie i zwyczajne zażenowanie.
Takie pismo otrzymała nasza Fundacja.
I z informacji, które do nas docierają, wynika, że nie jesteśmy jedyną organizacją pozarządową, do której trafiło wezwanie dotyczące wykorzystania tego samego zdjęcia.
O co chodzi?
Jakiś czas temu opublikowaliśmy post po śmierci Pana Łukasza Litewki. Nie była to reklama. Nie sprzedawaliśmy produktu. Nie zarabialiśmy na jego wizerunku. Było to zwyczajne, ludzkie pożegnanie zmarłego człowieka.
Do wpisu wykorzystaliśmy zdjęcie Łukasza, które funkcjonowało publicznie w mediach społecznościowych i – według naszej wiedzy – było również używane jako jego zdjęcie profilowe. Przy fotografii nie znajdowała się informacja wskazująca jej autora ani komunikat pozwalający przeciętnemu użytkownikowi ustalić, że jej dalsze wykorzystanie może wiązać się z koniecznością uzyskania licencji.
Dzisiaj mamy przed sobą wielostronicowe wezwanie dotyczące naruszenia praw autorskich i żądanie zapłaty 2 000 zł. Publikujemy tylko fragmenty tego pisma.
I chcemy powiedzieć bardzo jasno, rozumiemy prawa autorskie. Fotograf ma prawo do swojej pracy. Autor ma prawo oczekiwać poszanowania swoich praw. Organizacje pozarządowe również nie stoją ponad prawem.
Ale poza przepisami istnieje jeszcze coś takiego jak kontekst, proporcja, zdrowy rozsądek i zwykła ludzka przyzwoitość.
Bo naprawdę trudno nam pogodzić się z sytuacją, w której organizacje społeczne publikujące pożegnalne wpisy po śmierci człowieka otrzymują następnie tego rodzaju wezwania finansowe.
Dlatego tym razem nie chcemy załatwiać tej sprawy po cichu.
Publikujemy fragmenty otrzymanego pisma nie po to, żeby kogokolwiek obrażać, czy też urządzać internetowy lincz. Ale dlatego, że jeżeli podobne pisma rzeczywiście otrzymuje więcej fundacji, stowarzyszeń i innych organizacji, to naszym zdaniem warto o tym publicznie porozmawiać.
Nasza grupa liczy setki tysięcy osób. Jest wśród Was wielu prawników, fotografów, dziennikarzy, społeczników i ludzi działających w NGO.
Co Wy o tym sądzicie? Czy w takiej sytuacji właśnie tak powinno wyglądać dochodzenie praw autorskich? Czy organizacja społeczna publikująca pożegnalny wpis powinna była wcześniej prowadzić dochodzenie, kto wykonał zdjęcie funkcjonujące publicznie na profilu zmarłej osoby?
A może granica pomiędzy ochroną praw autora a elementarnym wyczuciem sytuacji została tutaj gdzieś przekroczona?
Jeżeli Wasza fundacja, stowarzyszenie albo inna organizacja otrzymała podobne pismo dotyczące tego zdjęcia, napiszcie do nas albo odezwijcie się w komentarzu.
Chcielibyśmy sprawdzić, jak duża jest skala tego zjawiska. A jeśli uważacie, że o tej sprawie powinno dowiedzieć się więcej osób – udostępnijcie ten post.
Czasem właśnie po to istnieją duże społeczności: żeby sprawy, które mogłyby pozostać w ciszy, zostały zauważone.
Fundacja z rąk do rąk