12/12/2025
Jeszcze przed świętami udało mi się wyrwać w teren i odwiedzić miejsce, które od dawna chodziło mi po głowie — jeden z najbardziej charakterystycznych fragmentów Wału Pomorskiego (Pommernstellung) na odcinku „Miriad Północ” (Grüneberg Nord).
To rejon o wyjątkowym znaczeniu obronnym, wciśnięty między jeziora Zdroje i Marta, pełen naturalnych przeszkód i świetnie wykorzystanego ukształtowania terenu.
Tym razem dotarłem na ścieżkę poznawczą „Drewniany Kamień”, nazwę swą zawdzięczającą dawnemu punktowi orientacyjnemu, który pojawiał się już na przedwojennych mapach w formie charakterystycznej „gwiazdy”. To właśnie tutaj, w latach 30., Niemcy stopniowo rozbudowali system schronów, rowów strzeleckich i stanowisk bojowych, tworząc jeden z kluczowych fragmentów obronnych całej pozycji.
W terenie obejrzałem m.in.:
🔷 Schron bojowy przy wejściu do schronu Grün N. 6 – typowy obiekt z pancerną płytą strzelniczą i stalową płytą typu 557.
🔷 Poziomy pancerz w stropie schronu Grün N. 8 – przykład sprytnego obniżenia sylwetki obiektu poprzez maksymalne wtopienie go w teren.
🔷 Zachowany żelbetowy schron ujęcia wody (pkt 5) – rzadko omawiany, a absolutnie ciekawy obiekt pomocniczy.
🔷 Odcinki rowów strzeleckich i dobywczych z 1944 roku – wraz z reorganizacją układu dróg i budową zapór przeciwpancernych (m.in. klasycznych „zębów smoka” oraz kamiennych przeszkód).
Cały ten fragment robi ogromne wrażenie — od geometrii rowów, po zasięgi sektorów ostrzału, które według dokumentacji sięgały ponad 100 metrów, co przy niewielkiej wysokości schronów dawało dobry kamuflaż, ale i ograniczało możliwości prowadzenia ognia. To wszystko świetnie pokazuje, jak bardzo ten odcinek był „obroną terenu”, a nie pojedynczymi, izolowanymi obiektami.
