15/05/2026
Melatonina to nie tylko „hormon snu”. Przewód pokarmowy produkuje jej bardzo duże ilości, a receptory melatoninowe znajdują się m.in. w żołądku i przełyku. Dlatego coraz więcej badań analizuje jej wpływ na refluks i funkcjonowanie jelit.
W randomizowanym badaniu z 2023 r. pacjenci z refluksem otrzymywali:
• sam omeprazol
lub
• omeprazol + 3 mg melatoniny podjęzykowo na noc.
Grupa stosująca melatoninę uzyskała większą poprawę objawów refluksu i jakości życia niż osoby leczone wyłącznie inhibitorem pompy protonowej.
Potencjalne mechanizmy działania melatoniny:
• zwiększenie napięcia dolnego zwieracza przełyku,
• ograniczenie nocnych epizodów refluksu,
• działanie przeciwzapalne i antyoksydacyjne,
• wsparcie regeneracji błony śluzowej przełyku,
• poprawa jakości snu, która sama może zmniejszać nasilenie objawów.
Melatonina może być szczególnie interesująca u osób z:
• refluksem nocnym,
• wybudzeniami między 2:00, a 4:00,
• współistniejącym IBS,
• wysokim stresem,
• zaburzonym rytmem dobowym,
• częściową poprawą po IPP.
W badaniach dotyczących IBS melatonina poprawiała:
• ból brzucha,
• wzdęcia,
• komfort snu,
• jakość życia.
Najlepiej przebadane dawkowanie:
1-5 mg wieczorem, 30–60 minut przed snem.
W części badań IBS stosowano 6 mg/dobę, jednak wyższe dawki nie zawsze działają lepiej.
Możliwe działania niepożądane:
• poranna senność,
• „zamglenie”,
• intensywne sny,
• bóle głowy,
• zawroty głowy,
• sporadycznie dyskomfort jelitowy.
Ostrożność:
• ciąża i laktacja,
• choroby autoimmunologiczne,
• leczenie przeciwkrzepliwe,
• immunosupresja,
• niektóre choroby neurologiczne i psychiatryczne.
Melatonina nie jest zamiennikiem diagnostyki ani leczenia refluksu, ale aktualne dane sugerują, że może być wartościowym elementem terapii wspierającej, szczególnie przy refluksie nocnym i współistniejących zaburzeniach snu.
Coraz więcej danych pokazuje, że rytm dobowy, sen i przewód pokarmowy są ze sobą silnie powiązane, a praca nad snem może realnie wpływać na objawy gastroenterologiczne.